«قالامقاس» قاشان يگەرىلەدى؟

KIOGE-2021 حالىقارالىق مۇناي جانە گاز كورمەسىنە قاتىس­قان ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر «قازمۇنايگاز» كومپانياسى مەن ونىڭ سەرىكتەستەرى اراسىندا اتال­عان كەن ورىندارىن يگەرۋ تۇ­جى­رىمداماسىن تاڭداۋ بويىنشا تال­قىلاۋ ءجۇرىپ جاتىر.

– وتاندىق ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ تۇرعىسىنان العاندا بۇل جوبا­لاردىڭ ماڭىزى زور. كۇندە­لىكتى «قازمۇنايگازبەن» بىرلەس­كەن جۇمىس بارىسىندا اتالعان كەن ورىن­دارىنىڭ الەۋەتى وتە جوعا­رى ەكە­نىنە كوزىمىز جەتىپ وتىر. جىل سوڭى­نا دەيىن كەن ورنىن يگە­رۋدىڭ تۇجى­رىمداماسىن تاڭ­­داۋ بويىنشا شەشىم قابىل­دا­نا­دى. 2028 جىلعا قاراي كەن يگە­رۋدى باستايمىز, – دەدى مينيستر.

وتكەن ايدا ماڭعىستاۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جالپى قۇنى شامامەن 5 ملرد دوللاردى قۇرايتىن «قالام­قاس» جانە «حازار» ءىرى كەن ورىن­دارىن يگەرۋ جۇمىسىن باس­تاۋ جونىندەگى شەشىمدى تىلگە تيەك ەتكەن ەدى. سونداي-اق پرەزي­دەنت كەن ورىن­دارىن يگەرۋ جۇمىس­تارى­­­نا جەرگىلىكتى كومپانيالار مەن كادر­لاردى بارىنشا تارتۋ­دىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتكەن بولاتىن.

م.مىرزاعاليەۆ شىعىس قازاق­­ستانعا گاز جەتكىزۋ جايىن دا بايان­­دادى. ايتۋىنشا, شىعىسقا جاقىن ۋاقىتتا گاز تارتۋ جوسپاردا جوق.

– دەگەنمەن اتالعان ماسەلە مينيسترلىكتىڭ كۇن تارتىبىندە بار جانە ونى رەسەيمەن بىرلەسىپ شەشۋ قاراستىرىلىپ وتىر. اتالعان ءوڭىر­دى گازداندىرۋدى كورشى ەلدىڭ رەسۋرسى ەسەبىنەن شەشۋگە بولادى. ول ءۇشىن بولەك گاز قۇبىرىن تارتۋ قاجەت. شىعىستاعى زايسان اۋدانىن گازداندىرۋ جۇمىسى 2013-2014 جىلدارى باستالدى. گاز قۇبىرىن تارتۋ جوسپارىنا ساي 9 ەلدى مەكەنگە گاز جەتكىزىلدى. بۇگىندە جۇمىس جالعاسىپ جاتىر, – دەدى م.مىرزاعاليەۆ.

مينيستر ديزەل باعاسىنىڭ قىم­­باتتاۋىنا قاتىستى دا پىكىر ءبىل­دىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى دي­ز­ەل وتىنىن تۇتىنۋ كولەمى تاري­حي كور­سەتكىشكە جەتكەن. بيىل تامىز-قىر­كۇيەك ايلارىندا شامامەن 520-540 مىڭ توننا ديزەل وتىنى پاي­دا­لانىلعان. بۇل – ەلىمىزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان رەكوردتىق كورسەتكىش.

– بىردەن ايتۋ كەرەك, ديزەل وتىنى مەن باسقا دا جانار-جاعار­ماي تۇرلەرىنىڭ باعاسى رەتتەل­مەيدى. باعانى سۇرانىس پەن ۇسى­نىسقا سۇيەنە وتىرىپ نارىق رەت­تەي­دى. سوندىقتان مينيسترلىك باعا­نى بەلگىلەۋگە ارالاسا المايدى. بۇگىندە مۇناي باعاسىنىڭ وسكە­نى بايقالادى. ءبىر-ەكى كۇننىڭ ىشىن­دە باررەلى 78 دوللاردان 82 دول­لارعا دەيىن ءوستى. ارينە, مۇ­ناي با­عاسى­نىڭ وزگەرۋى جانار-جاعار­ماي­دىڭ باعاسىنا اسەر ەتەدى, – دەدى ول.

مينيستر بۇگىندە ديزەل وتىنىن جەتكىزۋ وتكىر ماسەلەگە اينال­عانىن مويىندادى. ايتۋىن­شا, ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار.

– ءبىز ەلىمىزگە ديزەل وتىنىن جەتكىزۋ مەن تۇتىنۋ كولەمىنىڭ ارتقانىن بايقاپ وتىرمىز. قازان ايىندا رەسەيدەن كەم دەگەندە 100 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن اكەلۋ مىندەتى تۇر. قىركۇيەك ايىنىڭ 20 كۇنىندە ەلىمىزگە 5 مىڭ توننا ديزەل وتىنى جەتكىزىلسە, قالعان 10 كۇن­نىڭ ىشىندە 15 مىڭ توننا ءونىم اكە­لىندى. ال قازان باستالعالى 4 كۇن­نىڭ ىشىندە قازاقستانعا 12 مىڭ توننا ديزەل وتىنى كەل­دى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان وتىن ءتۇرىن جەتكىزۋ ماسەلەسى – كۇن تار­تىبىندە جانە باقىلاۋدا. جالپى, يمپورتتىق وتىندى جەتكىزۋ مەن تۇتىنۋ ترەندىنە وڭ باعا بەرۋگە بولادى, – دەدى م.مىرزاعاليەۆ.