نارىق زامانىنىڭ قىسپاعى ما, قازىر جەڭىل جولمەن قوماقتى قارجىعا كەنەلگىسى كەلەتىندەر كوبەيدى. جاندى قيناماي, كول-كوسىر بايلىققا يە بولعىسى كەلگەندەر كۇماندى ۇيىمدار قۇرعان قاقپانعا ءتۇسىپ تە جاتىر. بىراق تاۋى شاعىلىپ, بەتى قايتىپ جاتقان ادامدار كورىنبەيدى. ءبىرىنشىسىنىڭ تۇزاعىنان شىقسا, ەكىنشىسىنە ۇرىنىپ جاتادى. تەك بىلتىردىڭ وزىندە ون مىڭداعان ادام قارجى پيراميداسىنا الدانىپ قالعان. ۋاكىلەتتى ورگاندار 2020 جىلى جالعان قارجى ۇيىمدارىنا قارسى 217 قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, ونىڭ 116-سىن سوتقا جونەلتكەن.
ايلا-شارعىسىنا ادام بويلامايتىن اككى قۋلار جاندى قينامايتىن جەڭىل جولمەن اقشا تابۋ ءۇشىن نەبىر قيتۇرقى ارەكەتتەردى ويلاپ تابادى. بۇرىن قارجى پيراميداسىن تانۋ, ونىڭ قۇرىلۋ سىزباسىن انىقتاۋ جەڭىلىرەك ەدى. ال قازىر وڭاي جولمەن ولجا تاپقىسى كەلگەندەر ايلاكەرلىك جولىن بۇركەمەلەپ, وزدەرىن اشكەرەلەمەۋدىڭ نەبىر تاسىلدەرىن ويلاستىرادى. مىسالى, بىلتىر اتىشۋلى «گارانت 24» جانە «Estate لومبارد» ۇيىمدارى قارجى پيراميداسى ەكەنى اشكەرەلەندى. ەستىگەن ەل سەنبەدى. تالاي جىل بويى لومباردپىز دەپ ەلدىڭ اقشاسىن, دۇنيە-مۇلكىن جيناپ كەلگەن ۇيىم ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا اياقاستىنان قارجى پيراميداسى بولىپ شىعۋى شىنىمەن دە وقىس وقيعا بولعان ەدى. اقىرى, ىشكى ىستەر ورگانى ولاردىڭ باسشىلارىن بۇلتارتپاس دالەلدەرمەن ۇستادى. پوليتسەيلەر بىردەن 15 وڭىرلىك ديرەكتوردى قاماۋعا الدى. وسى جشس-ءنىڭ تاعى ءۇش ديرەكتورى مەن ءۇش قۇرىلتايشىسىنا ىزدەۋ جاريالاندى. قىلمىستىق ءىس بويىنشا 48 ادام كۇدىكتى دەپ تانىلدى. جالعان لومباردتان 58 ملن تەڭگە تاركىلەنگەن. تىيىم سالىنعان م ۇلىكتىڭ جالپى سوماسى – 1 ملرد 700 ملن تەڭگە. كۇدىكتىلەر سوڭعى جىلدارى ازاماتتاردان 1572 كولىك, 40 پاتەر, جەر ءۇي, ۋچاسكە قابىلداپ ۇلگەرگەن. ال لومبارد اتىن جامىلىپ جۇمىس ىستەگەندەر مىڭداعان ادامدى الداعانى بەلگىلى بولدى.
جاقىندا اقمولا وبلىسىندا تاعى ءبىر قارجى پيراميداسى انىقتالدى. LV Force اتپەن ماڭگى جاس بولۋدىڭ قۇپيالارىمەن ءبولىسىپ, جۇرتشىلىققا ادام اعزاسىن جاسارتاتىن بادتار مەن نەبىر بالزامدار ۇسىنىپ كەلگەن كومپانيا جەمە-جەمگە كەلگەندە پيراميدا بولىپ شىققان. ولار شىمكەنت قالاسى مەن الماتى جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا بولىمشەلەرىن اشىپ ۇلگەرىپتى.
سوڭعى كەزدە كريپتوۆاليۋتانىڭ, ينۆەستيتسيانىڭ ەسەبىنەن مول تابىسقا كەنەلۋدى جارنامالايتىن كومپانيالار كوپتەپ شىعىپ جاتقانىن ەستى جۇرت جاقسى بىلەدى. سولاردىڭ ءبىرى – Finiko كومپانياسى دا جالعان كومپانيا بولىپ شىقتى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, بۇل كومپانيا سyfron Sapital OÜ پلاتفورماسىندا cryptocurrency قۇرالىن ساتىپ الۋدى ۇسىنعان. «سYFRON (CFR) – ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىلەتىن كريپتوۆاليۋتا رەسمي ۆاليۋتا ەمەس جانە ونىڭ قارجىلىق قۇندىلىعى جوق. وسىلايشا, پايدالانۋشىلار اقشانى ناقتى ينۆەستيتسيالىق كومپانياعا ەمەس, ونىڭ جالعان ۇلگىسىنە سالادى, دەلىنگەن اگەنتتىكتىڭ fingramota.kz رەسۋرسىنداعى مالىمەتتە. دەمەك, مۇنداي ينۆەستيتسيالىق قۇرالداردى جارنامالايتىن كومپانيالارعا دا ساقتىقپەن قاراعان ارتىق ەتپەيدى.
ايتپاقشى, بىلتىر بەلگىلى پروديۋسەر بايان الاگوزوۆا Astex.kz دەگەن ءبىر كومپانيانى جات تا كەپ ماقتاپ, جارنامالاعانى جۇرتشىلىقتىڭ ەسىندە بولار. كوپشىلىك كومپانيادان گورى باياننىڭ سوزىنە كوبىرەك سەنسە كەرەك. 200-دەن اسا ادام بارلىعى ەكى ميللياردتاي اقشانى كومپانياعا قۇيعان. كەيىن بۇل مەكەمە دە اشكەرەلەنىپ, قارجى پيراميداسى رەتىندە كۇدىككە الىندى.
«دانىككەننەن قۇنىققان جامان» دەيدى قازاق. اقشاعا قۇنىعىپ, الدى-ارتىن باعامداماۋدىڭ سوڭى سان سوقتىرادى. سوندىقتان اركىم ماڭداي تەرمەن كەلگەن اقشانى بوگدەگە بەرەردە «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسكەن» ءجون.
قارجى پيراميدالارىنىڭ ايقىن بەلگىسى جۇرتشىلىققا ءمالىم. دەگەنمەن دە كوپ ادام جالعان مەكەمەلەردىڭ جىلى ءسوزى مەن جارناماسىنا سەنىپ قالىپ جاتادى. ويتكەنى قازىر «پيراميدانىڭ» سان ءتۇرى شىققان. ولاردىڭ قۋلىعىنا قۇرىق بويلامايدى. اگاراكي جارناماسىن اسىرىپ وتىرعان كومپانيانىڭ زاڭدى نە زاڭسىز ەكەنىن بىلگىڭىز كەلسە, مامىلەسىنە كۇمان كەلتىرسەڭىز, مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ سايتىنداعى «سالىق تولەۋشىلەردى ىزدەۋ» سەرۆيسىنە كىرىپ, ءبىر تەكسەرىپ العان ارتىقتىق ەتپەيدى.