تارىداي شاشىلعان تسيفرلى جۇيە

180-گە جۋىق جۇيە جويىلۋعا جاتادى

دەمەك, تسيفرلى تارتىپسىزدىك بار جەردە IT ارحيتەكتۋرانى پلات­فورمالىق مودەلگە كوشىرۋ تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە. سوندا قايت­پەك كەرەك؟

جوعارىداعى ۇلتتىق كوم­پا­نيا­لاردىڭ دەرەگىنە سايكەس انىقتالعان 500-دەن ارتىق اقپاراتتىق جۇيەنىڭ بار­لىق توبىندا پروتسەسس تولىق اۆتو­مات­­تان­دىرىلماعان, سونداي-اق 50%-دان اسا جۇيەدە ءبىر-ءبىرىن قايتالايتىن قىزمەت­تەر بار بولىپ شىقتى. تەكسەرۋدىڭ ناتي­جە­سىندە 178 اقپاراتتىق جۇيەنى ەسەپتەن شى­عارۋعا تۋرا كەلەدى. ونىڭ ىشىندە 107-ءسى ور­تالىق مەم­لەكەتتىك ورگاندارعا جانە 71-ءى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا تيەسىلى.

«زەردە» ۇاح» اق باسقارما تور­اعا­سىنىڭ ورىنباسارى يوناس ستان­كەۆي­چۋستىڭ ايتۋىنشا, 572 اقپارات­تاندى­رۋ وبەكتىسىنىڭ 226-سى مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ بيزنەس پروتسەستەرىن اۆتومات­تان­دىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. الاي­دا اۆتوماتتان­دىرۋدىڭ ورتاشا دەڭ­گەيى 33% جانە اقپاراتتاندىرۋ وبەك­تى­لەرى­نىڭ 233-ىندە اقپاراتتىق قاۋىپ­سىزدىك جۇيە­سى قاراستىرىلماعان. بۇعان قوسا 144 نى­ساننىڭ ينتەگراتسيالىق ءمودۋلى جوق, سول سەكىلدى انىقتامالىق دەرەك­ت­ەر­­دىڭ قايتالانۋ ۇلەسى – 75%. نور­­ماتيۆ­تىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە ساي­كەس اكىمشىلىك قۇجاتتاردىڭ سانى – 8 289, ونىڭ ىشىندە قاعاز تۇرىندە 30%-ى انىق­تالدى.

نەگىزگى كەمشىلىكتەر – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بارلىق توبىندا جۇ­مىس پروتسەسى ءتيىستى دەڭگەيدە اۆتو­مات­­­تان­دىرىلماعان. سونداي-اق ءبىر-ءبى­رى­نىڭ فۋنكتسياسىن كوشىرەتىن بى­تى­­راڭ­قى جۇيەلەردىڭ قىزمەتى دە شا­رۋا­ن­ىڭ شاتقاياقتاۋىنا باس­تى سەبەپ. انىقتامالاردىڭ قايتالانۋى دا وزەكتى بولىپ تۇر. كومپانيانىڭ وكى­لى ينفراقۇرىلىم جابدىقتارى مەن ونى كۇتىپ ۇستاۋعا قوماقتى قاراجات جۇمسالاتىنىن ايتادى.

«2025 جىلعا قاراي سىرتقى ارنا بو­يىنشا ينتەرنەت-ترافيكتىڭ بولجامدى قاجەتتىلىگى سەكۋندىنا 6 230 گيگابيتتى قۇراسا, جەرگىلىكتى ترافيككە سايكەس سەكۋندىنا 2 195 گيگابيتكە دەيىن جەتەدى.

ساقتالاتىن دەرەكتەردىڭ بولجامدى كولەمى بويىنشا 2025 جىلعا قاراي قازاقستاندا جىلىنا 22 ملن تەرابايت وڭدەلۋى ءتيىس. IoT نەمەسە ينتەرنەت زاتتارىن دامىتۋ باعىتىندا ءبىزدىڭ بولجام­دارىمىزعا سايكەس 1,5 ملن-عا دەيىن قۇرىلعى قاجەت.

سونىمەن قاتار رەسپۋبليكا اۋما­عىن­دا دەرەكتەر ورتالىعىن ساپالى كولەمدە ۇلعايتۋعا كوڭىل بولگەن ءجون. «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە جەڭىلدىكتەر بەرگەن ارتىق بولمايدى. دەرەكتەر ورتالىعىن سالۋدا بايلانىس وپەراتورلارىمەن ارىپتەستىك ورناتىپ, بىرلەسىپ جۇمىس ىستەگەن ءتيىمدى بولادى دەپ ەسەپتەيمىز. جانە دە تسيفرلى تەڭسىزدىكتى جويۋ قاجەت», دەدى ي.ستانكەۆيچۋس.

پلاتفورمالىق مودەلگە كوشۋ قاجەت پە؟

وتاندىق IT قاۋىمداستىق وكىل­دە­رى مۇنداي زەرتتەۋلەردىڭ ءاربىر مەم­­لە­­كەتتىك ورگان بويىنشا جەكە-جەكە جۇر­­گىزىلگەنى ارتىق ەتپەيدى دەگەن ۇس­­تا­­نىمدا. ماماندار پلاتفورمالىق مودەل تۋرالى ايتىلعاندا, ونىڭ ناق­تى تۇتاستاي ولشەمدەرى دە تۇسىندى­رىلسە دەگەن پىكىرلەرىن جەتكىزدى. كوپشى­لىكتى ءالى دە شەتەلدىك بىرىڭعاي تەحنو­لوگيالىق ونىمگە كوشكەن كەزدە تسيفرلى ەگەمەندىگىمىزگە نۇقسان كەلمەي مە دەگەن ساۋال الاڭداتادى. بۇعان سەر­ۆيستىك ينتەگراتور رەتىندە «زەردە» ۇلت­تىق اق­پاراتتىق كوممۋنيكاتسيالىق حول­دين­گىنىڭ باسقارما توراعاسى ارمان ءابدى­راسىلوۆ بىلاي دەپ جاۋاپ بەردى:

«سەرۆيستىك ينتەگراتور رەتىندە بىرىڭ­­­عاي پلاتفورمالىق مودەلگە كوشۋ جو­­نىن­دەگى ۇسىنىستى ءبىز سوڭعى 5 جىلدا ۇنە­مى ايتىپ كەلەمىز. بىرىكتىرىلمەي, شاشى­راپ جاتقان اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ سال­دارىنان مەملەكەت ۇلكەن شىعىنعا باتىپ جاتىر. ويتكەنى ءبىر ورگان ءبىر تەح­نولوگيانى قولدانسا, كەلەسى ۇيىم باس­قا ءونىمدى پايدالانادى دەگەندەي. سوندىقتان ءبىزدىڭ كوزدەگەنىمىز – نا­رىقتىڭ بارلىق قاتىسۋشىسىنا تۇسى­ن­ىكتى ورتاق ستاندارتتاعى بىركەلكى تەح­نولوگياعا كوشۋ. بۇل مىندەتتى تۇردە ءبىزدىڭ ءونىم بولۋى كەرەك دەگەن شارت جوق. قازىر ونىڭ قانداي بولاتىنى جونىندە نارىق قاتىسۋشىلارىمەن بىرىگىپ, اقىل­داسۋىمىز قاجەت. تۇسىنەسىز بە, بۇل تەح­نو­لوگياعا كەز كەلگەن ۇيىم اۋىسقان بويدا ونىڭ تەرىس اسەرى بولماۋى ءتيىس. تەحنولوگيالىق ەگەمەندىككە توقتالساق, البەتتە ءبىز ءوزىمىزدىڭ دەربەستىگىمىزدى ساق­تاپ قالۋىمىزعا مۇددەلىمىز. بىراق قانداي تەحنولوگيالىق شەشىمگە تاڭ­داۋ تۇسەتىنىنەن بەيحابارمىن جانە وعان قۇزىرەتىم دە جوق. سوندىقتان قانداي دا جاۋاپتى ءدوپ باسىپ ايتۋ قازىر قيىن. ارينە, بۇل قويىلاتىن تالاپ پەن جاسالاتىن جاعدايعا دا بايلانىستى. سەرۆيستىك ۇيىم رەتىندە ءبىزدىڭ بەرگەن كەڭەسىمىز – بۇل ءونىمدى باسقارىپ, قاداعالاۋ ءۇشىن باستاپقى كودتار تولىعىمەن بەرىلۋى ءتيىس», دەدى حولدينگ باسشىسى.

«ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق باسقارما توراعاسى روستيسلاۆ كونياشكين مەملەكەتتىك ورگان جۇيەلە­رىندەگى دەرەكتەردىڭ ساپاسىز ەكەنى جايلى, سول سەكىلدى ساراپتاما نەگىزىندە وسى پروبلەمانىڭ باستى سەبەپتەرى انىق­تالعانىن جەتكىزدى. مىسالى, ءبىر نىسان تۋرالى دەرەك ءار جەردە ءارتۇرلى ەنگىزىلىپ, اتاپ ايتقاندا ءبىر بازادا قىس­قارتىلىپ, ەندى ءبىر بازادا تولىق اتاۋى جازىلعان.

«سونىمەن قاتار 32 مەملەكەتتىك ورگاننىڭ 128 دەرەكتەر بازاسىنداعى مەتادەرەكتەرگە تالداۋ جاسالىپ, اقپارات­تىق جۇيەلەردەگى 1 ملن-عا جۋىق جول مەن 80 مىڭ تابليتسا زەردەلەندى», دەدى ر.كونياشكين.

زەرتتەۋدىڭ بارلىق باعىتى بويىنشا جاسالعان قورىتىندىلار مەن ۇسىنىستار پلاتفورمالىق ۇلگىگە كوشۋ كەزىندە ەلەك­تروندى ۇكىمەت جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا مۇم­كىن­د­ىك بەرەدى, دەيدى قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى.

جاۋاپتى ۆەدومستۆونىڭ مالىمەتى بويىنشا زەرتتەۋ جۇمىستارىنا كون­سالتينگ كومپانيالارى, قازاق­ستاندىق ءىت-ساراپشىلار مەن نارىق وكىل­دەرى تارتىلىپتى. سونداي-اق زەرتتەۋدىڭ ناقتى ەسەبى بيىل اقپاننىڭ اياعىنا دەيىن «زەر­دە» حولدينگى مەن «ۇات» اق-نىڭ رەسمي رەسۋرستارىندا جاريالانادى دەپ العا تارتتى مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

تسيفرلى دامۋ ءمينيسترى باعدات مۋ­سين ۆەدومستۆونىڭ تاپسىرماسىمەن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ جۇمىستارىنا مەم­لەكەتتىڭ قاراجاتى بولىنگەندىكتەن, ونىڭ ناتيجەسى دە قوعام ءۇشىن, اسىرەسە ساراپشىلار قاۋىمى مەن ءىت-نارىق ءۇشىن اشىق جانە جاريالى بولۋى ءتيىس ەكەنىن ايتقان ەدى.