• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 10 قىركۇيەك, 2021

عاسىر سوندىرە الماعان جالىن

310 رەت
كورسەتىلدى

ادامزات تاريحىن قاسىرەتپەن ايعىز­داعان الاپات سوعىس تۋرالى ءسوز قوز­عا­عان­دا داڭقى جەر جار­عان پانفيلوۆ دي­ۆيزياسىنىڭ ەرەن ەرلىگىنەن اتتاپ كەتە الماسىمىز انىق. اتى اڭىزعا اينال­عان ديۆيزيانىڭ كوزى ءتىرى ەڭ سوڭعى جا­ۋىن­­گەرى قايىرلى جوڭقاباەۆ بۇگىن ­100 جاسقا تولدى. عاسىر عۇمىر جاساعان قاريانى ويلى وقىر­مان اتىنان بەدەرلى بەلەسىمەن قۇتتىقتايمىز!

تۇماندى كەزەڭنىڭ ءتىرى كۋا­گەرى الماتىدا تۇرادى. كوز ال­دىندا وربىگەن كوپ جاي­دى جانارىنا جاس الىپ اڭگى­مە­لەي­دى. قىرشىنىنان قيىل­عان بوز­داقتاردىڭ تاعدىرى قان­شا جىل وتسە قابىرعاسىن قايىس­تىرادى. سوعىس كارتينالارىن سۋرەتتەپ وتىرىپ سەزىمگە ەرىك بەرگەنىمەن, ءبىر ءسات بۇل اسەر­دەن ساپ تيىلىپ تاۋەلسىز, مامىراجاي كۇنگە تاۋبە ايتادى. «بار ارمانىم – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ بەيبىت تاڭى قيامەتكە دەيىن جال­­عاسسا ەكەن», دەگەن اقساقال تى­­نىشتىقتان اسقان بايلىق جوق ەكە­نىن بايىپ­تاپ جەتكىزەدى.

«نەبارى 20 جاسىمدا ماي­دان­عا اتتاندىم. ءبىز جاۋ اسكەرىن ماس­كەۋگە 30 شاقىرىم قالعان­دا توقتاتتىق. قاراشانىڭ اياعى, جەلتوقساننىڭ باسىندا قايتا قار­سى شابۋىلعا شىقتىق. سو­دان فاشيست ارمياسىن ماسكەۋدەن ­150 شاقىرىمعا دە­يىن قۋىپ تاستا­دىق. ءبىزدىڭ جەڭىس جولىنداعى رۋحىمىز كۇشتى بولدى. مۇنداي زوبالاڭدى ەندى ەش­كىمنىڭ باسى­نا بەرمەسىن. سو­عىس سالعان قاندى قاسىرەت تالاي­لار­دىڭ ارمانىن تۇنشىقتىردى. تالاي بوزداق ءتۇ­تىنىن دە تۇتەتىپ ۇلگەرە الماستان, ومىرمەن قوش ايتىستى. شۇكىر, ۇرپاعىمىز ما­مىراجاي زاماندا تىرشىلىك كە­شىپ جاتىر. بۇل ۇلكەن باقىت. باسى­مىزداعى بەيبىت تاڭ­دى باعالايىق. ەل ىرگەسى بەرىك, تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى بولسىن», دەيدى قاريا.

قايىرلى ۋاتاي ۇلى 1921 جىلى 10 قىركۇيەكتە شىعىس قا­زاقستان وبلىسى سامار اۋدا­نىن­دا دۇنيەگە كەلگەن. ەڭبەك جولىن 1940 جىلى شىعىس قا­زاق­ستان وبلىسىنىڭ قۇلجا ورتا مەكتەبىندە مۇعالىم بولىپ باس­تاعان ول 1941 جىلى قازان ايىن­دا پانفيلوۆ ديۆيزياسىنىڭ 23-ءشى گۆارديالىق پولكىنە قى­زىل اسكەر رەتىندە الىندى. ار­داگەر سوعىسقا باستان-اياق قا­تىس­قان. ول قۇرامىندا بولعان 316-اتقىشتار ديۆيزياسى 1941 جى­لى الماتىدا قۇرىلدى. ال­دى­مەن 1941 جىلى 16-ارميا قۇ­­را­مىندا ماسكەۋدى قورعاۋ سو­­عى­سىنا قاتىستى. پانفيلوۆ باس­قارعان ديۆيزيا سوعىستاعى ەر­لىگى ءۇشىن 8-اتقىشتار گۆارديا­سى اتاعىن الدى. قىزىل تۋ, «لەنين» وردەندەرىمەن ماراپاتتالدى. سوعىستان كەيىن سامار اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىندە ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت ەتكەن قايىرلى قاريا ءارى قا­راي اۋداندىق تۇتىنۋشىلار ودا­عىندا باسشىلىق لاۋازىمدا ەڭبەك ەتكەن. 1970-1983 جىلدار ارا­لىعىندا الماتىداعى قوعام­دىق تاماقتاندىرۋ جۇيەسىندە شارۋاشىلىق ەسەپ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقاردى. 1983 جىلى قۇرمەت دەمالىسىنا شىققان ارداگەر بەس بالا تاربيەلەپ ءوسىردى.

عاسىر عۇمىر عيبراتىنا باس يگەن الماتىلىقتار اتاي تۇرا­تىن ءۇيدىڭ اۋلاسىن بەتكە الدى. جىلداعى ءداستۇر بويىنشا گەنەرال پانفيلوۆتىڭ جيەنى الۋا بايقاداموۆا باستاعان زيالى قاۋىم گۇل شوقتارىن ۇسىنىپ, داڭق­تى ديۆيزيانىڭ سوڭعى جا­ۋىنگەرىنە العىس جاۋدىردى. ۇلت­تىق ۇلاننىڭ اسكەري قىز­مەتشىلەرى وركەستر سازىن اۋە­لە­تىپ, عاسىر سوندىرە الماعان جا­لىن­نىڭ ماڭگى لاۋلاۋىن تىلەدى...

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار