كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدىڭ تالانتتى ءھام تالاپتى جاستارى الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى كومپانيالارىندا, ىرگەلى ۇيىمداردا قىزمەت ەتە باستادى. كۇن سايىن بولماسا دا ءجيى-ءجيى وسىنداي ءسۇيىنشى حاباردى ەستىپ, قۋانىپ قالاتىنىمىز بەلگىلى. سونداي شەتەلدىك ۇيىمدا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاستارىمىزدىڭ ءبىرى – داۋلەت ۇرانحاەۆ. ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ 2021 جىلعى جەڭىمپازى اتانعان كەيىپكەرىمىز بۇگىندە ەۋروپالىق فۋتبول قاۋىمداستىقتارىنىڭ وداعىندا (ۋەفا) جۇمىس ىستەيدى.
ۋەفا-دا جۇمىس ىستەيتىن تۇڭعىش قازاق اتانعان داۋلەت ۇرانحاەۆ 1998 جىلى سەمەي قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. قازاقستاننىڭ فۋتبول وتانى سانالاتىن وڭىردە تۋعاندىقتان بولار, داۋلەتتىڭ ەرتە جاستان الا دوپقا اڭسارى اۋىپ, فۋتبولدىڭ قىر-سىرىنا قانىعا باستايدى. وڭىرلىك بىرنەشە كلۋبتىڭ جاسوسپىرىمدەر جانە جاستار قۇراماسىندا ونەر كورسەتكەن كەيىپكەرىمىزدىڭ فۋتبولعا دەگەن ماحابباتى ونى الاڭ جيەگىندەگى ءىرى جەتىستىكتەرگە جەتەلەدى.
– جاس ۇلعايعان سايىن اقىل توقتاتىپ, ومىرگە تۋرا كوزبەن قاراي باستايدى ەكەنسىڭ. فۋتبولداعى كارەرام كوڭىلدەن شىقپاعان سوڭ, ءوزىمدى باسقا قىرىمنان سىناپ كورۋگە بەل بۋدىم. ءومىرىمنىڭ ءدال وسى كەزەڭىندە مەن ءۇشىن باعىتىمنان قاتەلەسپەۋ ماڭىزدى بولدى. ءسويتىپ 2016 جىلى سپورت سالاسىنداعى الەمنىڭ جەتەكشى ۇيىمدارى, اتاپ ايتقاندا, ۋەفا, فيفا, فيدە جانە حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى ورنالاسقان ەلگە بارعىم كەلىپ, شۆەيتساريا ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا ءتۇستىم, – دەيدى داۋلەت.
ءتورت جىل بويى ەۋروپانىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان ەلدە قوناقۇي يندۋسترياسىنداعى باسقارۋشى كادرلاردى دايارلايتىن الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ بىرىندە ءبىلىم العان داۋلەت 2019 جىلى وقۋىنىڭ سوڭعى كۋرسىندا ءجۇرىپ جۇمىس ىزدەۋگە كىرىسەدى. ءسويتىپ ول ۋەفا باس كەڭسەسىنە قىزمەتكەرلەر ىرىكتەپ جاتىر دەگەن جاڭالىقتى ەستي سالىسىمەن بىردەن قۇجاتتارىن جيناپ وتكىزدى. ال باس كەڭسەنىڭ جاس قازاق جىگىتىن اڭگىمەلەسۋگە شاقىرۋى دا توسىن بولعان ەدى. جۇمىسقا قابىلدانۋ كەزەڭى قىركۇيەكتىڭ ورتاسىندا باستالىپ, داۋلەت قاراشانىڭ ورتاسىندا عانا جۇمىسقا قابىلداندى. بۇگىندە ول ۋەفا اياسىندا وتكىزىلەتىن نەگىزگى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتى دەپارتامەنتتەردىڭ بىرىندە ەڭبەك ەتەدى.
– سول جىلى (2019 جىل – ءا.ب.) جۇمىس ىستەۋ ماعان وتە قولايلى ۋاقىت بولدى. سەبەبى جۇمىسقا دەگەن قۇلشىنىسىم ەرەكشە ەدى جانە مەن شىلدە مەن تامىز ارالىعىندا ماسكەۋدىڭ «سپارتاك» فۋتبول كلۋبىندا تاجىريبەدەن ءوتىپ, شۆەيتسارياعا كەلگەن ءساتىم بولاتىن. «سپارتاك» – شىعىس ەۋروپا مەن تمد ەلدەرى اراسىنداعى ەڭ ۇلكەن, تاجىريبەلى كوماندا سانالادى. فۋتبول يندۋسترياسىنداعى العاشقى كاسىبي تاجىريبەنى پراكتيكانت رەتىندە «سپارتاكتىڭ» كوممەرتسيالىق دەپارتامەنتىندە جيناقتادىم. سول جەردە مەنەدجەرلەر, قىزمەتكەرلەر, ءوز ءىسىنىڭ ناعىز ماماندارىنان قۇرالعان ۇلكەن كوماندامەن تانىستىم. ولاردان كۇن سايىن جاڭا نارسەنى ۇيرەنىپ جۇرگەنىمە قۋاندىم. سونداي-اق رەسەيدىڭ ەڭ مىقتى كوماندالارى سانالاتىن «سپارتاك» پەن تسسكا اراسىنداعى ويىندى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا دا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدىم. سونىمەن قاتار ەۋروپا ليگاسىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىندەگى شۆەيتساريانىڭ «تۋن» مەن پورتۋگاليانىڭ «براگا» كوماندالارىنىڭ ويىنىن ۇيىمداستىرۋعا قاتىستىم. بۇل – مەن ءۇشىن ەڭ ۇلكەن تاجىريبەلەردىڭ ءبىرى بولدى, – دەيدى ول.
وسىنداي ماتچتاردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرىپ, ۇيىمداستىرۋ جاعىنان تاجىريبە جيناقتاعان داۋلەت ۇرانحاەۆ بىلتىر پاندەمياعا بايلانىستى ءبىر لوكاتسيادا, ياعني پورتۋگاليانىڭ ليسسابون قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان چەمپيوندار ليگاسىنىڭ شيرەك جانە جارتىلاي فينال ماتچتارىنىڭ وتۋىنە دە وزىندىك ۇلەسىن قوستى.
– ليسسابونداعى ماتچتار تۋرالى ايتار بولسام, بۇل – جانكۇيەرلىك تۇرعىسىنان الىپ قاراعاندا ەرەكشە فورماتتاعى تۋرنير بولدى. اسىرەسە پاندەميادان كەيىن بىرنەشە ايعا فۋتبولدان كوز جازىپ قالعان فۋتبول جانكۇيەرلەرىنە تاماشا تارتۋ بولدى دەپ ويلايمىن. مەن بۇل جەردە دە وزىمە قاجەتتى دۇنيەنى, ەرتەڭىمە قاجەت بولار مول تاجىريبە جيناقتادىم, – دەيدى «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى.
سونداي-اق ول بىلتىر ۋەفا سۋپەركۋبوگى وتكەن ماجارستاننىڭ باس شاھارى – بۋداپەشتكە ۋەفا-نىڭ رەسمي وكىلى رەتىندە العاش رەت ىسساپارعا شىعىپ, ءبىر اپتاعا جۋىق چەمپيوندار ليگاسى ءتۋرنيرىنىڭ جەڭىمپازى «باۆاريا» مەن ەۋروپا ليگاسىندا توپ جارعان «سەۆيليا» كلۋبتارىنىڭ اراسىنداعى كەزدەسۋدىڭ جوعارى دارەجەدە وتۋىنە اتسالىستى.
قازىرگى تاڭدا داۋلەت بالا كۇنىندە سۋرەتكە ءتۇسۋدى, ولاردىڭ ويىنىن جاسىل الاڭنان كورۋدى ارمانداعان جۇلدىز فۋتبولشىلارمەن ارىپتەس. ولارمەن كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەزدەسىپ, ەركىن اڭگىمەلەسە الادى.
– مەن دە باسقا دوستارىم سياقتى مەكتەپ كەزىندە تانىمال فۋتبولشىلارمەن سۋرەتكە ءتۇسۋدى ارماندايتىنمىن. ال قازىر ەۋروپا فۋتبولىنىڭ ورتاسىندا جۇرگەندىكتەن قازىرگى نەمەسە بۇرىنعى فۋتبول جۇلدىزىنىڭ كەز كەلگەنىن كەزدەستىرۋگە مۇمكىندىك بار. وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن كوت-د’يۆۋار قۇراماسى مەن «چەلسي» كلۋبىنىڭ اڭىز فۋتبولشىسى بولعان ديدە دروگبامەن جولىم ءتۇيىستى. مەن ءۇشىن دروگبا – اڭىز ادام. سونداي-اق ارگەنتينالىق تالانتتى فۋتبولشى ليونەل مەسسي مەن برازيليالىق ريكاردو كاكامەن دە كەزدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ەكەۋى دە وتە قاراپايىم, جاقسى ازاماتتار ەكەن, – دەيدى ول.
داۋلەت ۋاقىتى كەلگەندە قازاقستانعا ورالىپ, وتاندىق سپورت يندۋسترياسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسقىسى كەلەدى.
– ءتورت جاسار كەزىمدە دوستارىممەن اۋلادا دوپ تەبۋمەن باستالعان جولىم مەنى ۋەفا-دا قىزمەت ەتۋگە دەيىن الىپ كەلدى. ول كەزدە توپىراق, تاس ۇستىندەگى الاڭقايدا دوپ تەبەتىن ەدىك. قاقپا قاتتى تەمىردەن جاسالعان, ال الاڭ جيەگى رەتىندە تاقتايلار قويىلعان ەدى. سول كەزدە بۇل قالانىڭ ورتاسىنداعى ەڭ جاقسى دەگەن الاڭداردىڭ ءبىرى بولاتىن. وسىلايشا, اۋلا فۋتبولى بىزگە فۋتبولدان ءلاززات الۋدى ۇيرەتتى. مەن بۇل تۋرالى نەگە ايتىپ جاتىرمىن؟ سەبەبى 14 جىل ىشىندە مەن فۋتبولعا تەك حوببي رەتىندە قارادىم. ۋنيۆەرسيتەتكە كەلىپ, سپورتتىڭ, فۋتبولدىڭ نە ەكەنىن ءبىلىپ, ونىڭ نەگىزدەرىن ۇيرەنگەنگە دەيىن ەشقاشان كاسىبي تۇرعىدا قاراعان ەمەسپىن. مەن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋدىڭ كونتسەپتسياسىن وقىعاندا, ءوزىمنىڭ وتكەنىممەن سالىستىرىپ وتىراتىنمىن. يسلانديا بۇقارالىق سپورتتى قالاي دامىتقانىن, ونىڭ قانداي ناتيجە بەرگەنىن, ياعني الكوگولدىك ىشىمدىك ءىشىپ, تاباك ونىمدەرىن پايدالانعان بالالار قالاي سپورتپەن اينالىسۋعا كوشكەنىن, بۇقارالىق سپورتقا كوڭىل بولمەسە نە بولاتىنى تۋرالى ماقالالاردى وقىدىم, تەوريالىق تۇرعىداعى تۇسىنىكتەمەلەرىمەن تانىستىم. وسى ارقىلى ءبىر كۇنى وتانىما ورالۋ كەرەك ەكەنىن, سەمەيدەگى الگى ستاديوندى جاقسارتۋ كەرەك ەكەنىن ءتۇسىندىم. قازىر مەن فۋتبول ادامدارعا قانشالىقتى ءۇمىت سىيلاپ, جاقسى جاققا وزگەرۋىنە ىقپال ەتەتىنىن بىلەمىن. يندۋستريانى ىشىنەن وزگەرتكىم كەلەدى, وعان العاشقى قادامداردى دا جاسادىم. بولاشاقتا ۇيىمە ورالىپ, ەلىمە, وسى ەلدە تۇرىپ جاتقان ادامدارعا پايدامدى تيگىزگىم كەلەدى. جارقىن بولاشاققا سەنەمىن جانە ءبارى جاقسى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەيدى داۋلەت.
جەرلەسىمىز قازىرگى تاڭدا ۋەفا-داعى قىزمەتىمەن قاتار, ەۋروپاداعى شەتەلدىك دوستارىنا قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتى, سالت-داستۇرلەرى تۋرالى ايتا وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ ءيميدجىن شەتەلدە ىلگەرىلەتۋگە تىرىسىپ ءجۇر. دوستارىمەن بىرگە ول Glion ۋنيۆەرسيتەتى جىل سايىن ۇيىمداستىراتىن ءداستۇرلى كورمەگە قاتىسىپ, شەتەلدىكتەرگە قازاقتىڭ اس ءمازىرى مەن ءداستۇرىن تانىستىرادى.
مۇنان بولەك, داۋلەت ۇرانحاەۆ ءتۇرلى ەلدەردە ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەر اراسىندا ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان پوەزيالىق ەستافەتانى دا ۇيىمداستىرعان تالاپتى جاستىڭ ءبىرى.