تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ مۇفتيلەر القاسى رۋحاني-ءدىني كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان رەتىندە بىرقاتار باستاماعا مۇرىندىق بولا الادى. بۇل تۋرالى قمدب توراعاسى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى تۇركىستان قالاسىندا ءوتىپ جاتقان «مۇفتيلەر القاسىندا» ءمالىم ەتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
«تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ مۇفتيلەر القاسى رۋحاني-ءدىني كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان رەتىندە بىرقاتار باستاماعا مۇرىندىق بولا الادى. بىرىنشىدەن, مەملەكەتتەرىمىز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا ۇلەس قوسۋ. يسلام قۇندىلىقتارى مەن رۋحانياتىن دارىپتەي وتىرىپ, تۇركى حالىقتارىنىڭ دىنارالىق بايلانىسىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. تۇركىتىلدەس ەلدەر اراسىنداعى ءدىني-ەتنيكالىق نەگىزدە تۋىندايتىن شيەلەنىستى كەلىسسوز ارقىلى رەتتەۋگە بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساۋىمىز ءتيىس. القاعا مۇشە ەلدەر اراسىندا شيەلەنىسكە جول بەرمەۋ, كەرىسىنشە ءدىني, رۋحاني جاعدايدى جەتىلدىرۋ ءدىن مەن مەملەكەت قاتىناسىن لايىقتى دامىتۋعا سەپ بولارى انىق. ەكىنشىدەن, ءتۇرلى بولىنۋشىلىكتەرگە جول بەرمەۋ. اتاپ ايتقاندا, ناسىلدىك, ءدىني, ەتنيكالىق بولىنۋشىلىكتەرگە جول بەرمەي, ساياسي يدەولوگيالىق ارانداتۋشىلىققا قارسى تۇرۋىمىز قاجەت. قازىرگى تاڭدا ءداستۇرلى تۇركى-يسلام دۇنيەتانىمى قۇندىلىقتارىن بۇرمالاۋ, تۇركى حالىقتارى جانە مۇسىلماندار تۋرالى جالعان پىكىرلەر مەن كوزقاراستار قالىپتاستىرۋ جاعدايلارى كەزدەسەدى. ءبىز بۇعان قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. مۇنداي كەرى ارەكەتتەردى دالەلمەن اشكەرەلەپ, ورتاق شەشىمدەر قابىلداعانىمىز ابزال», دەدى باس ءمۇفتي.
سونداي-اق ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ مۇفتيلەر القاسى اياسىندا بىرىگۋ ماڭىزدىلىعىن ايتىپ ءوتتى.
«القانى قۇرۋداعى ماقسات – تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن باۋىرلاستىعىن ودان ءارى نىعايتۋ. سونداي-اق, تۇركى دۇنيەسىنىڭ تاريحي, رۋحاني جانە مادەني مۇراسىن ساقتاۋ باعىتىندا قابىلدانعان شەشىمدەر مەن باستامالاردى ىسكە اسىرۋدى جان-جاقتى قولداۋ. ءبىزدىڭ, تۇركى حالىقتارىنىڭ, نانىم-سەنىمى, تىلدىك نەگىزى, سالت-ءداستۇرى, ءتىپتى تاريحىمىز بەن رۋحانياتىمىز دا ورتاق. سەبەبى, بابالارىمىز تۇتاس ادامزاتتى عىلىم-ءبىلىم ارقىلى وركەنيەتكە باستاعان كەمەڭگەر تۇلعالار بولاتىن. تۇركى جۇرتىنان شىققان ءال-فارابي, يبن سينا, بيرۋني, بۇحاري, ماتۋريدي, ياساۋي سەكىلدى عۇلاما بابالارىمىز ءبىلىمنىڭ شىراعىن جاعىپ قانا قويماي, يسلام وركەنيەتىنەن ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن بەلگىلەدى. سونىڭ ارقاسىندا تۇركى-يسلام مادەنيەتى مەن وركەنيەتى ايتارلىقتاي دامىپ, تۇركىلىك رەنەسسانس ءداۋىرى قالىپتاستى», دەدى قمدب توراعاسى.
ول تۇركىستان تورىندە جينالۋ تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ عاسىردان عاسىرعا جالعاسىپ كەلە جاتقان بايلانىسىن نىعايتىپ, تاريحي-رۋحاني ساباقتاستىق ءجىبىن جالعايتىنىنا سەنىمدىلىك ءبىلدىردى.
«شىنىندا, قازىرگىدەي قىم-قۋىت ۋاقىتتا بارشامىزدىڭ ءدىن ناسيحاتىندا ورتاق بولۋىمىز ماڭىزدى. سەبەبى يسلام عالىمدارى «باۋىرمالدىق – يمان كەلتىرگەندەردىڭ ءوزارا سۇيىسپەنشىلىگى مەن ءدىن ناسيحاتىندا ورتاق بولۋى» دەگەن. سوندىقتان بۇگىنگى باسقوسۋىمىز ءبىزدىڭ, تۇركى مەملەكەتتەرى باس مۇفتيلەرىنىڭ باۋىرماشىلدىق بايلانىسىن جانداندىرا تۇسەدى دەگەن سەنىمدەمىن. اللا ىنتىماقتاستىعىمىزدى ارتتىرىپ, اسىل ءدىنىمىزدىڭ ايبىنىن اسىرۋ ءۇشىن بىرلەسىپ قىزمەت ەتۋدى بارشامىزعا ءناسىپ ەتسىن! تامىرى ءبىر, تاريحى ورتاق ەلدەرىمىزدىڭ اۋىزبىرشىلىگى ارتا بەرسىن!» دەدى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى.