قوستاناي وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ ۇجىمى زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پارلامەنت سەناتى جانىنداعى سەناتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى سەرگەي جالىبينمەن كەزدەسىپ, 5 ماۋسىمدا وتەتىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمنىڭ جاي-جاپسارىن تالقىلادى.
بىلىكتى زاڭگەر قولدانىستاعى اتا زاڭنىڭ قالىپتاسۋ, دامۋ تاريحىن تارقاتا بايانداي كەلىپ, اگروونەركاسىپ سالاسىنىڭ ماماندارىنا الداعى رەفەرەندۋمعا تۇرتكى بولىپ وتىرعان ساياسي رەفورمالاردىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالدى.
«بۇل جولعى كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەرگە بيىلعى قاڭتار وقيعاسىنىڭ ىقپالى بولعانىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. تىكەلەي ىقپال ەتتى دەۋگە كەلە قويماس, دەگەنمەن بۇل قاندى وقيعادان كەيىن ءبىراز ماسەلەنىڭ بەتى اشىلىپ, قوعامدا تۇراقتىلىقتىڭ ورنىنا توقىراۋدىڭ ورىن العانى, وعان حالىقتىڭ توزە بەرمەيتىنى بەلگىلى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىق پەن بيلىكتىڭ اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتىڭ ساقتالۋىنا, تولىققاندى دەموكراتيالىق قوعامنىڭ قالىپتاسۋىنا كەپىلدىك بولا الاتىن كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر كەرەك دەگەن باستاما كوتەردى», دەدى سەرگەي جالىبين.
جيىندا ەكس-سەناتور جينالعاندارعا كونستيتۋتسيا باپتارىنا ەنەتىن ون وزگەرىستىڭ دە وڭ وزگەرىس ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. ماسەلەن, بۇعان دەيىن اتا زاڭنىڭ قولدانىستاعى رەداكتسياسىنداعى 6-باپتىڭ 3-تارماعىندا «جەر جانە جەر قويناۋى, سۋ كوزدەرى, وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسى, باسقا دا تابيعي رەسۋرستار مەملەكەت مەنشىگىندە بولادى» دەلىنىپ كەلسە, ەندى بۇل تارماققا اتالعان يگىلىكتەر حالىققا تيەسىلى دەگەن وزگەرىس ەنبەك. مەملەكەت بۇدان بىلاي حالىق اتىنان مەنشىك قۇقىعىن جۇزەگە اسىرۋشى عانا بولادى.
سونداي-اق الداعى رەفەرەندۋمدا بۇعان دەيىن اتا زاڭدا قاراستىرىلماعان مۇلدەم جاڭا نورمالار حالىق تالقىسىنا ۇسىنىلادى. مىسالى, 72-باپتىڭ قۇقىقتىق مۇمكىندىگى كەڭەيتىلىپ بۇرىن-سوڭدى بولماعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل» دەگەن جاڭا ۇعىم ەنەدى. بۇل ۋاكىل ادامنىڭ جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا نۇقسان كەلگەن جاعدايدا ونى قالپىنا كەلتىرۋگە جاردەمدەسەدى. سونىمەن قاتار قازاقستان ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ىلگەرىلەتۋگە ىقپال ەتەدى.
«ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل قازىر دە بار. بىراق وكىنىشكە قاراي, ونىڭ جۇمىس ناتيجەسىن كورە الماي وتىرمىز. ال ۇسىنىلىپ وتىرعان كونستيتۋتسيالىق وزگەرىس جاڭا ۋاكىلگە تولىققاندى دەربەستىك بەرۋدى كوزدەيدى, ياعني ۋاكىل وركەنيەت دامىعان ەلدەردەگىدەي بيلىكتىڭ ەشبىر تارماعىنا تاۋەلدى بولمايدى. بۇل ەلىمىزدىڭ ادام قۇقىعىن قورعاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋ جولىنداعى جاڭا بەلەس ەكەنى ءسوزسىز», دەدى زاڭگەر.
كەزدەسۋ بارىسىندا سەرگەي ميحايلوۆيچ كوپشىلىك تاراپىنان قويىلعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەرىپ وتىردى. جيىن سوڭىندا اگروونەركاسىپ سالاسىنىڭ ماماندارى زاڭگەرگە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ, ەل تاريحىنداعى ماڭىزدى ناۋقانعا ءبىر كىسىدەي اتسالىساتىندارىن ايتتى.
قوستاناي وبلىسى