بۇگىندە ازاماتتىق قوعامنىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ماڭىزدىلىعى كۇن وتكەن سايىن ايقىن كورىنۋدە. اتالعان سالاعا باسىمدىق بەرمەۋ قولداعى بار مۇمكىندىكتى باعالاماۋ, حالىقتىڭ ەرىك-جىگەرىن ورنىمەن قولدانباۋدىڭ ناق ءوزى بولادى دەپ ايتساق, ارتىق كەتكەندىك ەمەس. جالپى, ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن ەلىمىزدەگى ايماقتىق ساياساتتى ۋاقىت تالابىنا ساي ىلگەرىلەتۋ ءىسىنىڭ ماڭىزدى ءبىر بولىگى رەتىندە قاراستىرعانىمىز ابزال.
ءبىرىنشى كەزەكتە ەرەكشە توقتالا كەتەتىن جايت, وڭىرلىك ساياساتتى لايىقتى جۇرگىزۋ ءىسى ءبىرىنشى كەزەكتە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى ۋاقىت تالابىنا ساي جەتىلدىرە وتىرىپ, ونى ءتيىمدى ءارى سەنىمدى باسقارۋ تەتىگى رەتىندە قالىپتاستىرا بىلۋىمىزگە تىكەلەي قاتىستى. بۇل تۇسىنىكتى جايت. دەسەك تە, اتالعان سالاداعى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرىپ, قاجەتتى تۇزەتۋلەر جاساۋعا ءتيىستى ورىنداردىڭ ەنجارلىق تانىتىپ جۇرگەنىن جاسىرا المايمىز. وسى تۇرعىدان كەلگەندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ماسەلەنى توتەسىنەن قويىپ, نەگىزگى تۇيتكىلدەردى اتاپ كورسەتكەنى تالايعا قوزعاۋ سالعانى راس.
مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا: «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەتتىڭ» باستى قاعيداتى – مەملەكەتتىك اپپارات ازاماتتار مۇددەسى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە جەرگىلىكتى بيلىككە قاراتا ايتىلىپ وتىر. تۇرعىندارمەن تىكەلەي قارىم-قاتىناس جاساپ, ولاردىڭ پروبلەمالارىن شۇعىل شەشۋمەن ءدال وسى اكىمدىكتەر اينالىسادى. بىراق ءاردايىم وسىلاي بولىپ جاتقان جوق. جوعارى باسشىلىقتىڭ وڭىرلەردە قابىلدانعان شەشىمدەردى تۇزەتۋىنە, ءتىپتى, كەيدە سولاردىڭ ورنىنا شەشىم قابىلداۋىنا تۋرا كەلەدى. ءتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ باتىل ءارى دەربەس قادام جاساۋعا قابىلەتى جەتپەي جاتادى. ولار ورتالىققا جالتاقتاپ جۇمىس ىستەيدى. بۇل, نەگىزىنەن, اكىمدەردىڭ حالىق الدىنداعى قازىرگى جاۋاپتىلىق دەڭگەيى جەتكىلىكسىزدىگىنە بايلانىستى ەكەنىن مويىنداعان ءجون. ولاردىڭ قىزمەتىنە باعا بەرگەندە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ پىكىرى ەسكەرىلە بەرمەيدى», دەدى.
وسى ورايدا پرەزيدەنت بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جۇمىسىن باعالاۋ ءتاسىلىن وڭتايلاندىرۋ كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ, بۇل باعىتتا تاۋەلسىز الەۋمەتتىك ساۋالداما جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اتالعان ءتاسىل ارقىلى بيلىك ورگاندارى جۇمىسىنىڭ ساپاسىنا تۇرعىنداردىڭ كوزقاراسى تۋرالى شىنايى مالىمەت الۋعا بولادى. فورمالدى ەسەپتەردەن گورى ساۋالدامادان حالىقتىڭ كوڭىل كۇيى انىق اڭعارىلادى. دەمەك, تۇرعىندار ءوز اۋىلى اكىمىنىڭ جۇمىسىن باعالاۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل اينالىپ كەلگەندە اكىمدەردىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى.
قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ سالاسىن ءومىر تالابىنا ساي دامىتۋ, ونىڭ اشىقتىعى مەن ادىلەتتى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ وڭىرلەردەگى, جەرگىلىكتى جەرلەردەگى ماسەلەلەردى, تۇرعىنداردى تولعاندىرعان تۇيتكىلدەردى شەشۋدىڭ وڭتايلى جولى بولارى انىق. دەسەك تە, قانشا جەردەن باسقارۋ ۇدەرىسى جەتىلدىرىلگەنىمەن ازاماتتىق قوعامنىڭ الەۋەتى ءوز دەڭگەيىندە ىسكە قوسىلماي نەگىزگى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ, باستى مىندەتتەردى ويداعىداي ورىنداۋ قيىن. سوندىقتان وڭىرلىك ساياساتتىڭ جەمىسىن كورۋ ءبىرىنشى كەزەكتە ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندىلىگىنە بايلانىستى. سوندىقتان ازاماتتىق قوعامنىڭ مادەنيەتتى ءىس-قيمىلىن ارتتىراتىن ءتيىمدى تەتىكتەردى ىسكە قوسقانىمىز ءجون.
پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا ساياسي جاڭعىرۋدى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرۋ – مەملەكەتىمىزدىڭ ستراتەگيالىق باعدارىنىڭ باسىم مىندەتىنىڭ ءبىرى ەكەنىن, قولعا الىنعان يگى باستامالار تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتەتىن دەموكراتيالىق ىلگەرىلەۋ باعدارىمىزدى نىعايتىپ, ساياسي جۇيەمىزدى ساپالىق تۇرعىدان وزگەرتەتىنىن ايتا كەلىپ: ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – مەملەكەتتىڭ تيىمدىلىگىن, ساياسي ۇدەرىستىڭ اشىقتىعى مەن باسەكەلەستىگىن ودان ءارى ارتتىرۋ. سوندىقتان ساياسي رەفورمالار جالعاسادى. مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن بارلىق وزگەرىستى ەلىمىزدىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرامىز. بۇل – مىقتى, ءادىل ءارى وزىق مەملەكەت قۇرۋدىڭ بىردەن-ءبىر دۇرىس جولى. ازاماتتارىمىز بۇل ۇستانىمدى قولداپ وتىر. اۋىل اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋىن ەنگىزۋ اسا ماڭىزدى قادام بولدى. بۇل – مەنىڭ بىلتىرعى جولداۋىمدا ايتىلعان ساياسي رەفورمانىڭ نەگىزگى ماسەلەسى. وسى شەشىم اۋىل حالقىنىڭ, ياعني قازاقستاندىقتاردىڭ 40 پايىزدان استامىنىڭ مۇددەسىنە تىكەلەي ىقپال ەتەدى. ءبىز دۇرىس جولدامىز. 2024 جىلى ازاماتتار قاناتقاقتى رەجىمدە اۋدان اكىمدەرىن سايلاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى», دەدى.
پرەزيدەنت ودان ءارى جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى – ازاماتتىق مادەنيەتتى دامىتۋ ەكەنىن, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ, اۋىلدىق جەرلەردەگى ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىن ازىرلەۋى, گرانتتىق قارجىلاندىرۋ جۇيەسىن اۋىلداعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ سۇرانىسىنا قاراي بەيىمدەپ, ونى الۋدىڭ جەڭىلدەتىلگەن رەجىمىن ەنگىزۋى قاجەت ەكەنىن باسا ايتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءوز كەزەگىندە اۋىلدىق جەردەگى الەۋمەتتىك بەلسەندىلىككە تىڭ سەرپىن بەرەدى.
جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ ورگاندارى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ بىرلەسە ءىس-قيمىل جاساۋى ەلدىڭ دامۋىنا, حالىقتىڭ اتقارۋشى بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا, وڭىرلەردىڭ الەۋەتىن كوتەرۋگە كەڭىنەن جول اشادى. بۇل, اسىرەسە, جەرگىلىكتى جەرلەردەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قوردالانعان ماسەلەلەردى ەڭسەرۋ, تۇرعىنداردىڭ شەشىم قابىلداۋعا قاتىسۋىنىڭ دەڭگەيىن ءوسىرۋ, جەرگىلىكتى (اۋىلدىق) بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ, قارجىنى ماقساتتى جۇمساۋ سىندى كوپتەگەن مىندەتتەردىڭ جوعارى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلۋىنا باعىتتالعان قادام بولار ەدى.
قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ, وڭىرلەردەگى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ بەلسەندىلىگىن كوتەرۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردىڭ ءبىر بولىگى – ولاردى قارجىلىق جانە كادرلىق رەسۋرستارمەن قامتاماسىز ەتۋ. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى وڭىرلىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋدا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ سالاسىنداعى تەڭسىزدىكتى ازايتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. پرەزيدەنت اتالعان تەڭسىزدىكتى ازايتۋدىڭ باستى ءتاسىلىنىڭ ءبىرى – بيۋدجەت قارجىسىن باسىمدىققا ساي جۇمساۋ ەكەنىن دە اتاپ كورسەتتى. «رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولۋ اكىمدەردىڭ پىسىقتىعىنا, قانداي دا ءبىر جەكە كوزقاراسقا جانە باسقا دا سۋبەكتيۆتى فاكتورلارعا بايلانىستى بولماۋى كەرەك. بيۋدجەت ۇدەرىسىن «قايتا جۇكتەۋ» ءۇشىن جان باسىنا قاراي قارجىلاندىرۋ تەتىگىن نەعۇرلىم كەڭىرەك قولدانىپ, بيۋدجەت ليميتتەرىن ءبولۋدىڭ وبەكتيۆتى ادىستەمەسىن ەنگىزۋ قاجەت. بيۋدجەت ۇدەرىستەرىن جەڭىلدەتىپ, بيۋروكراتيانى بارىنشا ازايتقان ءجون. سونداي-اق بيۋدجەتتى جوسپارلاۋ مەن ورىنداۋ كەزىندە تسيفرلى تاسىلدەردى قولدانۋدى كەڭەيتۋ كەرەك», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قورىتا ايتقاندا, پرەزيدەنت ەل الدىنا اۋقىمدى مىندەتتەر قويىپ وتىر. ولاردى ءوز دەڭگەيىندە ورىنداۋعا مۇمكىندىك مول. وسى مۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ – ەل دامۋىنىڭ كەپىلى ءارى حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدىڭ ىرگەلى قادامى بولاتىنىنا سەنگىمىز كەلەدى.
عاپپار سارسەنباەۆ,
تۇركىستان قالالىق ماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى