بيۋدجەت تاپشىلىعى ءوستى

2021 جىلى ەلدە 13,3 ترلن تەڭگە سالىق جينالدى. بۇل 2020 جىلعا قاراعاندا 34 پايىزعا نەمەسە 3,4 ترلن-عا جوعارى, دەپ حابارلايدى قاۋىمداستىق.

«ەنەرگيا رەسۋرستارى نارىعىنداعى باعانىڭ قالپىنا كەلۋى جانە ەلدەگى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋى اياسىندا (ەكونوميكا 2021 جىلعى 11 ايدا 3,8 پايىزعا ءوستى) 2021 جىلى شوعىر­لان­دىرىلعان بيۋدجەتكە (كب) سالىق تۇسىمدەرى ايتارلىقتاي ءوستى. ءابسوليۋتتى پارامەترلەردە سالىق تۇسىمدەرىنىڭ بارىنشا ۇلعايۋى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە بايقالادى. سالىستىرمالى وسىمدە سالىق تۇسىمدەرى 86 پايىزعا ۇلعايىپ, پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيگە جاقىنداعان», دەپ مالىمدەيدى.

الايدا شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەتتىڭ جيىن­تىق كىرىستەرى ءىس جۇزىندە 2020 جىلدىڭ دەڭگەيىندە قالعان جانە ۇلتتىق قوردى باسقارۋدان تۇسكەن ينۆەستيتسيالىق تابىستى (78 پايىزعا نەمەسە 2,8 ترلن) جانە سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەردى (60 پايىزعا نەمەسە 0,6 ترلن) قىسقارتۋ ەسەبىنەن 15,0 ترلن (+1 پايىز) تەڭگەنى قۇراعان.

«وسىلايشا, 2021 جىلى سالىق تولەمدەرىنىڭ جىلدىق جوسپارى 11 پايىزعا ارتتى, ويتكەنى مۇناي­دىڭ ناقتى باعاسى بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ كەزىن­دە پايدالانىلعان بولجامدى دەڭگەيدەن جوعا­رى بولدى. 2021 جىلى شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەت شىعىستارى كىرىس بولىگىن 33 پايىزعا نەمەسە 4,9 ترلن-عا اسىرا وتىرىپ, 9 پايىزعا نەمەسە 19,9 ترلن-عا دەيىن ءوستى. بۇل كورسەتىلگەن ءوسىمنىڭ كوپ بولىگى (68 پايىزى نەمەسە 1,1 ترلن) ەكونوميكانىڭ الەۋ­مەتتىك سەكتورلارىنىڭ ء(بىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك كومەك) شىعىستارىنا تيەسىلى. وسى سا­لالارعا جۇمسالاتىن جيىنتىق شىعىستار 2021 جىلى 10 ترلن تەڭگەگە جۋىقتادى نەمەسە بارلىق شىعىستاردىڭ جارتىسىن قۇرادى», دەپ حابارلادى.

تاپشىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن 3,9 ترلن تەڭگە قارىز الىنعان. ۇلتتىق قوردان 4,5 ترلن تەڭگە الىنىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرتتەلگەن. مەملەكەتتىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا قارار بولساق, مۇناي باعاسى باررەلىنە 60 دوللار جاعدايىندا شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى كىرىستەردەن 15,6 پايىزعا اسىپ كەتپەك. ال قازىر Brent ماركالى مۇناي باعاسىنىڭ باررەلىنە 90 دوللاردان اسقانى بەلگىلى. بۇل احۋال الداعى ءتورت جىلدا ەل بيۋدجەتىنىڭ پروفيتسيتپەن قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى.

«2021 جىلى بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگى شىعىن­دارى­نىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى تاپشىلىق 992,7 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگى مۇناي باعاسىنىڭ ديناميكاسىنا تاۋەلدى كۇيىندە قالىپ وتىر. بۇل رەتتە 2021 جىلى شوعىر­لان­دى­رىلعان بيۋد­جەت كىرىستەرى وزگەرگەن جوق, ويتكەنى ۇلتتىق قور باسقارۋىنداعى ينۆەستيتسيا­لىق تابىستىڭ تومەن­دەۋىمەن مۇنايدان تۇسكەن سالىق تۇسىم­دەرى­نىڭ ءوسىمى جويىلىپ كەتتى. بيۋدجەت شىعىن­دارى ەكونومي­كانىڭ الەۋمەتتىك سەكتور­لارىن قار­جىلاندىرۋ ەسەبىنەن كوبەيىپ كەتتى جانە مەم­لەكەتتىك قارىز الۋ مەن بيۋدجەت قالدى­عىن پاي­دالانۋ ەسەبىنەن ءىشىنارا جابىلدى. مەم­لەكەت باس­شىسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن قورعا­نىس جۇ­يەسىن رەفورمالاۋ, ەلدەگى الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­­كالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى تاپسىر­­ماسىن ەسكەرەر بولساق, 2022 جىلى شوعىر­لان­­دى­رىلعان بيۋدجەت كىرىس بولىگىنىڭ شىعىندارى ۇلعايا تۇسەدى», دەلىنگەن قاۋىمداستىق حابارلاماسىندا.

سىرتقى جاعدايلاردىڭ قانداي ستسەناريمەن ءوربيتىنى ءالى دە بەلگىسىز. مۇناي باعاسى باررەلىنە 90 دول­لاردان استى. كوپتەگەن ەلدىڭ ورتالىق بانك­تەرى اقشا-نەسيە ساياساتىنا بايلانىستى ءار الۋان شەشىم قابىلداۋدا. سونىمەن قاتار گەوسايا­سي احۋال دا ۋشىعىپ تۇر. نەگاتيۆتى ستسەناري جاع­دا­يىن­دا شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەت تاعى دا تاپ­شى­لىققا ۇرىنادى, مەملەكەتتىك قارىزعا مۇقتاج (قازىر­گى مەم­قارىز – 22 ترلن تەڭگە) بولادى جانە قارجى­لان­دىرۋدىڭ باسقا دا كوزدەرىن ىزدەستىرۋگە تۋرا كەلەدى.