تەڭىز جاعاسىنداعى «توقپان» اتالاتىن شاعىن قىستاقتا تۋىپ ءوستىم. سونداعى باستاۋىش سىنىپتى ءبىتىردىم. ودان ءارى تۋعان جەردەن شالعاي قالالاردا وقىپ, دارىگەر ماماندىعىن الدىم. قازىر – دارىگەرمىن. ال اتا-اكەلەرىم شە؟ «توقپانعا» جاقىن «قاراشوقات» بالىق قابىلداۋ ءوندىرىسىن رەسەيدەن كەلگەن قارا شەكپەندىلەر سالعان. ءسويتىپ, ولار سول ماڭداعى قاراتەرەڭ, قاسقاقۇلان, كوزجەتپەس ءتىپتى قاراقالپاق ەلىمەن شەكاراداعى «ۇيالى» توڭىرەگىنەن دە بالىق قابىلداعان. جەلكەندى كەمەلەرى بولعان. مىنە, سوعان مەنىڭ باقبەرگەن اتام جانە باسقالار بالىق تاپسىرعان.
1917 جىلى وكىمەت باسىنا بولشەۆيكتەر كەلەدى. «پرومىسل» ۇستاعان ساۋداگەر-بايلار ءبىر تۇندە كەتىپ بىتەدى. 1921 جىلى ۆ.ي.لەنيننىڭ ارال بالىقشىلارىنا جولداعان حاتى ءبىز جاققا دا جەتەدى. ارينە, مەن باقبەرگەن اتامدى كورگەنىم جوق. سول اتام مەن بيداش اجەمنەن وربىگەن ءۇش ۇلى: ىرىسالدى, رشىمبەت, سماعۇل – ۇشەۋى دە 1941-1945 جىلدارداعى وتان سوعىسىنا, ەلدى قورعاۋعا اتتانادى. اۋەلى سماعۇلدان «قارا قاعاز» كەلەدى. جەڭىسكە ءبىر كۇن قالعاندا, ياعني 1945-ءتىڭ 8 مامىرىندا ىرىسالدىنىڭ ەرلىكپەن قازا تاپقانى ءمالىم بولادى. ەكى ۇلىنىڭ قايعىسىنان باقبەرگەن اتا دۇنيەدەن وزادى. ورتانشى ۇلى رشىمبەت قانا اياقتان, قولدان, كەۋدەدەن جاراقات الىپ, 1946 جىلى تۋعان جەرگە تابانى تيەدى. مەنىڭ اكەم وسى كىسى. وتكەن-كەتكەندى ەسكە العان ءبىر ماجىلىستە:
– ون ءۇش جاستاعى كەزىم ەدى, – دەپ باستادى اكەي اڭگىمەسىن, – ىرىسالدى اعا دا, ورتانشىسى مەن دە, كىشى ءىنىم سماعۇل دا كۇندە بالىق اۋلاۋ پۋنكىتىنە بارامىز. تۇزدالعان مايدا بالىقتاردى, ايتالىق, تىران, تورتا, قىلىش جانە سوندايلاردى ىستىك تەمىرگە كوزىنەن ءتىزىپ, «ۆەشالكاعا» ءىلىپ كەپتىرەمىز. بۇعان ازىن-اۋلاق اقشا تولەيدى. وسە كەلە زەمبىلمەن بالىق تاسۋعا دا قاتىستىق. ءسىرا, 1921 جىلدىڭ قازان ايىنىڭ ورتا شاماسى-اۋ, بەيتانىس ەكى اتتىلى كىسى كەلدى. ءبىرى –قىزىل شاپكالى ورىس. ەكىنشىسى – ءمولدىر قويۋ قارا شاشتى قازاق. حالىقتى جينادى. ۆ.ي.لەنيننىڭ بالىقشىلارعا جولداعان حاتىن وقىدى. لەنيننىڭ ەسىمىن ساۋات اشۋ مەكتەبىندە وقىعاننان بىلەتىنبىز. ال حاتتىڭ ءمانىسى – اشتىققا ۇشىراعان ەلگە, بالا-شاعاعا قامقورلىق جايى ەكەن. ودان ەشكىم دە قالىس قالمادى. اراسىندا باقبەرگەن اكەمىز دە ءبىر ايلىق تابىسىن ورتاعا سالدى. ءبىز بولساق, «پرومىسلعا» جينالعان بالىقتى قاراشا مەن جەلتوقسان ايلارىندا شاناعا تيەپ, «قامىستىباسقا», ول كەزدە تەمىرشى دەلىنەتىن تەمىر جول ستانساسىنا جونەلتۋگە قولعابىس بەردىك.
مىنە, مەنىڭ كورىپ-بىلگەنىم وسى. ەر جەتىپ بالىق اۋلادىق. 1942-دە سوعىسقا اتتاندىم. ءبىر ۇيدەگى ءۇش ۇلدان مەن عانا ورالدىم, – دەپ رشىمبەت اكەمنىڭ كوزىنەن جاس مولتىلدەپ, سۇلگىمەن سۇرتىنگەنى ءالى كۇنگە كوز الدىمدا تۇر.
اكەم سوعىستان «داڭق» وردەنى باستاعان بىرنەشە مەدالمەن ورالىپ, بالىق اۋلاۋ كاسىبىنە قايتا كىرىسىپ, ستاحانوۆشى, كسرو بالىق شارۋاشىلىعىنىن ۇزدىگى اتاندى. ماسكەۋ كورمەسىنە دە باردى. جەرگىلىكتى سايلاۋدا الدەنەشە رەت دەپۋتاتتىققا سايلاندى. اكەمنىڭ مايدانگەر رەتىندە «وداق جانە رەسپۋبليكا كولەمىندە جەڭىلدىكپەن جۇرە الادى», دەگەن كۋالىگىن وقۋشى دوستارعا كورسەتىپ ماقتانۋشى ەدىم.
«سوتسياليستىك قازاقستان» (قازىرگى «ەگەمەن قازاقستان») گازەتىنىڭ 1967 جىلعى 2 اقپانداعى سانىندا «مۇز – پاروم» دەگەن ماقالا شىقتى. سونداعى 22 ادامدى مۇز قۇرساۋىنان قۇتقارعان ەكى بالىقشىنىڭ ءبىرى – مەنىڭ اكەم رشىمبەت باقبەرگەنوۆ بولاتىن-دى.
قۇبىل رشىمبەتوۆ
قىزىلوردا وبلىسى,
قازالى اۋدانى,
ايتەكە بي كەنتى