كەيدە تاڭعى كوفەڭدى ءىشىپ وتىرىپ ويلاناسىڭ: ەگەر قوعامداعى «جوعالعان وقىرمان» الدا-جالدا كىتاپ وقيمىن دەسە, قازاق ادەبيەتى قولجەتىمدى مە؟ جالپى, ءبىز وسى وتىز جىلدا قازاقتىلدى كىتاپتاردىڭ كونتەنتىن قالىپتاستىرا الدىق پا؟
الەمدىك ستاتيستيكا بويىنشا كينويندۋستريا مەن كىتاپ ساۋداسىن سالىستىرساق, كىتاپ شىعارۋ الدەقايدا كوبىرەك پايدا اكەلەدى. بۇل تۇجىرىمدى ەستىپ, بىلگەنىمىزبەن ەلىمىزدەگى باسپا سالاسى مەن كىتاپ نارىعىنىڭ جاعدايى وڭالار ەمەس. ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا 300-گە جۋىق باسپا مەن 800-گە تارتا باسپاحانا جۇمىس ىستەيدى. سوندا دا قوعامدا كىتاپ ءوندىرىسىنىڭ ءيميدجى تومەن. وعان سەبەپ, كىتاپ باسىپ شىعارۋدا ناقتى جۇيە مەن ماركەتينگتىڭ جوقتىعى. سودان بولار, كىتاپ ساتۋدان تۇسەتىن تابىستىڭ تەك 25 پايىزى عانا وتاندىق ونىمگە تيەسىلى.
قازاقستان باسپالارىنان شىعاتىن كىتاپ ونىمدەرىنىڭ 80 پايىزىن وقۋلىقتار قۇرايدى. ال نارىقتاعى وزگە كىتاپتاردىڭ 80 پايىزى – رەسەيلىك باسپالاردان شىعاتىن كىتاپتار. وتاندىق كىتاپتار از تارالىممەن شىعاتىندىقتان, ساتىلىمدا كوپ كەزدەسپەيدى. ياعني بۇل كوممەرتسيالىق باعىتتا كىتاپ نارىعى دامىماي وتىرعانىن كورسەتەدى.
ال جاڭا شىعىپ جاتقان قازاقشا كىتاپتاردىڭ كوپ بولىگى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە ۇلەستىرىلەدى. سوڭعى ۋاقىتتا عانا قازاق اۆتورلارىنىڭ جيناقتارى بىرنەشە كىتاپ دۇكەندەرىندە ساتىلىپ, قازاق كىتاپ دۇكەنىنىڭ كونتەنتى قالىپتاسا باستاعانداي. الايدا ولار دا رەسپۋبليكالىق كەڭىستىكتى باعىندىرا الماي وتىر.
ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا «اتامۇرا», «جازۋشى», «فوليانت» باسپالارىنىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنەن بولەك Qazyna, Qasym ءkىtaphanasy سەرياسى, akel.kz, ZIYAT, سونداي-اق ءار وڭىردەگى كىتاپ دۇكەندەرى جۇمىس ىستەپ تۇر.
رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, قازاقستاندا كىتاپ ساۋداسىمەن اينالىساتىن 137 كاسىپورىن تىركەلگەن ەكەن. سونىڭ ءبىرى – بۇگىنگى كىتاپ نارىعىندا «مەلومان» دۇكەنىنىڭ ۇلەسى زور ەكەنىن دە ايتا كەتەيىك. بۇل دۇكەندە كىتاپ تەز ءارى كوپ وتەتىندىكتەن بەدەلدى سانالىپ وتىر. مونوپوليا بولعان سوڭ, تاۋارلارىنىڭ باعاسى دا جوعارى. وسىدان, شامامەن ەكى-ءۇش جىل بۇرىن «مەلوماندا» قازاق كىتاپتارىنا ارنالعان بۇرىش اشىلدى. سول كەزدەرى قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىلارى ساتىلىمعا قويىلعان ەدى. الايدا بۇل كورسەتكىش وتاندىق كىتاپ دۇكەنىنىڭ قازاق اۆتورلارىنا كەندە ەكەنىن بايقاتادى. ال كەيىنگى اۆتورلاردىڭ «مەلومانعا» دەگەن بازىناسى بولەك. ياعني وعان كىتاپ وتكىزۋ ءۇشىن قالامگەردىڭ جك نەمەسە جشس بولۋى ءتيىس. بۇدان بولەك كىتابىنىڭ ديزاينى مەن ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ال كەلىسىمشارتى بويىنشا كىتاپتىڭ باعالانۋىنا بايلانىستى 50-70 پايىزعا دەيىن ۇستەمە اقى قوسىلادى. وسى سەبەپتەن دە رەسپۋبليكاداعى ءىرى مونوپوليالىق كىتاپ دۇكەنى, نەگىزىنەن شەتەلدىك كىتاپتاردى ساتاتىن ورىنعا اينالعان.
ەينشتەين: ء«بىر نارسەنى ىستەۋدى جالعاستىرا بەرىپ, بىراق ودان باسقا ناتيجە كۇتۋ بەكەرشىلىك» دەيدى. وتاندىق كىتاپ نارىعىنداعى بۇگىنگى احۋال, ارينە باسپا سالاسىنا تىكەلەي بايلانىستى. باسپا وندىرىسىندەگى جاسالىپ جاتقان ازدى-كوپتى ءىس-ارەكەت بۇل قاۋقارسىز امالدان ناتيجە شىقپايتىنىن الدەنەشە رەت كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان قوعامدا قازاقتىلدى كىتاپتاردىڭ كونتەنتىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن, نەگىزگى وشاق – باسپا ءوندىرىسىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ كەرەك-ءتى.