پرەزيدەنت جولداۋى قالاي ورىندالۋدا؟

مەملەكەتتى باسقارۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىنە ءوتۋ – ۋاقىت تالابى

جولداۋ جاريالانعاننان كەيىن كوپ ۇزاماي تىڭعىلىقتى ازىر­لەنىپ, بايىپتى سارالانىپ ۇسى­نىلعان جالپىۇلتتىق ءىس-شارا­لار جوسپارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلدى. وسى­لايشا, جولداۋ تالاپتارىن جۇزەگە اسىرۋ ءىسى جوس­پارلى تۇر­دە باستالدى. بۇل ءوز كە­زەگىندە كوز­­دەل­گەن جۇمىستاردىڭ جۇيەلى تۇر­­دە جۇرگىزىلۋىنە جول اشتى.

جولداۋدا قامتىلعان بارلىق ماسەلەنىڭ قوعامىمىز ءۇشىن وزەك­تىلىگى بەلگىلى. سولاردىڭ ىشىن­دە مەملەكەتتى باسقارۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىنە ءوتۋ, ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن لايىقتى قورعاۋ جانە ولار­دىڭ مەملەكەتتى باسقارۋ ىسىنە قا­تىسۋىن كەڭەيتۋ باعىتتارىنا باسا نازار اۋدارىلىپ, وسى ورايدا جۇيەلى جۇمىستاردىڭ قول­عا الىنۋى قاراپايىم حا­لىق­­تىڭ اتقارۋشى بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىرا تۇسكەنى انىق.

وسى رەتتە اتقارىلعان جۇ­مىس­تاردىڭ ءبىرى رەتىندە مەملە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت تو­قاەۆتىڭ جولداۋدا اتاپ كور­سەت­كەن باستامالارى نەگىزىن­دە پرە­زيدەنت جانىنداعى رەفور­مالار جونىندەگى جوعارى كەڭەس­تىڭ, سونداي-اق پرەزيدەنتكە تىكەلەي باعىناتىن ستراتەگيالىق جوس­پار­لاۋ جانە رەفورمالار اگەنت­تى­گىنىڭ قۇرىلۋىن ايتۋعا بولادى. قازىرگى تاڭدا بۇل باس­تامانىڭ دۇرىس ەكەنىنە جۇرتتىڭ كوزى جەتە باستادى. نەگىزىنەن, رە­فور­مالار جونىندەگى جوعارى كەڭەس پەن ستراتەگيالىق جوس­پار­لاۋ جانە رەفورمالار اگەنت­تىگىن قۇرۋدىڭ قاجەتتىلىگىن ءومىردىڭ ءوزى ايقىنداپ بەرگەندەي ەدى.

بۇل قاجەتتىلىكتى سەزىنگەن پرە­­زي­دەنت مەملەكەتتىك جوسپار­لاۋ جۇيەسىنە تىڭ ءادىس ەنگى­زۋدە, مەملەكەتتىك باسقارۋ تۇجى­رىم­داماسى مەن ۇلتتىق دامۋ جوس­پارىن جۇزەگە اسىرۋدا وسى ەكى قۇرىلىمنىڭ كومەگىن پايدالانۋدى كوزدەگەنى انىق.

ال بۇگىندە الەمدى قۇرساعان ىن­دەت ەكو­نو­ميكامىزعا وڭاي ءتيىپ وتىرعان جوق. الەمدىك ەكو­نو­ميكانىڭ دامۋ قارقى­نى ءبىرشاما باياۋلادى. ماماندار جا­­ھاندىق ىشكى جالپى ءونىمنىڭ پا­يىزدىق كورسەتكىشىنىڭ ءماز ەمەس­تىگىن ايتۋدا. پان­دەمياعا بايلانىستى شەكتەۋ شارالارى قازاقستاننىڭ عانا ەمەس بارلىق ەلدىڭ بيۋدجەتىن السىرەتتى. كىرىستىڭ ازايىپ, شىعىستىڭ ۇلعايۋى انىق بايقالدى. مىنە, وسى جاعداياتتار ءبىزدىڭ ۇكىمەتتى ءتيىمدى شارالار قابىلداپ, ونى تىڭعىلىقتى جۇزە­گە اسىرۋدى جەدەل قولعا الۋعا يتەر­مەلەدى.

وسى ورايدا مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى جۇمىستاردى ۋاقىت تالابىنا ساي ۇيىمداستىرۋ, دەر كەزىندە ءىس-قيمىل جاساۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەي­تۋ جانە بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىستى سالالارعا ءتيىمدى ءبولۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ مىندەتى تۋىندادى. وسىدان كەلىپ, اتالعان مىندەتتەردى لايىقتى ورىندايتىن قۇرىلىمداردىڭ قاجەتتىگى ايقىندالدى. وسى قاجەتتىلىكتەن رەفورمالار جونىندەگى جوعارى كەڭەس پەن ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفور­مالار اگەنتتىگى پايدا بولدى دەۋگە بولادى. رەفورمالار جونىندەگى جوعارى كەڭەس اتالعان مىندەتتەر­مەن شۇعىلدانۋشى بولسا, اگەنتتىك مىن­دەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىن­داعى جۇمىستاردى ۇيلەستىرۋشى رە­تىن­دە ىسكە كىرىستى. ناقتى­لاي ايتقان­دا, بۇل قۇرىلىمدار مەم­لە­كەت­تىك اپپا­راتتىڭ ورتاق ماڭىز­دى شەشىم­دەردى تەز قابىلداۋىنا, بەكىتىل­گەن جوسپارلاردىڭ باعىتىن مىنا وزگەر­مەلى كەزەڭدە توسىننان كيلىگەتىن ءتۇرلى جاعدايلارعا بايلانىستى تۇزەتۋ ىسىنە باعدارلاۋ, كومەكتەسۋ مىندەتىن موينىنا الدى دەۋگە بولادى.

تاعى ءبىر ەرەكشە ايتا كەتەر جايت, وسى­عان دەيىن ۇكىمەت ءوزىنىڭ اتقارعان جۇمىستارىنا ءوزى باعا بەرىپ كەلگەن ەدى. ال ەندى بۇل ءۇردىس توقتاتىلدى. قالاي­شا؟ بۇل سۇراقتىڭ جاۋابى مىناۋ: ستراتە­گيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى مەملەكەت باسشىسى تاراپى­نان العا قويىلعان ماقساتتاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالايدى. سوندىقتان ستا­تيستيكا بيۋروسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى قۇرامىنان شىعارىلىپ, اتال­عان اگەنتتىكتىڭ قۇرامىنا بەرىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قالىپتاسىپ وتىرعان جاع­دايدى شىنايى باعالاۋعا جول اشادى.

بۇل ايتىلعانداردان بولەك, جول­داۋدا ايتىلعان مەملەكەتتى باس­قارۋ­دىڭ جاڭا ۇلگىسىنە ءوتۋ باستاماسى اياسىندا مەم­لەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىنە, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردان ۇلتتىق جوبالار فورماتىنا كوشۋدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ, ۇلتتىق جوبالاردىڭ تىزبەسىن ايقىنداۋ جۇمىستارى دا قولعا الىندى. سونىمەن بىرگە, ەلىمىزدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنا زامان سۇرانىسىنا سايكەس وزگەرىستەر ەنگىزۋ كوزدەلدى. بۇل وزگەرىستەر بويىنشا وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ءوندىرىس كولە­مىن 1,5 ەسەگە ۇلعايتۋ, جول سەرۆيسىمەن قامتاماسىز ەتۋدى قوسا العاندا, رەس­پۋبليكالىق جولداردى رەكونسترۋكتسيالاۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسىن 35%-عا دەيىن ارتتىرۋ جۇمىستارىنا باسا نازار اۋدارىلدى. وسى ورايدا شاعىن جانە ورتا بيزنەستە جۇمىس ىستەيتىندەر سانىن 4 ميلليون ادامعا دەيىن ۇلعايتۋ مىندەتى دە بار. سونىمەن بىرگە, 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جانە وقىتۋمەن 100 پايىز قامتۋ جانە باسقا دا الەۋمەتتىك ماڭىزدى شارالار كۇن تارتىبىنە قويىلدى.

مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ شتات سانىنىڭ ليميتتەرىن 2020 جىلى – 10%-عا, 2021 جىلى 15%-عا قىسقار­تۋ, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور قىزمەتكەر­لەرى­نىڭ شتات سانىن 2020 جىلى – 10%-عا, 2021 جىلى 15%-عا قىسقارتۋ مىندەتتەرى دە پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتى باسقارۋ­دىڭ جا­ڭا ۇلگىسىنە ءوتۋ باعىتى بويىنشا تاپسىرماسىنىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلدى.

سونىمەن قاتار جاۋاپتى حاتشى­لار­دىڭ مىندەتتەرىن مينيسترلىكتەر اپپاراتتارىنىڭ باسشىلارىنا جۇكتەي وتىرىپ, جاۋاپتى حاتشىلار ينس­تيتۋتى جويىل­دى. ەسكە سالا كەتەيىك, پرەزيدەنت ءوز جول­داۋىندا «بۇل ينس­تيتۋتتى ەنگىزگەن كەزىندە جاۋاپتى حات­شىلاردىڭ ءجيى اۋىس­پاي جۇمىس ىستەۋى مينيسترلەردى اكىم­شىلىك-كادرلىق جۇمىستاردان بوساتىپ, اپپاراتتىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى دەگەن وي بولعان. الايدا ءىس جۇزىندە ولاي بولماي شىقتى. ءتىپتى مينيسترلەر مەن جاۋاپتى حاتشىلاردىڭ اراسىندا تۇسىنىسپەۋشىلىك تۋىنداپ جاتادى. مۇنىڭ سالدارى ورتاق جۇمىسقا زيانىن تيگىزەدى. نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك ءبىر ادامعا, ياعني پرەزيدەنت تاعايىندايتىن مينيسترگە جۇكتەلۋگە ءتيىس. سوندىقتان جاۋاپتى حاتشىلار ينستيتۋتىن جويىپ, ولاردىڭ مىندەتتەرىن مينيسترلىكتىڭ اپپارات باسشىلارىنا جۇكتەگەن ءجون», دەگەن بولاتىن. جاۋاپتى حاتشىلار ينستيتۋتىن جويۋ قاجەتتىگىنىڭ سەبەبىن وسىلايشا تۇسىندىرگەن پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭىنان جاۋاپتى حاتشىلاردىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىكتەرىن رەتتەيتىن نورمالار الىنىپ تاستالدى, اپپارات باسشىلارىنا قاتىستى نورمالار «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭدا بەكىتىلدى.

ازاماتتار مۇددەسى لايىقتى قورعالۋعا ءتيىس

پرەزيدەنت ۇسىنعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى ادىلەتتى مەملەكەت قۇرۋعا ۇندەيدى. ادى­لەتتىلىك سالتانات قۇرعان جەردە بەرەكە-بىرلىك بەرىك ورنايدى. قوعامداعى ادى­لەت­تىلىكتىڭ وزىق ۇلگىسى, ءادىل مەملەكەت­تىڭ بەلگىسى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىنىڭ, مۇددەلەرىنىڭ لايىقتى دەڭگەيدە قورعالۋىمەن سيپاتتالادى. سوندىقتان پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋ, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە توقتالىپ, وسى باعىتتا ناقتى تاپسىرمالار بەردى. ارينە, بۇل سالا بويىنشا بەلگىلەنگەن مىندەتتەردىڭ اۋقىمى وتە كەڭ. سونىڭ ىشىندە قۇ­قىق قورعاۋ ورگاندارى, پروكۋراتۋرا جانە سوت اراسىندا وكىلەتتىكتەردى جانە جاۋاپ­كەرشىلىك ايماقتارىنىڭ اراجىگىن اجىراتا وتىرىپ, ءۇش بۋىن­دى مودەل ەنگىزۋ قاراستىرىل­دى. پرە­زيدەنت ايتقانداي, پوليتسيا قىل­مىستى انىقتاپ, وعان قاتىسى بار ادامداردى تاۋىپ, ايعاق جيناپ, ونى تياناقتاپ بەرۋگە, پروكۋرور جينال­عان دالەلدەمەلەرگە تاۋەلسىز باعا بەرىپ, ازاماتتار قۇقىعىن بۇزۋدىڭ جولىن كەسىپ, كىناسىز ادامداردىڭ قىلمىس ۇدەرىسىنە تارتىلۋىنا جول بەرمەۋگە, سوتتا ايىپتاۋ جاعىن قولداۋعا مىندەت­تى, ال سوت قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ارەكەتىنە قاتىستى شاعىمدى قارايدى جانە ءىس بويىنشا ۇكىم شىعارادى.

جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە بايلانىستى «جۇرتقا جاقىن پوليتسيا» قاعيداتى بويىنشا رەفورما جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى. مۇندا ۋچاسكەلىك ينس­پەكتوردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ قارالعان. سونداي-اق ۋچاسكەلىك ينس­پەكتورعا ءتيىم­دى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قاجەت­تى وكى­لەت­تىكتەر بەرە وتىرىپ, ونىڭ مار­­تە­بەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان كوتەرۋ, پە­ني­­­­تەنتسيارلىق مەكەمەلەرگە جانە پولي­­­تسيانىڭ قىزمەتتىك ءۇي-جايلارىنا, سونداي-اق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بار­­لىق جەدەل-تەرگەۋ بولىمشەلەرىنە جاپپاي بەينەباقىلاۋ ەنگىزۋ, ىشكى ىستەر مي­نيستر­­لىگىنىڭ قۇرىلىمىن بەيىندى ەمەس فۋنك­تسيا­لاردان ارىلتۋ سىندى مىندەتتەر پرە­زيدەنت تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلدى.

مەملەكەت باسشىسى ازاماتتار­دىڭ مۇددەسىن قورعاۋ باعىتىندا ەرەكشە نازار اۋدارعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەتىن­دە كاسىپكەرلىكپەن شۇعىلدانۋشىلار­دى قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ شاما­دان تىس ارالاسۋىنان قورعاۋ بولدى. بۇل ورايدا تىركەلگەن كاسىپكەرلەرگە قاتىستى تەرگەۋ ارەكەتتەرىن سوتتىڭ نەمەسە پروكۋروردىڭ سانكتسياسىمەن عانا جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگىن قاراۋ تاپ­سىرىلدى. سونداي-اق داۋلاردى شەشۋ­دىڭ بالامالى تاسىلدەرىن دامىتۋ, مەدياتسيا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سايا­ساتتى ايقىنداۋ, 2021 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, سۋديالار ءۇشىن شەتەلدىك بانكتەردە شوتتاردى يەلەنۋ, قولما-قول اقشا قاراجاتى مەن قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ بولىگىندە زاڭنامالىق شەكتەۋلەر ەنگىزۋ ماسەلەلەرى جولداۋدان تۋىندايتىن مىندەتتەردى اتقارۋ شەڭبەرىندە شەشىمىن تاپتى.

بۇلارمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ ءتيىستى زاڭنامالارىنا سىبايلاس جەم­قورلىق قىلمىستارىنا جول بەرگەن ادامدارعا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردا جۇمىس ىس­تەۋىنە ءومىر بويى تىيىم سالۋ, قوس ازا­مات­تىعى بار مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى نەمەسە كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمدار­دىڭ باسشىلارىن جۇمىستان شىعارۋ, سونداي-اق قىلمىستىق كودەكسكە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ, سۋديالاردىڭ, پارا بەرۋشىلەردىڭ جانە پارا بەرۋدەگى دەلدالداردىڭ سىبايلاس جەمقورلىق ءۇشىن جازانى قاتاڭداتۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلەلەرى شەشىلدى.

سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىس­تارى­نا جول بەرگەن ادامدار قاماۋعا الىنعا­نىمەن, ولاردىڭ كەيبىرەۋ­لەرىنىڭ مەر­زىمىنەن بۇرىن بوستان­دىققا شىعىپ جاتاتىنى قوعامنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ جۇرگەن جايت­تاردىڭ ءبىرى ەدى. وسى ورايدا سوتتالعان جەمقورلاردى شارتتى تۇردە مەر­­زىمىنەن بۇرىن بوساتۋ مۇمكىندىگى قولدانىستاعى زاڭناماعا ءتيىستى تۇزەتۋ ەنگىزۋ ارقىلى جويىلدى.

سىبايلاس جەمقورلىق فاكتى­لەرى تۋرالى حابارلاعان ادامداردى قورعاۋ جۇيەسىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە قالىپتاستىرۋ, ازاماتتاردى, اسىرەسە, بالالاردى كيبەربۋللينگتەن قور­عاۋ بويىنشا زاڭنامالىق شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلىپ, سونىڭ نەگىزىندە ناقتى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. بۇعان قوسا, قۇقىق قورعاۋ ورگان­دارى­نىڭ ادام ساۋداسىنا بايلانىستى قىل­مىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى سوت­قا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ پراكتيكاسىن جە­تىلدىرۋ ءىسى جۇرگىزىلۋدە.

تابيعي جانە تەحنوگەندى اپاتتار داۋىرىندە ءومىر ءسۇرىپ وتىرعانىمىزدى ەسكەرىپ, پرەزيدەنت توتەنشە جاعدايلار مي­نيسترلىگىن قايتا قۇرۋدى تاپسىردى. بۇل مينيسترلىك بۇگىندە تابيعي جانە تەح­نوگەندىك سيپاتتاعى توتەن­شە جاع­دايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ولار­دى جويۋ, ازاماتتىق قورعانىس, ءورت جانە ونەر­كاسىپتىك قاۋىپسىزدىك, مەم­لەكەتتىك ماتە­ريالدىق رەزەرۆتى قالىپ­تاس­تىرۋ جانە دامىتۋ, ازاماتتىق قورعاۋ مەملەكەتتىك جۇ­يەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن ودان ءارى دا­­مۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ورت­تەردىڭ الدىن الۋدى جانە ءسوندىرۋ­دى ۇيىمداس­تىرۋ سالالارداعى جۇمىس­تاردى ءوز دەڭ­گەيىندە اتقارىپ وتىر دەۋ­گە بولادى.

اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ – ماڭىزدى قادام

پرەزيدەنت ازاماتتاردىڭ مەم­لەكەتتى باسقارۋ ىسىنە قاتىسۋىن كە­ڭەيتۋ ماسەلەلەرىن باسىم باعىتتار قاتا­رىنا جات­قىزىپ, ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى. ولار جۇ­يەلى تۇردە ورىندالىپ, ازاماتتاردىڭ مەم­لەكەتتى باسقارۋ ىسىنە تارتۋ ءىسى سەرپىن الدى.

ءبىرىنشى كەزەكتە قولدانىستاعى زاڭ­نا­ماعا اۋىلدار, كەنتتەر, اۋىلدىق وك­رۋگتەر اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي ساي­لاۋىن وت­كىزۋگە قاجەتتى وزگەرىستەر مەن تو­لىق­­تىرۋلار ەنگىزىلىپ, جاقىندا اۋىل اكىم­دەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋى ءوتتى. اۋىل تۇر­عىندارى تاڭداۋىن جاساپ, اۋىل­دىڭ جاعدايىمەن ەتەنە تانىس ىسكەر ازامات­تارعا سەنىم ارتتى. بۇل جەرگىلىكتى باسقارۋ جۇيەسىندە تىڭ ءارى قاجەتتى وزگەرىستەردىڭ باستالعانىن, سايلانعان اكىمدەر الداعى ۋاقىتتا مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى نى­عاي­تاتىن ءتيىمدى جولدىڭ نەگىزىن قالاي­­تىنىن اڭعارتتى. بۇل سايلاۋ اۋىل اكىم­دەرى كورپۋسىنىڭ جاڭارۋىنا, مەملە­كەت­تىك قىزمەتكە جاڭا تۇلعالاردىڭ كەلۋى­نە وڭ اسەرىن تيگىزگەنى ءسوزسىز. جەر­گى­لىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ودان ءارى ىلگەرىلەۋىنە سەرپىن بەرگەن بۇل ساي­لاۋ پرەزيدەنت­تىڭ ساياسي وزگەرىستەردى جۇيەلى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ءىس-قيمىلدارىنىڭ دۇرىستىعىن كورسەتىپ بەردى.

مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان «حا­لىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋدا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋدىڭ ۋاقىت سۇرا­نىسىنا سايكەس كەلەتىن تەتىكتەرىن قۇرۋ ماڭىزدى. سوندىقتان پرەزيدەنت مەملەكەتتىك باسقارۋ دەڭگەيلەرى اراسىندا وكىلەت­تىكتەردى ءبولۋدىڭ, جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ ورگاندارى وكىلەتتىكتەرى­نىڭ ارا­­جىگىن كەزەڭ-كەزەڭمەن اجىراتۋ­­دىڭ, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردى بەكىتۋ ىسىنە باقىلاۋدى كۇشەيتۋدىڭ اسا قاجەتتىلىگىن ەسكەرىپ, وسى باعىتتا ءتيىستى تاپسىرمالارىن بەردى. سونىڭ ناتي­جە­سىن­دە اۋىل­دىق وكرۋگتەردىڭ م ۇلىكتىك قۇقىقتارىن كەڭەيتۋ جانە كىرىستەرىن ۇلعايتۋ ارقىلى جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ مارتەبە­سىن كوتەرۋ سىندى جۇمىستار قولعا الىنىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونىمەن قاتار بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار جۇ­مىسىن جەتىلدىرۋ جانە ولاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا قاجەتتى شارالار قابىل­داۋ تاپسىرىلدى. بۇگىندە ماسليحاتتار­عا ءوڭىردى وركەندەتۋ نەمەسە جەرگىلىكتى قوردالانعان ماسەلەلەردى كۇن تارتىبىنە شىعارۋ ءۇشىن قول جيناۋ جانە پەتيتسيا جاساۋ فۋنكتسياسىن بەرۋ, ءماسليحاتتار وتىرىستارىن مىن­دەتتى ونلاين-ترانسلياتسيالاۋدى ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

قورىتا ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جا­ڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كە­زەڭى» جولداۋىنداعى «مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جاڭا ۇلگىسى», «ادىلەتتى مەملەكەت ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ جولىندا» جانە «ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتى باسقارۋ ىسىنە قاتىسۋى» تارماقتارىندا قامتىلعان ماڭىز­دى مىندەتتەر وڭتايلى جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندە. وسىلايشا, ناق­تى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ساياسي رەفورمالار حالىقتىڭ بيلىككە دەگەن سەنى­مىن نىعايتىپ, قوعامدا سونى ورلەۋ تۋعى­زىپ وتىر.