قازاقستاندىق عالىمدار مەديتسينالىق قالدىقتاردى جويۋدىڭ بىرەگەي ءادىسىن ويلاپ تاپتى. وتاندىق عىلىمي زەرتتەۋشىلەر ازىرلەگەن قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋدىڭ پلازمالىق تەحنولوگياسى مەن پلازموحيميالىق رەاكتوردىڭ الەم بويىنشا بالاماسى جوق. بۇل تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى حابارلادى.
وتاندىق زەرتتەۋشىلەردىڭ عىلىمي جۇمىسى ارنايى پاتەنتتەرمەن قورعالعان. عىلىمي پاتەنت – بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى جويۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ءادىسىن ازىرلەگەن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارىنا تيەسىلى.
قالدىقتاردى جويۋدىڭ پلازمالىق تەحنولوگياسىنىڭ بىرەگەيلىگى ونىڭ بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى تولىق تەرميالىق زالالسىزداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىندە بولىپ وتىر. بىرەگەي تەحنولوگيانىڭ ناتيجەسىندە وڭدەۋ تيىمدىلىگى ارتىپ, پروتسەسكە ەنەرگيا از شىعىندالادى. اتالعان تەحنولوگيا بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى سۇرىپتاۋسىز قايتا وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ەكسپەريمەنتتىك جانە تەوريالىق فيزيكا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى الەكساندر ۋستيمەنكو: «قالدىقتاردى جويۋدىڭ پلازمالىق ءادىسىنىڭ قولدانىستاعى تەحنولوگيالاردان باستى ايىرماشىلىعى – جوعارى تەمپەراتۋرالى پلازمالىق الاۋدىڭ پايدالانىلۋىندا. بۇل كەز كەلگەن ورگانيكالىق جانە بەيورگانيكالىق قوسىلىستاردى ىدىراتادى. سونىمەن قاتار پلازماداعى كۇردەلى قوسىلىستاردىڭ جويىلۋى وتتەگىسىز ءتيىمدى جۇرەدى. مەديتسينالىق قالدىقتاردى جاعۋ ادىستەرىمەن سالىستىرعاندا پلازمالىق ىدىراتۋ تەحنولوگياسىنىڭ بىرقاتار ماڭىزدى ارتىقشىلىعى بار. اتاپ ايتساق, رەاكتور كولەمىنىڭ جوعارى ونىمدىلىكپەن 6-8 ەسە ازايۋى, قاجەتتى وندىرىستىك ءۇي-جايلاردىڭ اۋدانىن قىسقارتۋ, بولىنەتىن گازدار كولەمىنىڭ ءتارتىبىن تومەندەتۋ. پلازموحيميالىق رەاكتورداعى قالدىقتاردى وڭدەۋ 2000 ك دەيىنگى تەمپەراتۋرادا جۇرەدى. بۇل مينەرالدى قالدىقتىڭ ەرۋىن جاقسارتادى جانە ۋلى كومپونەنتتەردىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەيدى», دەدى.
ايتا كەتەيىك, COVID-19 ىندەتىنە بايلانىستى قازاقستاندا جانە جالپى الەم بويىنشا بيومەديتسينالىق قالدىقتاردىڭ كولەمى ارتتى. مەديتسينالىق ماسكالار, قولعاپتار, باحيلالار, قورعانىس كومبينەزوندارى جانە باسقا دا مەديتسينالىق قۇرالداردى پايدالانعاننان كەيىن قالعان قالدىقتاردى جويۋ ماسەلەسى بۇرىنعىدان دا وزەكتى بولىپ وتىر. ينفەكتسيالانعان جوعارى ۋىتتى مەديتسينالىق قالدىقتار ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن دە, قورشاعان ورتا ءۇشىن دە قاۋىپتى. وسىعان بايلانىستى قازاقستاندىق عالىمداردىڭ ىزدەنىسى ۇلكەن ناتيجە بەردى. ەندى ەلىمىزدە مەديتسينالىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جانە ەكولوگيالىق ءادىسى بار.