مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە وتانداستارىمىز, سونىڭ ىشىندە ەل جاستارى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرگە توقتالدى. پرەزيدەنت, اسىرەسە, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, كوللەدجدەردىڭ تۇلەكتەرىن, ءبىلىمى جوق جاستاردى تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەسىن العا تارتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, كەزدەيسوق ناپاقامەن كۇن كورىپ جۇرگەن جۇمىسسىز جاستار تابىس ىزدەپ ءجۇرىپ زاڭنان اتتاۋى دا مۇمكىن. راسىمەن دە, بۇل جاعداي وسى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالدى. پرەزيدەنت مۇنى بەكەردەن-بەكەر ايتىپ وتىرعان جوق. ەڭ باستىسى, مەملەكەت باسشىسى جاستار ماسەلەسىن ۇدايى نازاردا ۇستاپ كەلەدى. وسكەلەڭ ۇرپاققا قاتىستى ماڭىزدى ماسەلەلەردى كۇن تارتىبىنە كوتەرىپ, قالىپتاسقان جاعدايدى بۇكپەسىز, اشىق ايتادى. قۇر ايتىپ قانا قويماي, پايدا بولعان ماسەلەنىڭ شەشۋ جولدارىن دا ۇسىنادى. ماسەلەن, پرەزيدەنت ءماجىلىستىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ۇكىمەتكە «جاستار ءىس-تاجىريبەسى» جانە «العاشقى جۇمىس ورنى» جوبالارىنىڭ اياسىن كەڭەيتىپ, بۇل باعدارلامالارعا قاتىسۋدىڭ مەرزىمىن سوزۋدى, جاستاردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى تاپسىردى.
بۇل قادام ەڭ الدىمەن جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىقتى جويۋعا سەرپىن بەرەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان پرەزيدەنتتىڭ بۇل ۇسىنىسىن قولدايمىن. اسا دۇرىس ءارى ماڭىزدى باستاما. سەبەبى مۇنداي مەملەكەتتىك باعدارلامالار ەڭبەك جولىن ەندى-ەندى باستاعان جاستارعا قوماقتى قولداۋ بولادى. الداعى دارا داڭعىلدىڭ, جەمىستى جۇمىستىڭ ىرگەتاسى ىسپەتتى مۇنداي باعدارلامالار. سوندىقتان مۇنداي جوبالاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن, جاستارعا بەرەتىن مۇمكىندىگىن شەكتەمەگەن ءجون. جاس تۇلەك ەڭبەك جولىن قالاي باستاسا, ونىڭ بولاشاقتاعى جەمىسى مەن جەڭىسى سوعان بايلانىستى بولادى. ياعني مەملەكەت باسشىسى بىلە بىلگەن ادامعا ماڭىزدى شەشىم جاساپ وتىر. الايدا مۇنداي باعدارلامالاردىڭ بار-جوعى تۋرالى بارلىق جاس ازامات بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. سوندىقتان جاس بۋىن بۇل باعدارلاماعا قاتىسىپ, ءوز مۇمكىندىگىن سىناۋدان تارتىنباۋى ءتيىس.
ماسەلەن, «جاستار ءىس-تاجىريبەسى» باعدارلاماسىنا قاتىسقان كوپتەگەن جاس ۇرپاق تاجىريبە جيناپ, تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسىپ جاتىر. ياعني باعدارلاما ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەي الدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. مىنە سوندىقتان, پرەزيدەنت بۇل باعدارلامالاردىڭ اياسىن كەڭەيتۋدى تاپسىرىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىرعانى بەلگىلى. سول جوسپاردىڭ ناتيجەسىندە قوسىمشا شارالار دا قابىلداناتىنى انىق.
ارينە, جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىن ءبىر ەمەس, بىرقاتار ۆەدومستۆو قولعا الىپ كەلەدى. «جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارى» دا جەمىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر. وڭىرلەردەگى وسى ورتالىقتار جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ ءۇشىن بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەلەرىن ۇيىمداستىرادى. جاستارعا ءتۇرلى اقىل-كەڭەس بەرەدى. ءتۇرلى جوبالارعا گرانت بولەدى. جەكە كاسىبىن باستاعىسى كەلگەن جاستاردى وقىتادى. ياعني بۇل باعىتتا بۇرىننان بەرى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جالپى, بۇعان دەيىنگى جىلداردا جاستار ساياساتىنا قاتىستى جۇيەلى ءىس-تاجىريبەسى قالىپتاسقان. سونىڭ ناتيجەسىندە كەيىنگى بەس جىلدا ەلىمىزدەگى جۇمىسسىز جاستاردىڭ دەڭگەيى 4,1%-دان 3,8%-عا دەيىن تومەندەدى. ەندىگى ماقسات – ونىڭ اياسىن كەڭەيتۋ.
ەلينا پاۋلي,
«جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ
ورىنباسارى, جاستار كادرلىق رەزەرۆىنىڭ مۇشەسى