ساياحات سالاسىنىڭ سوڭعى ترەندتەرى

پاندەميادان كەيىن قايتا جالعاسقان بيىلعى ءىس-شاراعا مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ, تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ايدوس ساكەنوۆ, الماتى قالاسى تۋريزم باس­قارماسىنىڭ باسشىسى سابينا امانگەلدى جانە كورمەگە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ, اتاپ ايتقاندا, ماجارستان, يندونەزيا, يران, وڭ­تۇستىك كورەيا, ليتۆا, وزبەكستان مەم­لەكەت­تەرىنىڭ باس كونسۋلدارى مەن بيزنەس-قو­­عامداستىق جانە تۋريزم سالاسى­نىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى سالالىق كورمەنىڭ بىرىنە اينالعان «تۋريزم جانە ساياحات» جوباسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىندار مەن كورمەگە قاتىسۋشىلاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. 2001 جىلدان بەرى وتكىزىلىپ كەلە جاتقان كورمەگە بيىل الەمنىڭ 18 ەلىنەن 211 كومپانيا وكىلدەرى قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە ازەر­بايجان, بەلارۋس, گەرمانيا, گرۋزيا, ءۇندىس­تان, يندونەزيا, يتاليا, يسپانيا, قازاق­ستان, مالايزيا, ءباا, پولشا, سلو­ۆەنيا, تايلاند, تۇركيا, وڭتۇستىك كورەيا, وزبەكستان جانە جاپونيا ەلدەرى بار.

كورمە بارىسىندا ازەربايجان, يندو­نەزيا, قازاقستان, مالايزيا, پولشا, وڭتۇستىك كورەيا ءوز ەلدەرىنىڭ ۇلتتىق ستەند­تەرىن ۇسىندى. ال KITF 2022-دە نە­گىزىنەن كەلۋ جانە ىشكى تۋريزمگە ەرەك­شە نازار اۋدارىلدى. ءىس-شارادا قازاق­ستاننىڭ بارلىق ءوڭىرى شەتەلدەن كەلگەن مەيماندارعا ەلىمىزدىڭ ءاربىر ءوڭىرىنىڭ تاريحي قۇندىلىعى مەن مادەني مۇراسىن تانىستىردى. سونداي-اق كورمەدە بيىل العاش رەت ادجاريا ايماعى, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى جانە كەلن قالاسىنىڭ تۋريستىك باعىتى تانىستىرىلدى.

KITF-2022 مەرەيتويلىق تۋريستىك سالا­نىڭ الاڭىندا ماماندار كەيىنگى جىلدارى سۇرانىسى كۇرت ارتقان حالىقارالىق تۋريزم, ىشكى تۋريزم, مەديتسينالىق جانە ساۋىقتىرۋ ءتۋريزمى, MICE-ىسكەرلىك ءتۋريزمى جانە شەتەلدە جىلجىمايتىن م ۇلىك تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالىپ, ءبىر-بىرىمەن تاجىريبە الماستى. ماسەلەن, ىسكەرلىك ءىس-شارا­لار بويىنشا سالا وكىلدەرىمەن «ترەند باعىتتارى» تۋرالى دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلسا, ساياحاتشىلار كلۋبى, مەديتسينالىق تۋريزم بويىنشا ارنايى فورۋم وتكىزىلدى.

– بيىلعى كورمە تولىققاندى وفلاين كوزبە-كوز فورماتتا ءوتىپ, بارلىق كارانتين, ۆيزالىق جانە شەكارالىق شەكتەۋلەردىڭ جويىلۋى ەرەكشە قۋانتادى. كورمە تۋريستەر مەن تۋريستىك كومپانيالارعا وڭىرارالىق جانە حالىقارالىق سالالىق بايلانىستاردى نىعايتۋ ءۇشىن سەنىمدى الاڭ بولا ءبىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى ەرجان ەركىنباەۆ. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كارانتين شارالارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جەڭىلدەتۋدىڭ ارقاسىندا قازاقستاندا بىرقاتار كورسەتكىشتىڭ, سونىڭ ىشىندە ىشكى ءتۋريزمنىڭ جاقسارعانى بايقالادى. ماسەلەن, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وتاندىق تۋريستەر سانى 6,9 ملن ادامدى قۇراعان. 2019 جىلدىڭ پاندەمياعا دەيىنگى كەزەڭىمەن سالىستىرار بولساق, كورسەت­كىشتىڭ ەكى ەسەگە جاقسارعانىن باي­قاي­مىز.

سونىمەن قاتار وتكەن جىلى ۇلتتىق ساياباقتارعا كەلۋشىلەر سانى ءوسىپ, تاريحي كورسەتكىشتى تىركەگەن. 2019 جىلعى ستاتيس­تيكامەن سالىستىرعاندا ولاردىڭ سانى بىلتىر 300 مىڭ ادامعا ارتىپ, 1,5 ملن تۋريستكە جەتتى. سونداي-اق بىلتىر ەقتا-عا, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق پاركتەرگە كەلۋشى وتاندىق تۋريستەردىڭ دە سانىنىڭ ءوسۋىنىڭ تاريحي كورسەتكىشى تىركەلدى.

– اسىرەسە, الماتى كلاستەرىنىڭ ۇلتتىق پاركتەرىنە, اتاپ ايتقاندا, ىلە-الاتاۋ (212 مىڭنان 430 مىڭعا دەيىن), كولساي (83 مىڭنان 160 مىڭعا دەيىن) جانە شارىن (16 مىڭنان 35 مىڭعا دەيىن) ۇلتتىق پاركتەرىنە كەلۋشىلەردىڭ ەسەلەپ وسكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل – ۇلتتىق پاركتەرگە تۋريست تارتۋ بويىنشا قابىلدانعان زاكىرلىك ينۆەستورلاردىڭ تيىمدىلىگىنىڭ باس­تى ايعاعى», دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-مينيستر.

سونداي-اق ە.ەركىنباەۆ ەلىمىزدەگى ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ سانى 172-گە ارتىپ, ولاردىڭ ءبىر جولعى سىيىمدىلىعى 9 مىڭنان اسا وسكەنىن مالىمدەدى. «مەملە­كەتتىڭ ەداۋىر رەسۋرستارى ەلدىڭ تۋريستىك دەستيناتسيالارىنىڭ ينجەنەرلىك-كوم­مۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىن دا­مىتۋعا جۇمسالىپ جاتىر. 2021 جىلى 59,8 ملرد تەڭگە سوماسىنا 39 جوبا قار­جىلاندىرىلىپ, بيزنەستىڭ ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىگى ارتقان. مىسالى, 2021 جىلى 226 ملرد تەڭگە سوماسىنا 100-دەن استام ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلعان», دەدى ول.

الماتى قالاسى تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى سابينا امانگەلدى ۇسىنعان دەرەك بويىنشا 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا الماتىدا تۋريزم سالاسىندا كورسەتىلگەن قىزمەتتەر كولەمى 27,9 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 2020 جىلعى كورسەتكىشىمەن سالىستىرعاندا 66%-عا ارتقان. ال تۋريزم سالاسىنا ينۆەس­تيتسيا كولەمى 46,3% وسىممەن 100,7 ملرد تەڭگەگە جەتكەن.

– الماتى – قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسى جانە كەلگەن شەتەلدىك تۋريستەر سانى بويىنشا ابسوليۋتتىك كوشباسشى. قالا ىسكەرلىك, ەكولوگيالىق, مادەني-ەتنوگرافيالىق, تاۋ شاڭعىسى ءتۋريزمىن, سونداي-اق وتباسىلىق دەمالىس­تى دامىتۋ ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەرگە يە. قازاقستانعا كەلگەن ءاربىر ەكىنشى شەتەلدىك ءتۋريستىڭ الماتىعا كەلەتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. بىلتىر قالامىزعا كەل­گەن تۋريستەر سانى 65%-عا ءوسىپ, 1,2 ملن تۋريستكە جەتتى, بۇل رەسپۋبليكالىق كور­سەتكىشتىڭ بەستەن ءبىر بولىگى – 5,4 ملن ادام. 2025 جىلعا قاراي 2,3 ملن تۋريست تار­تۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى س.امانگەلدى.

كەيىنگى جىلدارى قازاقستان ىشكى تۋريزمگە ەرەكشە نازار اۋدارا باستادى. ويتكەنى الەمدىك ارەنادا قازاق­ستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتى زور. قازاق­ستانعا كەلەتىن تۋريستەردى تاۋ شاڭعىسى كۋرورتتارىنداعى بەلسەندى دەمالىس, ەكس­ترەمالدى تۋريزم (وزەندەر بويىمەن ءجۇزۋ, تاۋ شىڭدارىنا شىعۋ), سون­داي-اق ەكوتۋريزم جانە تاريحي جانە مادەني كورىكتى جەرلەر, ونىڭ ىشىندە ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىمەن ساياحات­تاۋ قىزىقتىرادى. سوندىقتان اتالعان كورمە ۇلتتىق تۋريستىك باعىتتى ىلگەرىلەتۋ مەن تانىمال ەتۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى. KITF شەڭبە­رىندە قازاقستاننىڭ 16 ءوڭىرى, ونىڭ ىشىندە الاكول, الماتى وبلى­سىنداعى تاۋ شاڭعىسى كۋرورتى, باياناۋىل, بالقاش, كاسپي تەڭىزىندەگى جاعاجاي كۋرورتى, ششۋچە-بۋراباي كۋرورت­تىق ايماعى, تۇر­كىس­تان وبلىسى جانە باسقالارى جىل سايى­ن ءوز تۋر­ونىمدەرىن تانىستىرادى.

KITF شەڭبەرىندە پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس الماتى اگلومەراتسياسىندا ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەۋ بويىنشا Kazakh Tourism ۇك مەن Kaz Alpine Club قوعامدىق بىرلەستىگى اراسىندا تۋريزم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.