مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا حالىقارالىق وليمپيادالاردىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرىن جانە ولاردىڭ تالىمگەرلەرىن قولداۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ەندى بۇل زاڭ جۇزىندە ىسكە اسپاق. جاقىندا وتكەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىسىندا ەكىنشى وقىلىمدا ماڭىزدى نورمالاردى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى قابىلداندى. سونىڭ ىشىندە جوعارىدا اتالعان ماسەلەدەن بولەك, ءبىلىم سالاسىنداعى تاعى بىرقاتار تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنىن تارقاتاتىن زاڭ كۇشىنە ەندى.
ەندى سول زاڭعا سايكەس ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە توقتالساق. ءبىز باس باسىلىمدا بىلتىر ء«بىلىمدىنى قولداۋ – بولاشاقتى ويلاۋ» تاقىرىبىندا ماقالا جازدىق. وندا بىلىمىمەن شەتەلدەردەگى قاتارلاستارىنان وق بويى وزىق شىققان وليمپياداشى بالالار مەن ولاردى دايارلايتىن مۇعالىمدەردىڭ سايىستارعا ءوز قاراجاتىمەن بارىپ جۇرگەنىن, ناقتى قولداۋدىڭ كەرەگىن جەتكىزگەنبىز. وسى ماسەلە زاڭنامامەن شەشىلدى. بۇدان بىلاي حالىقارالىق وليمپيادالاردىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى جانە ولاردىڭ تالىمگەرلەرى ءۇشىن بىرجولعى اقشالاي تولەمدەر قاراستىرىلادى. ال حالىقارالىق پاندىك وليمپيادالاردىڭ, سونداي-اق حالىقارالىق ورىنداۋشىلار كونكۋرستارى, سپورتتىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرىنە جوعارى وقۋ ورىندارىندا تەگىن ءبىلىم الۋعا گرانتتار بەرىلەدى.
ەكىنشى وزگەرىستىڭ ەنگىزىلۋىنە پاندەميادان العان ساباقتار سەبەپ بولعان سىڭايلى. ەندىگى جەردە جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جاڭا ونلاين وقىتۋ فورماسى ەنگىزىلەدى. سوعان سايكەس جوو-لار وقىتۋدىڭ ونلاين تۇرىندە بەلگىلى ءبىر وقىتۋ باعىتتارى بويىنشا كادرلاردى دايارلاي الادى.
وسى جانە وزگە دە وزگەرىستەر جايلى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ءوزىنىڭ Facebook-تەگى رەسمي پاراقشاسىندا: «ونلاين وقىتۋ فورماتى – زامان تالابى. بۇل رەتتە بىلىكتىلىك تالاپتارىنا ساي وقىتۋدىڭ بەلگىلى ءبىر باعىتى بويىنشا (پروكتورينگ, اقپاراتتىق جۇيە, تسيفرلى كونتەنت, كادرلار جانە ت.ب.) جەكە ليتسەنزيا الۋ مىندەتتەلەدى. كەلەسى وزگەرىس مەكتەپ وقۋلىقتارىنا قاتىستى. قازاقستان تاريحى مەن دۇنيەجۇزى تاريحى وقۋلىقتارى ەندى ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەبى ءۇشىن بىرىڭعاي جانە بازالىق بولادى. ياعني ءبىر وقۋ باعدارلاماسى جانە ءبىر نەگىزگى وقۋلىق. سونىمەن بىرگە 2016 جىلعا دەيىن بولعانداي, باسقا پاندەر بويىنشا وقۋلىقتاردىڭ بالاما نۇسقالارى بولادى. ەندى ستيپەنديالار ستۋدەنتتەردىڭ شوتتارىنا تىكەلەي تولەنەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وسىعان دەيىنگى جوو-عا اۋداراتىن جۇيە بولمايدى. ۋادە بەرگەنىمىزدەي جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ گرانتتارى ءۇشىن قارجىلاندىرۋ دا ستۋدەنتتەرگە تىكەلەي جولداما رەتىندە بەرىلەدى. ال كەيىن قارجىنى ستۋدەنتتەردىڭ وزدەرى جوعارى وقۋ ورىندارىنا تولەيدى», دەپ جازدى.
ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس جوعارى ءبىلىم دەڭگەيى بويىنشا جاڭادان بەرىلەتىن ليتسەنزيالار ءۇشىن 5 جىل مەرزىم بەلگىلەنەدى. بۇعان دەيىن ونىڭ ناقتى مەرزىمى كورسەتىلمەگەن ەدى. ماسەلەن, 1992 جىلى الىنعان ليتسەنزيا بارلىق وزگەرىس پەن جاڭا شارتتارعا قاراماستان جارامدىلىق كۇشىن ساقتاپ كەلدى. بۇگىنگە دەيىن مەملەكەت ليتسەنزيا مەرزىمىنە قاتىستى تالاپ قويماعان. تولىق ليتسەنزياسىنان ايىرىلىپ جابىلعان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىن جانە ولاردىڭ جەكە ىستەرىن باسقا ۋنيۆەرسيتەتتەرگە اۋىستىرۋ, وقۋىن اياقتاماعان نەمەسە قورىتىندى اتتەستاتتاۋدان وتپەگەن تۇلعالاردىڭ جەكە ىستەرىن, سونداي-اق وسىعان دەيىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا وقۋدى اياقتاعان تۇلعالاردىڭ جەكە ىستەرى مەن ءبىلىمى تۋرالى قۇجاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرىن مەملەكەتتىك مۇراعاتقا ۋاقتىلى تاپسىرۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلەدى.
«كوللەدجدەرگە اكادەميالىق ەركىندىك بەرىلەدى. بىرنەشە جىل بۇرىن ءبىز بۇل رەفورمانى جوعارى ءبىلىم دەڭگەيىندە جۇرگىزدىك. ەندى كوللەدجدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەرىنىڭ تسيكلىن قوسپاعاندا, مينيسترلىك بەكىتكەن تيپتىك جوسپارلار مەن باعدارلامالار ەمەس, كاسىپتىك ستاندارتتار مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تالاپتارى نەگىزىندە قۇرىلادى. مۇعالىمدەردىڭ مىندەتتى بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارىنان ءوتۋ مەرزىمى دە وزگەرىپ جاتىر. قازىر 5 جىلدا 1 رەت, 3 جىلدا كەمىندە 1 رەت ءوتۋ ۇسىنىلادى. بۇگىندە ءبارى جىلدام وزگەرەدى, سوندىقتان مۇعالىمدەردىڭ دە ءوز بىلىكتىلىكتەرىن ءجيى ارتتىرعانى ابزال», دەدى مينيستر ا.ايماعامبەتوۆ.