تسيفرلى تاڭبالاۋ: ءسۇت ونىمدەرى قىمباتتايدى

قازاقستانداعى ءسۇت ونىمدەرى نارى­عىن­داعى كولەڭكەلى اينالىم 13 پايىزدى قۇرايدى. قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ مالىمەتىنشە, ءسۇتتىڭ 33 پايىزى ستيحيالىق ساۋدا جاعدايىندا, سايكەستىك سەرتيفيكاتىنسىز, انتيبيوتيكتەر مەن باكتەريالارعا قارسى تەكسەرۋ جۇرگىزىلمەي ساتىلادى. تسيفرلى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تۇتىنۋشىنى مەر­زىمى وتكەن تاۋاردان قورعاۋعا مۇمكىندىك بە­رەدى. جارامدىلىق مەرزىمىن قولدان جاساۋ مۇمكىن بولمايدى. ياعني تاۋار تۋرالى بارلىق مالىمەتتەر Data Matrix كودىمەن قورعالماق.

قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا ءسۇت ونىم­د­ەرىن تسيفرلى تاڭبالاۋ بويىنشا قانات­قاقتى جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. جوباعا قا­تى­سۋ­شى كومپانيالارعا Data Matrix كودىن ەنگىزۋ تەتىكتەرىن سىناقتان وتكىزۋ ءۇشىن ارنايى جابدىقتار تەگىن بەرىلگەن.

– قازىر ءسۇت ونىمدەرىن وندىرۋشىلەر تاراپىنان تاڭبالاۋعا بايلانىستى سۇراق­تار­دىڭ تۋىندايتىنى انىق. بۇل زاڭدىلىق. سوندىقتان ءبىز نارىققا الدىن الا تالداۋ جۇرگىزەمىز. ماسەلەن, قاناتقاقتى جوبا باستالار الدىندا ءونىمدى تاڭبالاۋعا كە­تە­تىن بيزنەستىڭ شىعىندارىن ەسەپتەدىك. تاڭبالاۋعا بايلانىستى ءسۇت ونىمدەرى 1,76 پايىزدان ارتىق قىمباتتامايدى. ويتكەنى 1 جەلىگە ارنالعان جابدىققا جۇمسالاتىن شىعىن 0,5 ملن تەڭگەدەن 9,2 ملن تەڭگەگە دەيىنگى سومانى قۇرايدى. ءونىمنىڭ تۇپكىلىكتى باعاسىنداعى جابدىق شىعىندارىنىڭ ۇلەسى ادەتتە 0,06 پايىزدان 0,15 پايىزعا دەيىن عانا بولادى. سوڭعى 5 جىلدا تاڭبالاۋسىز ءسۇت ونىمدەرى قۇنىنىڭ ورتاشا جىلدىق ءوسۋ قارقىنى 6 پايىزدان 13 پايىزعا دەيىنگى شامانى قۇراعان. بۇل تۇراقتى ءوسۋ ءۇردىسىن ايقىندايدى. ال تاۋارلاردى تاڭبالاۋ مەن قاداعالاۋدى ەنگىزۋ ءسۇت ونىمدەرىنىڭ تۇپكىلىكتى قۇنىنا ايتارلىقتاي اسەر ەت­پەيدى, – دەيدى تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى نۇرجان باەكەەۆ.

سونداي-اق مەملەكەت تاراپىنان ءسۇت ونىمدەرىن وندىرۋشىلەر ءۇشىن تاڭبالاۋ جابدىعىنا جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ 50-80 پايىزىنا وتەماقى تولەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى قولعا الىنباق.

باسپا ارقىلى تۇتىنۋشىلىق قاپتا­ما­­لارعا تاڭبالاۋ كودتارىن ەنگىزۋ وندى­رۋ­شى­لەردىڭ شىعىنىن 2,5-4 ەسە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. بۇل جاعدايدا تاڭبالاۋ جاب­دىقتارىن ورناتۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل ون­دىرۋشىلەردىڭ كۇردەلى شىعىندارىن جانە ءوندىرىس جەلىلەرىنىڭ باياۋلاۋ قاۋپىن ازاي­تادى.

– تسيفرلى تاڭبالاۋدىڭ ناتيجەسىندە تالداۋ جانە جوسپارلاۋ مۇمكىندىگى پايدا بولادى. ديستريبيۋتورلار دۇكەن سورەلەرىنىڭ تولىپ كەتۋ قاۋپىن تۋدىرماي, ولاردى ۋاقىتىندا تولتىرا الادى. سونداي-اق بولاشاقتا وندىرىستىك اقاۋلار ازايىپ, تەز بۇزىلاتىن تاۋارلار قايتارىلادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل باستامالاردىڭ بارلىعى وندىرىستىك شىعىنداردى قىسقارتادى ءارى وندىرۋشىلەردىڭ شىعىندارى دا ازايماق, – دەيدى ن.باەكەەۆ.

ەسكە سالا كەتەيىك, قازاقستاندا تەمەكى ونىمدەرى مەن تەرى بۇيىمدارىن مىندەت­تى تسيفرلى تاڭبالاۋ ەنگىزىلدى. 2021 جىلعى 1 قاراشادا اياق كيىمنىڭ مىندەتتى تسيفر­لى تاڭبالانۋى ەنگىزىلمەك. سونداي-اق قا­زاق­ستاندا دارىلىك پرەپاراتتاردى تاڭ­با­لاۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبا اياق­تال­دى. قازىرگى ۋاقىتتا الكوگول ونىمدەرى, جەڭىل ونەركاسىپ تاۋارلارى, قاپتالعان سۋ جانە الكوگولسىز سۋسىندار بويىنشا قاناتقاقتى جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا.