ايەلدەر قاۋىمىنىڭ ەگەمەندى ەلدىڭ دامۋى مەن قالىپتاسۋىنا قوسقان ەڭبەگى زور. ولار ءوز مانسابىن تەك ءبىلىم, عىلىم, ونەر, ساياساتتا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كۇش قۇرىلىمدارىندا دا كورسەتە ءبىلدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءبىر سوزىندە ء«ححى عاسىردا ايەل, ءبىر جاعىنان, سۇلۋلىق پەن ىزگىلىكتىڭ بەينەسى بولسا, ەكىنشى جاعىنان, تۇتاس ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ۇيىتقى بولىپ وتىر. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ارۋلارىمىزعا ءتان عاجايىپ ۇيلەسىم, ايرىقشا ۇمتىلىس, ءار ىسكە دەگەن شىعارماشىلىق كوزقاراس, ەڭبەكقورلىق پەن جاۋاپكەرشىلىك – ۇلتىمىزدىڭ جاڭا بولمىسىن نىعايتاتىن قاسيەتتەر!», دەپ تۇيىندەگەن بولاتىن.
قۇتقارۋشى – باتىلدىقتى تالاپ ەتەتىن, اۋىر ءارى جاۋاپتى ماماندىق. دەسە دە توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى جۇيەسىندە كۇردەلى جانە جاۋاپتى تەحنيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق مىندەتتەردى ورىندايتىن, باسقارۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ ورگاندارىندا جۇمىس ىستەيتىن ايەلدەر دە قىزمەت ەتەدى. ەرلەرمەن قاتار تج سالدارىن جويۋعا, قۇتقارۋ جۇمىستارىنا جەتەكشىلىك ەتۋگە شىعادى. ويتكەنى تجم جۇيەسىندە سۇڭگۋىر, ۇشقىش, ديسپەتچەر ايەلدەر قىزمەت ەتەدى. ولار تەك قىزمەت ەتىپ قانا قويماي, ەرلەرمەن بىرگە ەرلىك كورسەتەدى.
بۇگىندە ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىندا 3 129 ايەل قىزمەت اتقارادى, ولاردىڭ ىشىندە اسكەري قىزمەتشىلەر مەن اتتەستاتتالعان ايەلدەر سانى – 1 363, اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر سانى – 231, ازاماتتىق قىزمەتشىلەر سانى – 15 351, ايەلدەردىڭ ورتاشا جاسى 39 جاستى قۇرايدى.
تجم جۇيەسىندەگى قىزمەت نازىك جاندىلار ءۇشىن كۇردەلى, قىزىقتى ءارى يگىلىگى مول. ولاردىڭ اراسىندا ەرلەرگە ءتان ەمەس ماماندىقتاردا قىزمەت ەتەتىن ايەلدەردى اتاپ ءوتۋ قاجەت. مىسالى, جەدەل-قۇتقارۋ جاساقتارىندا 74 ايەل-قۇتقارۋشى, 4 ايەل-كينولوگ, ازاماتتىق قورعانىس جانە ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك جەلىسى بويىنشا وبەكتىلەردى تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن 77 ينسپەكتور, 810 ايەل-ديسپەتچەر, 58 ايەل مەديتسينا قىزمەتكەرى, 57 ايەل-پسيحولوگ بار.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ساۋاتتى ءىس-ارەكەتتەرى ءتۇرلى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ ءىس-ارەكەتتەرىندە شەشۋشى مانگە يە. ايتالىق, كينولوگ ولگا گۋرجەەۆا – رەسپۋبليكالىق جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ كينولوگيالىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى. جاساقتا 16 جىل جۇمىس ىستەيدى. ولگا الەكساندروۆنا اۆاريالىق-قۇتقارۋ, تاۋلى جەرلەردەگى, جەتۋى قيىن اۋداندارداعى ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋ, سونىڭ ىشىندە كوشكىندەردەن ادامداردى ىزدەۋ, ۇيىندىلەردەن, اۋە اپاتتارى ورنىنان زارداپ شەككەندەردى ىزدەۋ جۇمىستارىنا قاتىسادى.
ۇشقىش نازەل نۇرعاليەۆا – تجم «قازاۆياقۇتقارۋ» اق ەس-145 ەكىنشى ۇشقىشى. 2016 جىلى «ازاماتتىق اۆياتسيا اكادەمياسى» اق-تا ۇشقىش ماماندىعى بويىنشا باكالاۆر ستۋدەنتى بولىپ قابىلداندى, 2021 جىلى وقۋىن اياقتاعاننان كەيىن جۇمىسقا ورنالاستى. نازەل ۇسەنقىزى ءوز قىزمەتىندە سانيتارلىق اۆياتسيا جەلىسى بويىنشا شۇعىل تۇردە توتەنشە جاعداي ورنىنا ۇشىپ, ادامدارعا كومەك بەرەدى. بۇگىندە ونىڭ ۇشۋ ۋاقىتى 230 ساعاتتى قۇرايدى, ونىڭ 130 ساعاتى ەك اك-145-دە ورىندالدى.
قۇتقارۋشى مۋرشيدا شولنوۆا – سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ مەدبيكەسى. مۋرشيدا انۆاروۆنا ەڭبەك جولىن 2012 جىلى باستادى, ال مەيىربيكە قىزمەتىندە 35 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەدى. جۇمىس ىستەگەن كەزەڭىندە ول بىرنەشە رەت ءورت, سۋ وبەكتىلەرىندەگى وقيعالار, حابار-وشارسىز كەتكەندەردى ىزدەۋ كەزىندە شۇعىل دەن قويۋ ءىس-شارالارىنا قاتىستى. تج-عا شىققان كەزدە جەدەل قۇتقارۋ جانە باسقا دا شۇعىل جۇمىستاردى اتقارعان.
ازاماتتىق قورعاۋ پودپولكوۆنيگى, پسيحولوگ نازيرا اقىلوۆا – جامبىل وبلىسى تجد ءورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتى پسيحولوگيالىق توبىنىڭ باس مامان-پسيحولوگى, ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىندا 2008 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ جۇمىس ىستەيدى. 2021 جىلعى 26 تامىزدا جامبىل وبلىسى بايزاق اۋدانىنداعى اسكەري قويمادا بولعان جارىلىس كەزىندە بولعان قايعىلى وقيعا كەزىندە ءوزىنىڭ جوعارى كاسىبيلىگىن كورسەتتى. قايعىلى وقيعا تۋرالى قازا تاپقان ءورت سوندىرۋشىلەردىڭ تۋىستارى مەن جاقىندارىنا حابارلاۋعا ءماجبۇر بولدى. ول بارلىق وتباسىنا پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتىپ, قولداۋ ءبىلدىردى. نازيرا ابدراسىلقىزى ءاردايىم تج ورىن العان وقيعالار, كۇردەلى ورتتەر كەزىندە ءوزىنىڭ كاسىبي بورىشىن ورىنداپ كەلەدى.
تجم جۇيەسىندە ماماندىق تاڭدايتىن ايەلدەر اۋلەتتىڭ جالعاسۋىنا, تۇراقتىلىعىنا, الەۋمەتتىك قاۋىپسىزدىگىنە, ماماندىقتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدىلىعىنا بايلانىستى ماماندىعىنا ىنتالى. قازىرگى ۋاقىتتا ءورت سوندىرۋشىلەر مەن قۇتقارۋشىلاردىڭ اۋلەتىن جالعاستىراتىن ايەلدەر سانى – 71. نەگىزگى جۇمىسىمەن جانە قىزمەتىمەن قاتار ايەلدەر ءورت-قۇتقارۋ سپورتىمەن اينالىسادى. ولاردىڭ اراسىندا ءارتۇرلى رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق جارىستاردا جۇلدەلى ورىندارعا يە بولعان وسى سپورت تۇرىمەن اينالىساتىن چەمپيوندار مەن رەكوردشىلار بار. سولاردىڭ ءبىرى, حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اينۇر باجەۆا تجم جۇيەسىندە 2018 جىلدان باستاپ قوستاناي وبلىسىنىڭ №1 مامانداندىرىلعان ءورت ءسوندىرۋ بولىمىندە راديوتەلەفونيست بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ كاسىبيلىگى, جەدەلدىگى جانە تەز شەشىم قابىلداۋ قابىلەتى ءورت پەن باسقا دا توتەنشە جاعدايلاردى جويۋدا شەشۋشى ءرول اتقارادى. سونىمەن قاتار اينۇر دوسماعۇلقىزى ءورت ءسوندىرۋ-قۇتقارۋ سپورتىندا ۇلكەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. ونىڭ ەسەبىندە قازاقستاننىڭ قىسقى جانە جازعى چەمپيوناتىنىڭ التىن مەدالى, رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيا كۋبوگىنىڭ جەڭىسى, الەم چەمپيوناتىنداعى جاقسى ناتيجەدە ونەر كورسەتۋى بار. سونىمەن قاتار ول ءورت ءسوندىرۋ-قۇتقارۋ سپورتى بويىنشا الەم رەكوردشىلارىنىڭ تىزىمىندەگى وندىققا كىرىپ, ءوزىن بولاشاعى جارقىن سپورتشى رەتىندە كورسەتتى.
كينولوگ, ۇشقىش, قۇتقارۋشى, مەديك ايەلدەر, ينسپەكتور, ديسپەتچەر – ياعني اتالعان سالادا نازىك جاندىلار مەڭگەرمەگەن كاسىپ جوق. ولار كەز كەلگەن ءىستى دوڭگەلەتىپ اكەتەدى. توتەنشە جاعداي سالاسىنداعى قىزمەتتە ەرەكشە تابىستارعا جەتكەن ايەلدەر جەتەرلىك. وعان ولاردىڭ اتقارىپ وتىرعان باسشىلىق لاۋازىمدارى, اتاقتارى دالەل بولا الادى. 2021 جىلى باسشىلىق لاۋازىمدا قىزمەت اتقارىپ, شەشىم قابىلدايتىن ايەل ادامداردىڭ سانى 140-تى قۇرادى. وسى نازىك جاندىلاردىڭ 90-ى – كوپبالالى انا, ولاردىڭ 4 جانە ودان دا كوپ بالالارى بار. 84 ايەل قاتارداعى ماماننان باسشىلىق قۇرامعا دەيىنگى لاۋازىمدا مانساپ جولىن جالعادى. 82 ايەل وسى جۇيەدە 20 جىلدان استام ۋاقىت بويى قىزمەت اتقارادى.
جالپى, تجم جۇيەسىندەگى جۇمىس ۇيىمشىلدىقتى, اتقارۋشىلىقتى, جاۋاپكەرشىلىكتى, ادالدىقتى تالاپ ەتەدى. ءاربىر ماماندىقتىڭ وزىنە ءتان قيىندىقتارى بولادى. ديسپەتچەرلەردە – ءۇش تاۋلىك سايىنعى كەزەكشىلىك, قاۋىرت جانە جاۋاپكەرشىلىك جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋ, ءورتتىڭ الدىن الۋ وزەكتى بولسا, بولىمشەنىڭ ينجەنەرلەرىندە – كۇزەتىلەتىن وبەكتىلەردى ينسپەكتسيالاۋ, پسيحولوگتەردە – وقيعالار اۋماعىنداعى ادامدارعا شۇعىل پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ سياقتى جەدەل ءىس-ارەكەتتەردى ورىنداۋ قاجەت. مۇنىڭ ءبارى, ءتىپتى ەر-ازاماتتار ءۇشىن دە قيىن ءىس. سوندىقتان قىزمەتتىك پارىزعا ادالدىق, ماماندىققا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك, مىنەزدىڭ قاتتىلىعى جانە ەلگەزەكتىك قۇتقارۋ ۆەدومستۆوسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە وزدەرىنىڭ قيىن دا كۇردەلى جۇمىستارىن لايىقتى ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.