كولقاينارداعى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلى الاڭ

بۇل كۇندە اۋىلدىقتار تاراز قالاسىنان توگىلەتىن شايىندى سۋلاردىڭ توگىلەتىن ورنى مەن قوقىس الاڭىنا الاڭداۋلى. تالاي جىلدان بەرى قالانىڭ قاجەتسىز سۋى وسى اۋىل ماڭىنا توگىلەدى. اتالعان ماسەلە اكىمدەردىڭ ەسەپتى كەزدەسۋلەرىندە ءجيى كوتەرىل­گە­نى­مەن, شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. شايىندى سۋ مەن قوقىستىڭ قول­قا­نى قاپقان ك ۇلىمسى ءيىسى, اسى­­رە­سە كۇن جىلىنعاندا تۇر­عىن­­دارعا مازا بەرمەيدى. ەندى سا­­ناۋلى كۇندەردەن كەيىن كۇن جى­­لىناتىنىن ەسكەرسەك, بۇل ما­سە­لەنىڭ وزەكتىلىگى تاعى دا ارتا تۇسەدى. اۋدان باسشى­لا­رى شە­شە الماعان ماسەلەنى كوپ­شى­­لىك قايتا كوتەرىپ, ەندى وبلىس اكى­مىنەن كومەك سۇراپ وتىر. سونى­مەن قاتار اۋىلدىقتار كوشە ماسە­لە­سىن دە كوتەرۋدە.

«اۋىل كوشەلەرىنە اسفالت جابىنى توسەلسە دەگەن تىلەك بار. ەس بىلگەلى اۋىلدا 95 ءۇي بار ەدى. سول كوبەيمەي-اق قويدى. جاستار ءۇي سالاتىن جەر بولماعان سوڭ قالاعا كوشىپ كەتۋدە. نەگە اكىمدىك اۋىل ىرگەسىنەن تۇرعىن ءۇي سالاتىن جەر بولمەيدى؟» دەيدى اۋىل تۇرعىنى مۇرات جۇماباەۆ.

مۇندا جاعداي بولماعان سوڭ بۇل كۇندە اۋىل جاستارى قالا­عا ءجيى كوشەتىن بولعان. وسى ماسەلەگە الاڭداعان تۇرعىندار ەندى اۋدان باسشىلىعى جاس وتبا­سىلار ءۇي سالاتىن جەر قاراس­تىر­سا دەيدى. بۇگىنگى تاڭدا اۋىل­دىق­­تار ءۇشىن ەڭ كۇردەلى مəسەلە جەر بولىپ وتىر. وبلىس اكىمى اۋدان اكىمىنە جىلدا مال باسىن كوبەيتۋ تۋرالى تاپسىرما بەر­گەنىمەن, قازىرگى كەزدە اۋىل ماڭىندا جا­يىلىمدىق جەر جوق. مالعا قا­جەتتى جەر تابۋ قيىن. ال پايدالانىلماي جاتقان ەگىستىك جەرلەر مەن باسقا دا القاپتاردى مەملەكەتكە كەرى قايتارىپ الۋ جۇ­مىستارى باياۋ جۇرۋدە. جەر­دى جەكەشەلەندىرىپ العان كاسىپ­كەر­لەردىڭ كوبى جەردى نە وزىنە, نە وزگەگە جوق قىلىپ وتىر. سونداي-اق بەكتەمىر مادەنباەۆ, باقىت جابىنوۆ جانە وزگە دە اۋىل تۇر­عىندارى جاڭا سالىنعان ۇي­لەر­دى گازعا قوسۋ جانە اۋىلدان سپورت كەشەنىن سالۋ تۋرالى دا ايت­تى. اۋىلدىڭ بۇگىنگى احۋالىنا الاڭداعان كوپشىلىك اتالعان ما­سەلەلەر الداعى ۋاقىتتا وڭ شەشى­مىن تابادى دەگەن ۇمىتتە.

قازىرگى كەزدە كۇردەلى ماسەلە بولىپ وتىرعان جايىلىم مəسە­لەسى وڭىردەگى بارلىق اۋىلدا بار. ال كۇنى كەشە عانا تاعايىن­­­دالعان ­اۋدان اكىمى ەرلان قىدىرا­لى­ ۇلى­نان حالىقتىڭ كۇتە­تىنى كوپ. الايدا جاڭا اكىم وسى ۋاقىتقا دەيىن سول اۋدان­دا اكىم­نىڭ ورىنباسارى بولىپ تا­لاي جىل جۇمىس ىستەسە دە, اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنا باسشىلىق جاساسا دا بۇل ماسەلەنى شەشپەگەن. دە­گەن­مەن اۋىلدىقتاردىڭ ءالى دە ءۇمىتى زور. بىراق تالاي جىلدان بەرى تۇيتكىلدى ماسەلە بولىپ كەلگەن شا­يىندى سۋلاردىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن بيولوگيالىق تازارتۋ ورتالىعىن سالۋعا اۋدان تۇگىلى, وبلىستىڭ كۇشى جەتپەي وتىر. سوندىقتان دا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمدىگى اتالعان ما­سە­لەنى شەشۋگە رەسپۋبليكادان كومەك سۇراۋدا.

ال كولقاينار اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى اسىلبەك قونا­روۆتىڭ ايتۋىنشا, وكرۋگ­تە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى 5 167 گەكتار ەگىستىك, 1 749 گەكتار جايىلىم جانە 552 گەكتار شابىندىق جەر بار. وتكەن جىلى 2 073 گەكتار القاپقا ەگىن ەگىلىپ, ودان 17 507 توننا ءونىم جينالعان. جاقسى ءونىم جيناۋ ءۇشىن 62 شار­ۋا قوجالىعىنا «قاپال» جانە «تالاس-اسا» كانالدارى ارقىلى 6 ملن 976 مىڭ تەكشە مەتر سۋ بەرىلگەن. وسى جىلدىڭ ءونىمى ءۇشىن 100 گەكتارعا كۇزدىك بيداي سەبىلىپ, كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق بارىسىندا 1 200 گەكتار القاپقا سۇدىگەر كوتەرىلىپتى. سونداي-اق اۋىل­دىق وكرۋگتە مال باسى جىل وتكەن سايىن ارتۋدا. ەسەپتى كە­زەڭدە ءمۇيىزدى ءىرى قارانىڭ ءوزى 400, قوي-ەشكى 900 جانە جىلقى 76 باسقا وسكەن. كولقاينار اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى 5 ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى دا نەگىزىنەن مال اسىراپ كۇنەلتەدى. بىراق ءتورت ت ۇلىكتىڭ بابىن تابۋ ءۇشىن تاعى دا جايىلىم ماسەلەسى الدان شىعادى. ال بۇل ماسەلەنى جۋىق ارادا شەشۋ وڭاي بولماي تۇر.

«ەلىمىزدىڭ اۋىل­ شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگى نورمالارىنا سايكەس قاجەتتىلىكتى ەسەپتەۋ كەزىندە اۋىلدىق وكرۋگ بويىنشا جايىلىمدىق جەر تاپشىلىعى 14 002 گەكتاردى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە ەڭبەك اۋىلىندا 1 986 گەكتار جا­يى­لىم جەتىسپەيدى. اۋداننىڭ جەر قورىنان ەلدى مەكەندەردەن 5-7 شاقىرىمدىق راديۋستا جايى­لىم­دىق جەرلەردى كونكۋرس ار­قىلى بەرۋگە تىيىم سالىندى. كارتا بويىنشا ەلدى مەكەندەردەن 5 شاقىرىم ايماقتا 1 002 گەكتار جايىلىمى بار 17 شارۋا قوجالىعى انىقتالعان. ولار­دىڭ بارلىعىنا دا ەسكەرتۋ حابارلاما بەرىلگەن. وكرۋگ اۋما­عىندا «اسا دامۋ» جانە «ەل-داۋلەت» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى, «قىزىل-ديحان قوجالىعى» وندىرىستىك كوو­پەراتيۆى جانە 167 شارۋا قو­جالىعى مەن 8 شاعىن كاسىپ­كەر­لىك نىسان جۇمىس اتقارۋدا», دەيدى اسىلبەك قوناروۆ.

سونىمەن قاتار كولقاينار اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى 4 ەلدى مەكەننىڭ اۋىز سۋمەن قامتىل­عانىن دا جەتكىزدى. ەندى كولقاينار اۋىلىنداعى 18 اۋلانى اۋىز سۋمەن قامتۋدى جەڭىلدەتىلگەن جولمەن ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونداي-اق اۋىل­ىشىلىك گاز قۇبىرلارىنىڭ قۇرى­لى­سى جۇرگىزىلىپ, اياقتالعان. اكىم ەندى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كوتەر­گەن ماسەلەلەرى بويىنشا دا ال­دا­عى ۋاقىتتا ءتيىستى جۇمىستار ات­قارىلاتىنىن ايتتى.

جامبىل وبلىسى