حالىقتىڭ ەكونوميكالىق پروبلەمالارى ءالى شەشىلگەن جوق. ەگەر ورتالىق جانە اتقارۋشى ورگاندار جاعدايدى تۇزەپ, بولاشاققا قادامدى قازىردەن باستاماسا وندا «قاڭتار قاسىرەتى» الدا تاعى قايتالانادى. مەملەكەت قىسقا مەرزىمدى قولداۋ شارالارى مەن كۇشتىك قۇرىلىمدارعا سۇيەنىپ احۋالدى رەتكە كەلتىرگەننىڭ وزىندە الىسقا بارا المايمىز. ونداي قىسقا ۋاقىتتا رەتتەلگەن دۇنيە بۇكىل پروبلەمانى تۇبىرىنە دەيىن شەشپەيدى.
ەلدەگى ەكونوميكالىق تۇيتكىلدەر مەن قىلمىس دەڭگەيىنىڭ اراسىندا ارقاشان ءوزارا بايلانىس بولادى. تابىستىڭ تومەندەۋى قىلمىستىڭ كۇرت وسۋىنە سەبەپ. ياعني ءدال وسى الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتتىڭ دەڭگەيى تاۋەكەل ەتىپ قىلمىسقا بارۋ كەرەك پە, الدە جوق پا دەگەنگە جاۋاپ بەرەدى. ونىڭ ۇستىنە ءبىزدىڭ ەلدە حالىقتىڭ نەسيە جۇكتەمەسى شامادان تىس ارتىپ بارا جاتىر. نەسيە مەن تۇتىنۋ شىعىندارىنىڭ ورتاشا جىلدىق ءوسۋ قارقىنىن سالىستىرار بولساق, سوڭعى بەس جىلدا سوڭعى تۇتىنۋ جىلىنا ورتاشا العاندا 11,34 پايىزعا, ال نەسيە 12,9 پايىزعا وسكەنىن بايقايمىز. ياعني جيىنتىق شىعىنعا قاراعاندا بەرىلگەن زايم كولەمى جەدەل كوبەيۋدە. دەمەك, حالىق تۇتىنۋ ساتىندەگى تاپشىلىقتى نەسيە الۋ ارقىلى تولىقتىرىپ جاتىر دەگەن ءسوز.
ەلدە بولعان كۇردەلى جاعداي رەسمي ستاتيستيكاعا قاراماستان ازاماتتار تابىسىنىڭ تىم تومەندەپ كەتكەنىن, باي مەن كەدەي اراسىنداعى الشاقتىقتىڭ ۇزارا تۇسكەنىن اڭعارتادى. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي كەمشىلىكتى دەسترۋكتيۆتى جانە تەررورلىق ۇيىمدار ءوز مۇددەسىنە پايدالانىپ, ءتۇرلى ۇران, ۋادە, تالاپپەن ءىلىپ اكەتتى. الماتىداعى بەيبىت باستالعان ميتينگ سوڭىنىڭ نەلىكتەن قان-قاساپ قىرعىنعا اينالعانىنىڭ ءبىر سەبەبى وسىندا جاتىر.
2020 جىلى قازاقستان ۇكىمەتى حالىقتىڭ نەسيە تولەمدەرىن كەيىنگە شەگەرىپ, جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋ ۇيىمداستىرىپ, ەكونوميكانى قولداۋ شارالارىن ۇزدىكسىز جۇزەگە اسىردى. مەنىڭ پىكىرىمشە, وسى نارسەلەر ءبىزدىڭ ارامىزدا مەملەكەت كومەگىنە ابدەن ارقا سۇيەپ العان كوڭىل كۇيدى تۋدىردى. كورگەنىمىزدەي وسى جولى دا ۇكىمەت كەلىسىمگە بارىپ, گاز باعاسىن تومەندەتتى, الايدا وزگە وڭىردەگى شەرۋلەر لەگى تولاستاعان جوق. ەل ىشىندەگى قوردالانعان پروبلەمالاردى بىردەن شەشىپ تاستاۋ مۇمكىن ەمەس, ونىڭ ءبارى جۇيەلى وزگەرىستى تالاپ ەتەدى. اۋەلى بىزگە ەلدەگى تاۋارلار مەن قىزمەتتەر ءوندىرىسىن ارتتىرۋ قاجەت. سوندا عانا ۇسىنىس سۇرانىسقا جاۋاپ بەرەدى جانە تاۋارلار مەن قىزمەتتەر نارىعىنداعى تەپە-تەڭ باعا تومەندەي باستايدى.
پرەزيدەنت قازاقستان دامۋ بانكىنىڭ دە جۇمىسىن سىنعا الدى. بۇل ورايدا دا مەملەكەت باسشىسىن قولدايمىن. جەرگىلىكتى قامتۋدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان قولداۋ شارالارى قازاقستانداعى كوپتەگەن كاسىپكەر مەن كومپانيالار قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرىپ وتىر. وزگە دامۋشى ەلدەر ءدال بىزدەگىدەي اقشا ءبولىپ, قولداۋ قۇرالدارىن ۇيىمداستىرمايدى. الايدا مەنەدجمەنتتىڭ السىزدىگىنەن ينۆەستيتسيالىق جوبالار اياعىنا جەتپەيدى, ەندى ءبىرى حالىقارالىق نارىقتا باسەكەلەسە المايتىن ءونىم شىعارۋمەن شەكتەلەدى. سوندىقتان قازىر ۇكىمەت ءۇشىن ەڭ باستى مىندەت – مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا كوپتىڭ قولى بىردەي جەتەتىندەي مەحانيزم قالىپتاستىرۋ. سونىمەن قاتار كومەك الۋشىلار اراسىندا قاراما-قارسى مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ كەرەك. مىسالى, ءونىم ءوندىرۋدى ارتتىرۋ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ دەگەن سياقتى. ونداي جاعدايدا ءبىز حالىقتىڭ ناقتىلى تابىسىن كوبەيتىپ, تەڭگەنى نىعايتىپ, ناتيجەسىندە ەلدىڭ ءال-اۋقاتى ۇزاق مەرزىمدە جاقسارادى.
ال بۇكىل قىزمەتتىڭ باستى ءپرينتسيپى – قازاقستان زاڭدارى الدىنداعى تەڭدىك بولۋى كەرەك. ءبىز سوندا عانا قۋاتتى ءارى وركەندەگەن, وزىندىك جەكە ءوندىرىس كۇشىنە يە, سىرتقى باسەكەگە تۇسە الاتىن جاڭا قازاقستاندى قۇرا الامىز.
دياس قۇماربەكوۆ,
ساراپشى