وشاق – قازاق بالاسى ءۇشىن قادىرلى ۇعىم. كەيدە «وشاعىڭنىڭ وتى وشپەسىن» دەگەن ءبىر اۋىز تىلەك تۇتاس ءومىردىڭ ءمانى مە دەيسىڭ. كومەيىنە وتىن سالساڭ گۇر ەتىپ, ءۇي ءىشىن قۇس ۇياسىنداي جىلىلىققا تولتىراتىن بۇل بۇيىم بالالىق شاعىمىزدىڭ ەڭ اياۋلى ەستەلىگىندەي. وسى وشاقتا انامىز ءشايىن قايناتىپ, ءسۇت ءپىسىرىپ, ءتىل ۇيىرەر ءتاتتى تاماعىن ازىرلەپ, ۇستەل ءۇستىن جايناتىپ جىبەرۋشى ەدى. ويىن بالاسى قىستىڭ سۋىق كۇندەرى بۇرسەڭدەپ ۇيگە ەنگەندە جان داۋاسىن قىزۋى كۇشتى پەش تۇبىنەن تاباتىن. الىستا قالعان ءمولدىر شاققا قيالمەن ساپار شەككەندە دە بارلىق بەرەكە وسى وشاقتىڭ اينالاسىندا ەكەن عوي دەگەن ويعا قالامىز. جىلىلىق تا, مەيىرىم دە, تازالىق تا, ساعىنىش تا سوندا...
ومىردەن ورىلگەن شىنايى شىعارمانىڭ باستى مۇراتى ادام كوڭىلىن تەربەۋ, سەزىمىن شىمشىلاۋ. جاس سۋرەتشى نۇربولات اسقاردىڭ كەنەبىندەگى تانىس تا بەيتانىس بەينەلەر جانىمىزعا جىلىلىق سىيلادى. ءا. قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە سالتانات قۇرعان كورمە «وشاق» دەپ اتالىپتى. اتاۋى مەن مازمۇنى ۇيلەسىپ تۇر. جەروشاعى بىقسىپ, قازانى قايناعان قازاقى اۋىلدىڭ كانىگى تىرشىلىگى, اكە تۇلعاسى, انا بەينەسى, اقشامداعى قوڭىر كەش ادالدىقتىڭ ءيسىن اڭقىتادى. سۋرەتشى كەنەبىندەگى باستى تاقىرىپ وتباسى, وتباسىلىق قۇندىلىقتار جانە كۇندەلىكتى ءومىر تىنىسى. نۇربولات ءۇشىن وتباسى – ادام جان-دۇنيەسىنىڭ قالىپتاسۋىنىڭ نەگىزى. بۇل نەگىز ىشكى الەم مەن جەكە كوزقاراستى, ءتىپتى ادامداردىڭ كەلەشەك تاعدىرىن انىقتايدى. ويتكەنى وتباسى – بۇل ماحاببات, جەڭىس جانە ادامداردىڭ رۋحاني بايلىعى. سۋرەتشىنى ءاردايىم كۇندەلىكتى ءومىردى ەرەكشە ماعىنامەن تولتىراتىن قاراپايىم ءومىر سيۋجەتتەرى قىزىقتىراتىنىن اڭعاردىق.
نۇربولاتتىڭ قولتاڭباسى حاقىندا ونەرتانۋشى سامال مامىتوۆانىڭ پايىمى مىناداي: «كەز كەلگەن جەكە كورمەنىڭ نەگىزگى ماقساتى – سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىعىن مۇمكىندىگىنشە تولىق كورسەتە وتىرىپ, زەيىندى كورەرمەندى ول جاساعان تاقىرىپتاردىڭ شەڭبەرىنە شىعارۋ. اۆتوردىڭ العاشقى جۇمىستارىنان باستاپ ونىڭ ءومىر سۋرەتتەرىن اسەرلى ءارى كوڭىلدى قابىلداۋى ستيل ەرەكشەلىگىن ايقىنداپ تۇر. نۇربولاتتىڭ كەسكىندەمەسى – بەينەلى كەسكىندەمە مەن يمپرەسسيونيزمنىڭ ەرەكشە قوسپاسى, ول وزىنە ۇنايتىن كورىنىستەردى ءجيى وزگەرتەدى, «جىلى» مەن «سۋىق» تۇستەردى ايقىن تۇردە سالىستىرا, ءتۇرلى-ءتۇستى كونتراستتاردى قولدانا وتىرىپ ءتۇس «دىبىسىن» ارتتىرۋعا تىرىسادى. ونىڭ تۋىندىلارىنداعى ساعىمنان باس تارتۋعا كومپوزيتسيالىق شەشىمدەر, فاكتۋرانىڭ تۇرلىلىگى جانە ءىرى جاعىستاردىڭ ىرعاعى اسەر ەتەدى. سۋرەتشى ادام جانىنا قاجەتتى جىلۋلىقتى, سەنىم مەن مەيىرىمدى «وشاق», «انا مەن بالا», «نەمەرە», «اڭگىمە», «ويۋ» جانە باسقا دا جۇمىستارىنا ارقاۋ ەتەدى. «اق داستارقان» جانە «تورتەۋ» تۋىندىسىندا داستارقان باسىندا وتىرعان وتباسى بەينەلەنگەن. كومپوزيتسياداعى جۇمساق جىلى تۇستەر جايلىلىق پەن جىلىلىقتى بەرىپ قانا قويماي, سونداي-اق ادامداردىڭ رۋحاني بايلانىسىن, ءبىر-بىرىنە دەگەن ءىلتيپات سەزىمدەرىن اشىپ كورسەتەدى».
كۇندەلىكتى ومىردەن كورىپ جۇرسەك تە, تەرەڭ سەزىنە بەرمەيتىن كەيبىر ساتتەردىڭ ناعىز باقىت ەكەنىن قىلقالام قۇدىرەتى قاپەرىمىزگە سالادى. اناڭنىڭ ۇيىقتاپ جاتقان سۋرەتى قانداي سۇيكىمدى, اكەڭنىڭ شات-شادىمان بوپ شالقىپ وتىرعان ءجۇزى قانداي شىرايلى. اكە تىزەسىنە باسىن قويىپ الاڭسىز جاتقان ءسابي نەتكەن باقىتتى. وشاق باسىندا جەگەن ىستىق باۋىرساق نەتكەن ءتاتتى. اقشامداعى اۋىل كەشى سونداي ادەمى... بۇل نۇربولات كەنەبىندەگى جانىمىزعا شۋاق قۇيعان اسەرلى كورىنىستەر. كورمەدەگى ەڭ ۇزدىك جۇمىستاردىڭ قاتارىنا «قايىڭدى», «بوزجىرا», «سۋالما», ء«تالتۇس» پەيزاجدارىن جاتقىزار ەدىك, وندا سۋرەتشى كۇن ساۋلەسى مەن اۋانى بارىنشا تازالىق پەن قارقىندىلىققا تولتىرىپ بەرەدى.
– بالا كۇنىمىزدە شەشەلەرىمىز «وشاقتى تەپپە», «وشاققا سۋ قۇيما», «وشاقتىڭ توبەسىنە شىقپا» دەگەندى ءجيى ايتاتىن. ءبىز وسىدان-اق وشاقتىڭ شاڭىراق ءۇشىن ۇلكەن كيەسى بارىن ءبىلىپ وستىك, وعان قۇرمەتپەن قارادىق. مەنىڭ ۇعىمىمدا وشاق پەن وتباسى ەگىز ۇعىم ءارى بۇل تاتۋلىق پەن باقىتتى ءومىردىڭ سيمۆولى. شىعارماما وسىنى ارقاۋ ەتكىم كەلدى. كوبىنەسە اۋىل, وتباسى قۇندىلىقتارى سەكىلدى تاقىرىپتار جانىما جاقىن, – دەيدى «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى نۇربولات اسقار.
وتباسى قۇندىلىقتارىن دارىپتەگەن شىعارمالار نازىكتىكتەن ءنار العان. كەنەپتە كوكتەم كۇنىنىڭ اۋەزدى دىبىستارى, دالا گۇلدەرىنىڭ حوش ءيىسى سەزىلىپ, قۇستاردىڭ ءۇنى ەستىلەدى. قاراپايىم سيۋجەتتىك سۋرەتتەردىڭ وزىنەن ءومىر مەن بولمىس, فيلوسوفيالىق تولعانىستار, اۆتورلىق پايىم بايقالادى. سۋرەتشى بۇكىل تىرشىلىك بولشەكتەرى مەن ماڭگىلىكتى, ءتىپتى ءبىر ساتتىك بوياۋلاردىڭ ءوزىن ۇستاپ الۋعا ىقىلاستى. ءار شىعارمانىڭ بيىگى قايتالانباس سۇيكىمدىلىكتە جاتىر. سول سۇيكىمدىلىكتىڭ وزەگى – مەيىرىم.
مەيىرىم شۋاعى...
الماتى