تۇتىنۋشى قۇقى اياقاستى بولىپ تۇر

ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مي­­نيس­ترلىگىنىڭ تۇتىنۋشى­لار­­دىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كو­مي­تە­تىنىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل العاشقى التى ايدا مەم­لە­كەتتىك ورگاندار ءوز قۇزى­رە­تى شەڭبەرىندە تۇتى­نۋ­شى­لاردىڭ تاراپىنان تۇسكەن 21 100 ءوتىنىشتى قاراعان. بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 5 061-گە از. شاعىمداردىڭ باسىم بولىگى بولشەك ساۋدا تاۋارلارىنا تيەسىلى. ساۋدا جۇر­گىزۋشىلەردىڭ كوبى ساپاسىز تا­ۋارلاردى ساتۋ بارىسىندا اق­شا­نى قايتارۋدان باس تارت­قان. ەلەكتروندى ساۋدا بولى­گىن­دە وتىنىشتەر سانى 3,6 ەسە ارتقان.

«تالداۋعا سايكەس, تۇتىنۋ­شى­لاردىڭ قۇقىقتارى كوبى­نە­سە مەديتسينالىق قىزمەتتەر سالاسىندا بۇزىلادى, وندا شاعىمداردىڭ سانى 72 پايىز­عا ارتتى. ازاماتتاردىڭ نا­را­زى­لى­عى دارىحانالارداعى ءدارى-دارمەك باعاسىنىڭ وسۋىنە, جەدەل مەديتسينالىق جاردەمدى ۇزاق كۇتۋگە, ەمحاناداعى كەزەكتەرگە, مەديتسينا مامان­دا­رىنىڭ بىلىكتىلىگىنىڭ تومەن­دى­گىنە بايلانىستى. بۇدان باسقا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىن­دا­عى ۋاكىلەتتى ورگان ءونىم­نىڭ قاۋىپ­سىزدىگىنە موني­تورينگ جۇر­گىزدى, ونىڭ بارىسىندا تاماق ونىمدەرىنىڭ 12 117 ۇل­گى­سى زەرتتەلدى, ونىڭ 1 376-سى بەل­گى­لەنگەن تالاپتارعا جاۋاپ بەر­مەدى. سونداي-اق حالىقتان قار­جى, كولىك قىزمەتتەرى, بايلانىس, تكش ساپالارىنا قاتىستى كوپتەگەن شاعىمدار كەلىپ ءتۇس­تى», دەلىنەدى مينيسترلىك حا­بار­لاماسىندا.

ماسەلەن, قارجى سەكتورى بويىنشا نەگىزىنەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جانە بانك وپەراتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇزەگە اسىرا­تىن ۇيىمداردىڭ, ميكرو­قارجى, ساقتاندىرۋ ۇيىم­دا­رى­نىڭ قىزمەتىندەگى ماسەلەلەر بو­يىنشا شاعىمدار بولعان.

ال كولىك قىزمەتتەرى سالا­سىن­­دا وتىنىشتەر سانى 6 ەسە تو­­مەندەگەن. بۇل ءبىرىنشى كە­زەك­تە پاندەمياداعى جول­سا­پار­دىڭ ازايۋىنا بايلانىس­تى. بايلانىس سالاسىندا دا وتىنىشتەر ستاتيستيكاسى تو­مەن­دەپتى. شاعىمداردىڭ نە­گىزگى سەبەپتەرى – ينتەرنەت­تىڭ ءال­سىز ساپاسى, ءتاريفتى وزگەر­تۋ­دىڭ قيىندىعى, اقشانى نە­گىز­سىز الۋ.

تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى شاعىمدار جىلۋمەن, ەنەرگيا­مەن جابدىقتاۋ بويىنشا ساپاسىز سەرۆيسكە, تاريفتەردىڭ شامادان تىس مولشەرىنە جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە اقى تولەۋ بويىنشا نەگىزسىز ەسەپ­تەۋ­لەرگە, ەلەكتر ەنەرگيا­سىن ەسەپكە الۋ اسپاپتارىن زاڭسىز تەكسەرۋگە جانە اۋىستىرۋعا, ەلەكتر ەنەرگياسىن وشىرۋگە جانە باسقا دا كوپتەگەن پروبلەمالارعا بايلانىستى ەكەن. 2020 جىلى تۇتى­نۋ­شىلاردىڭ قۇقىق­تا­رىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىن­شا الەۋمەتتىك ساۋالداما جۇر­­گىزىلدى, ونىڭ ناتي­جە­لەرى ازا­­مات­تاردىڭ دەن­ساۋ­لىق ساق­تاۋ جۇمىسىنا ەڭ كوپ نارازىلىعىن انىقتادى دەيدى مينيسترلىك.

«رەسپوندەنتتەردىڭ 45,9 پا­­يىزى مەديتسينالىق قىز­مەت كور­سەتۋ ساپاسىن تەرىس باعا­لا­دى. بۇل قىز­مەت­تەر­گە الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارى – 65,5 پايىز, الماتى وبلىسى – 61,1 پايىز جانە شىعىس قازاقستان وبلىسى 60,0 پا­يىز قاناعاتتانبايدى. ەكىنشى ورىندا تەمىرجول كولىگى بولدى, وندا رەسپوندەنتتەردىڭ قاناعاتتانباۋ پايىزى 43,2 پايىزدى قۇرايدى. تەمىرجول قىز­مەتتەرىنىڭ ساپاسىنا قانا­عات­­­­تانباعانداردىڭ باسىم بو­لى­­گى شىمكەنتتە – (51,4 پا­يىز), الماتىدا – (50,3 پا­يىز), الماتى وبلىسىندا (48,8 پا­يىز) تۇرادى. 42 پايىز تەرىس جاۋاپ العان قالاارالىق جانە اۆتو­موبيل كولىگىنە دە قا­تىس­تى. تۇتىنۋشىلار سوتقا جۇگىن­بەستەن بۇرىن ءۇش ساتىلى تەتىك­تىڭ العاشقى ەكى كەزەڭىنەن دايەكتى تۇردە وتۋگە مىندەتتى. ءبى­رىنشى كەزەڭ – ساتۋشى جانە تۇ­­تىنۋشىلىق داۋلاردى سوتقا دەيىن رەتتەۋ سۋبەكتىسى. ەكىن­شى كەزەڭ – مەملەكەتتىك ورگان. 2021 جىلدىڭ 5 ايىندا تۇتىنۋشىلىق داۋلار بويىنشا سوتتارعا 916 تالاپ ارىز ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە: 339 نەمەسە 37 پايىزى سوتقا دەيىنگى رەتتەۋگە ءبىرىنشى كەزەڭگە قاي­تا­رىلدى, 235 نەمەسە 26 پا­يىزى ۋاكىلەتتى ورگانعا جۇگىنۋ قا­جەتتىلىگىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ قايتارىلدى» دەپ حابارلادى ۆەدومستۆو.