كىشى تالدىكول قوقىستان تازارتىلادى

«قازىرگى ۋاقىتتا كىشى تالدىكول سۋى وتە لاس. ورگانيكالىق قوسىلىستار ءشىرىپ, قوقىستىڭ جينالۋى ناتيجەسىندە ول جەردەن جاعىمسىز ءيىس تارالىپ, جاندىكتەردىڭ (ماسالار, كەنەلەر) تارالۋ وشاعىنا اينالدى. كىشى تالدىكول – اعىندى سۋ جينالعان ورىن, ۇلكەن تالدىكول كولىمەن تابيعي بايلانىسى جوق جانە جەر ءۇستى اعىندارى مەن جەر استى سۋلارى ارقىلى ءوزارا قوسىلمايدى», دەپ جازادى نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ رەسمي سايتى.

زەرتتەۋ ناتيجەسىندە نەگىزگى يون (قاتتىلىق, كالتسي, ماگني, حلوريد), اۋىر مەتال (تەمىر), ۋلى (فتور) جانە بيوگەندىك زاتتاردىڭ (اممياك ازوتى جانە نيتريتتەر) نورمادان بىرنەشە ەسە اساتىنى انىقتالدى. سول سەبەپتى سۋدى شارۋاشىلىق-اۋىز سۋ, بالىق شارۋاشىلىعى جانە رەكرەاتسيالىق ماقساتتا پايدالانۋعا بولمايدى.

«وسىلايشا, جاقىن ماڭداعى اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن قاۋىپسىزدىك پەن جايلى ءومىر ءسۇرۋ ماقساتىندا كىشى تالدىكول زياندى زاتتاردان تازارتىلماق. 20 گەكتارعا جايىلعان كىشى تالدىكول سۋ ايدىنى (سىعاناق كوشەسىنىڭ سولتۇستىگى, ە22 كوشەسىنىڭ وڭتۇستىگى, تۇران داڭعىلىنىڭ شىعىسى جانە ش.ايتماتوۆ كوشەسىنىڭ باتىس جاعى) ساقتالاتىن بولادى. سونداي-اق سۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. وسىلايشا, باتپاقتى جەر تازارتىلعان توعانعا, ال ماڭايى ساياباققا اينالادى», دەپ جازىلعان حابارلامادا.

«سۋلى-باتپاقتى نىساننىڭ ىرگەلەس بولىگى يگەرىلەتىن بولادى. وندا الەۋمەتتىك نىساندار ورنالاسادى: تۇرعىن ۇيلەر, 2,5 مىڭعا جۋىق وقۋشىعا ارنالعان وقۋ ورنى, بالاباقشا, مەديتسينالىق ورتالىق جانە ت.ب. قالا ۇكىمەت قاۋلىسى بويىنشا بەكىتىلگەن ەلوردانىڭ باس جوسپارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا سالىنىپ كەلەدى. بۇل قالانىڭ ىقشام قۇرىلىسى. مىسالى, ءبىر كەزدەرى تۇران داڭعىلى, «حان شاتىر» سوو, «زەلەنىي كۆارتال» تك اۋماقتارى دا باتپاقتى بولعان», دەپ حابارلايدى ەلوردانىڭ ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسى.

تالدىكولدىڭ (ۇلكەن تالدىكول) ءوز ەكولوگيالىق ينفراقۇرىلىمى بولاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. ونىڭ جانىندا قورىق جانە ورمان-ساياباق اۋماعى بار ەلىمىزدەگى العاشقى تابيعي پارك اشىلادى. ال ەكىنشى ەكوپارك – مايبالىق كولىنىڭ جانى دا (اۋەجاي باعىتىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىس جاعى) تارتىمدى ورىن بولادى.