ادامزات تاريحىن قاسىرەتپەن ايعىزداعان الاپات سوعىس تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا داڭقى جەر جارعان پانفيلوۆ ديۆيزياسىنىڭ ەرەن ەرلىگىنەن اتتاپ كەتە الماسىمىز انىق. اتى اڭىزعا اينالعان ديۆيزيانىڭ كوزى ءتىرى ەڭ سوڭعى جاۋىنگەرى قايىرلى جوڭقاباەۆ بۇگىن 100 جاسقا تولدى. عاسىر عۇمىر جاساعان قاريانى ويلى وقىرمان اتىنان بەدەرلى بەلەسىمەن قۇتتىقتايمىز!
تۇماندى كەزەڭنىڭ ءتىرى كۋاگەرى الماتىدا تۇرادى. كوز الدىندا وربىگەن كوپ جايدى جانارىنا جاس الىپ اڭگىمەلەيدى. قىرشىنىنان قيىلعان بوزداقتاردىڭ تاعدىرى قانشا جىل وتسە قابىرعاسىن قايىستىرادى. سوعىس كارتينالارىن سۋرەتتەپ وتىرىپ سەزىمگە ەرىك بەرگەنىمەن, ءبىر ءسات بۇل اسەردەن ساپ تيىلىپ تاۋەلسىز, مامىراجاي كۇنگە تاۋبە ايتادى. «بار ارمانىم – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ بەيبىت تاڭى قيامەتكە دەيىن جالعاسسا ەكەن», دەگەن اقساقال تىنىشتىقتان اسقان بايلىق جوق ەكەنىن بايىپتاپ جەتكىزەدى.
«نەبارى 20 جاسىمدا مايدانعا اتتاندىم. ءبىز جاۋ اسكەرىن ماسكەۋگە 30 شاقىرىم قالعاندا توقتاتتىق. قاراشانىڭ اياعى, جەلتوقساننىڭ باسىندا قايتا قارسى شابۋىلعا شىقتىق. سودان فاشيست ارمياسىن ماسكەۋدەن 150 شاقىرىمعا دەيىن قۋىپ تاستادىق. ءبىزدىڭ جەڭىس جولىنداعى رۋحىمىز كۇشتى بولدى. مۇنداي زوبالاڭدى ەندى ەشكىمنىڭ باسىنا بەرمەسىن. سوعىس سالعان قاندى قاسىرەت تالايلاردىڭ ارمانىن تۇنشىقتىردى. تالاي بوزداق ءتۇتىنىن دە تۇتەتىپ ۇلگەرە الماستان, ومىرمەن قوش ايتىستى. شۇكىر, ۇرپاعىمىز مامىراجاي زاماندا تىرشىلىك كەشىپ جاتىر. بۇل ۇلكەن باقىت. باسىمىزداعى بەيبىت تاڭدى باعالايىق. ەل ىرگەسى بەرىك, تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى بولسىن», دەيدى قاريا.
قايىرلى ۋاتاي ۇلى 1921 جىلى 10 قىركۇيەكتە شىعىس قازاقستان وبلىسى سامار اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. ەڭبەك جولىن 1940 جىلى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇلجا ورتا مەكتەبىندە مۇعالىم بولىپ باستاعان ول 1941 جىلى قازان ايىندا پانفيلوۆ ديۆيزياسىنىڭ 23-ءشى گۆارديالىق پولكىنە قىزىل اسكەر رەتىندە الىندى. ارداگەر سوعىسقا باستان-اياق قاتىسقان. ول قۇرامىندا بولعان 316-اتقىشتار ديۆيزياسى 1941 جىلى الماتىدا قۇرىلدى. الدىمەن 1941 جىلى 16-ارميا قۇرامىندا ماسكەۋدى قورعاۋ سوعىسىنا قاتىستى. پانفيلوۆ باسقارعان ديۆيزيا سوعىستاعى ەرلىگى ءۇشىن 8-اتقىشتار گۆاردياسى اتاعىن الدى. قىزىل تۋ, «لەنين» وردەندەرىمەن ماراپاتتالدى. سوعىستان كەيىن سامار اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىندە ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت ەتكەن قايىرلى قاريا ءارى قاراي اۋداندىق تۇتىنۋشىلار وداعىندا باسشىلىق لاۋازىمدا ەڭبەك ەتكەن. 1970-1983 جىلدار ارالىعىندا الماتىداعى قوعامدىق تاماقتاندىرۋ جۇيەسىندە شارۋاشىلىق ەسەپ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقاردى. 1983 جىلى قۇرمەت دەمالىسىنا شىققان ارداگەر بەس بالا تاربيەلەپ ءوسىردى.
عاسىر عۇمىر عيبراتىنا باس يگەن الماتىلىقتار اتاي تۇراتىن ءۇيدىڭ اۋلاسىن بەتكە الدى. جىلداعى ءداستۇر بويىنشا گەنەرال پانفيلوۆتىڭ جيەنى الۋا بايقاداموۆا باستاعان زيالى قاۋىم گۇل شوقتارىن ۇسىنىپ, داڭقتى ديۆيزيانىڭ سوڭعى جاۋىنگەرىنە العىس جاۋدىردى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى وركەستر سازىن اۋەلەتىپ, عاسىر سوندىرە الماعان جالىننىڭ ماڭگى لاۋلاۋىن تىلەدى...
الماتى