جاقىن بولاشاقتا قالا ماڭىنداعى قوقىس پوليگوندارى ءتۇپ ورنىمەن جويىلىپ, قالا كوشەلەرىندە تسەللوفان ۇشىپ, بوتەلكە جايراپ جاتپايتىن شىعار. ولاي دەيتىنىمىز, وسكەمەن مەن سەمەيدە قوقىس سۇرىپتايتىن ەكى زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى باستالعان. زاۋىت ىسكە قوسىلعاننان كەيىن تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ 30 پايىزى قايتا وڭدەۋگە جونەلتىلىپ وتىرادى.
قوقىس پوليگونىنىڭ كەشەنى وسكەمەنگە تاياۋ 4,2 گەكتار اۋماققا سالىنىپ جاتىر. ونىڭ قۇرىلىسىمەن رەسپۋبليكا بويىنشا قالدىقتاردى جيناۋ, تاسىمالداۋ, قايتا وڭدەۋ جانە كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋشى «وكم وپەراتور» كومپانياسى وكىلدەرى تانىستىردى. جوبا جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, عيماراتتىڭ ىرگەتاسى قۇيىلىپ, كوممۋنيكاتسيا جۇرگىزىلدى. قازىر مەتالل كونسترۋكتسيادان جاسالعان كورپۋستى مونتاجداۋعا دايىندىق باستالدى. كەشەن جىلىنا 100 مىڭ توننا تۇرمىستىق قالدىقتى سۇرىپتاي الادى. پايدالانۋعا 30 تامىزدا, قالا كۇنىنە وراي بەرىلمەك. ال سەمەيدەگى زاۋىت 29 تامىزدا قولدانىسقا وتەدى.
«وسكەمەنسپەتسكوممۋنترانس» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى قازەز ماحامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, زاۋىتقا كەلگەن قوقىستىڭ پاكەتى ارنايى ماشينادا اشىلادى. سودان كەيىن ءتورت ادامدىق كابينادا وڭدەۋگە جارامسىز ءىرى قالدىقتار قولمەن الىنىپ تاستالادى. ودان ارى بارابان سەپاراتوردا ۇساق, ءىرى قالدىقتار ەلەكتەن وتەدى, بالليستيكالىق سەپاراتوردا قالدىقتار تويتارىلادى, ماگنيت سەپاراتوردا قارا مەتالدار الىنىپ تاستالادى, قۇيىن توك سەپاراتورىندا اليۋميني مەتالداردى سۇرىپتايدى, وپتيكا سەپاراتورىندا قالدىقتار ساۋلە ارقىلى جەكە-جەكە (مىسالى, قاعاز, پلاستيك, تسەللوفان) بولىنەدى دە, سوڭعى كەزەڭ – نىعىزداۋعا جىبەرىلەدى. بۇل بولىمدە سۇرىپتاۋدان وتكەن قالدىقتار جينالىپ, بۋنكەرگە ساقتاۋعا قويىلادى. قويما تولعاندا قالدىقتار نىعىزدالىپ, پاكەتتەلەدى دە باسقا وبلىستاعى وڭدەيتىن زاۋىتتارعا جونەلتىلەدى.
– اۆتومات جابدىقتاردى باسقارۋعا شامامەن 30 ادام جۇمىسقا الىنادى. ودان بولەك ءتورت-بەس ادام كۇزەتشى رەتىندە جۇمىسپەن قامتىلۋى مۇمكىن. ايتا كەتەيىك, ءبىز گرەكياعا ەكى رەت باردىق. ءبىرىنشى رەت وسى اتالعان جابدىقتاردى تاڭدادىق. ەكىنشى رەت ولارمەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەنىپ قايتتىق, – دەدى ق.ماحامبەتوۆ.
ونىڭ سوزىنشە, بۇل اۆتوماتتاندىرىلعان Sabo برەندىنىڭ جابدىقتارى گرەكيادان 1,35 ملرد تەڭگەگە ساتىپ الىنعان. قازىر قالاعا وپتيكالىق جانە بالليستيكالىق سەپاراتورلار جەتكىزىلدى. تىزبەكتى جانە تاسپالى كونۆەيەرلەر, الدىن الا سۇرىپتاۋ كابيناسى مەن بارابان سەپاراتورى كەلەسى پارتيامەن الدىرىلادى. جابدىقتار قالا اكىمدىگىنىڭ بالانسىنا بەرىلەدى.
– وسكەمەندە تۇرعىن ءۇي اۋلالارىنا سارى, كوك جانە جاسىل ءتۇستى قوقىس كونتەينەرلەرى قويىلىپ جاتىر. ارقايسىسىنىڭ سىرتىندا قانداي قالدىقتاردى تاستاۋ كەرەك ەكەنى جازىلعان. سارى كونتەينەر قاعاز, پلاستيك قالدىقتارعا, كوك كونتەينەر شىنى ىدىستارعا, ال جاسىل كونتەينەر تاماق قالدىقتارىنا ارنالعان. مۇنى StopMusor جوباسى اياسىندا ەرىكتىلەر دە حالىق اراسىندا ناسيحاتتاپ, ءتۇسىندىرىپ شىعادى, – دەدى StopMusor جوباسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى اسىل وقاپوۆا.
«وكم وپەراتورى» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى مەدەت قۇمارعاليەۆ حالىق بۇل ءىستى دۇرىس تۇسىنەدى جانە قالانىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتۋعا اتسالىسۋعا دايار دەپ سەنەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, الدىڭعى قاتارلى ەلدەر قالدىقتى سۇرىپتاپ, وڭدەۋگە الدەقاشان كىرىسىپ كەتكەن. ەكولوگيالىق احۋال الەمدە قاتتى ۋشىعىپ تۇرعاندىقتان, قورشاعان ورتانى تازا ۇستاۋ, تابيعي ءونىم تۇتىنۋ وتە وزەكتى بولىپ وتىر. ەگەر تۇرعىندار قالدىقتىڭ ءبارىن ءبىر كونتەينەرگە سالسا نەمەسە تاسىمالداۋشى جۇك ماشينالارى تاعام قالدىقتارىن وزگەسىنە قوسىپ الىپ كەلسە, جوبا قۇرىدى دەپ ايتا بەرۋگە بولادى. سوندىقتان ءار كونتەينەردەگى قوقىستى ءارتۇرلى جۇك كولىگى زاۋىتقا جەتكىزىپ تۇرادى.
– تۇرعىندار ماكۋلاتۋرا, پلاستيك, شىنى جانە مەتالل قالدىقتارىن بىزگە تاپسىرىپ, تابىس تابا الادى. تامىزدان باستاپ EcoQolday HOME جوباسىن جۇزەگە اسىرامىز. تۇرعىندار وسى جوبانىڭ قوسىمشاسىن سمارتفونعا جۇكتەي وتىرىپ, ساۋدا-ساتتىق تاسىلىمەن جيناعان قالدىقتارىن وتكىزە الادى. ايتا كەتەيىن, ەلىمىزدە قاعاز, شىنى قالدىقتاردى وڭدەيتىن زاۋىتتار بار. ولار شيكىزاتقا ءزارۋ. سوندىقتان زاۋىت جۇمىسى ناتيجەلى بولارى انىق. ءبىز قوقىس جيناۋ, سۇرىپتاۋمەن اينالىسقىسى كەلەتىن بيزنەسمەندەرگە دە قۋانا-قۋانا قولداۋ كورسەتەتىنىمىزدى حابارلايمىز, – دەيدى م.قۇمارعاليەۆ.
سونىمەن زاۋىت قالادا جينالاتىن قالدىقتىڭ 30 پايىزىن وڭدەيدى. وڭدەلمەيتىنى – تاعام قالدىقتارى. ول شامامەن ءبىر جىل كولەمىندە قولدانىستاعى پوليگونعا تاستالادى. ال كەلەسى جىلى قوقىس ورتەيتىن زاۋىت سالىنادى.
– قولدانىستاعى پوليگون تولىپ, پايدالانۋ مەرزىمى اسىپ تۇرعانى بارىمىزگە بەلگىلى. كەلەسى جىلعا دەيىن وندا تاعام قالدىقتارى سىعىمدالىپ تاستالادى. كەلەسى جىلى ءدال وسى ماڭدا قوقىس ورتەيتىن زاۋىت سالىنادى. وڭدەلمەيتىن قالدىقتار سوندا ورتەلەدى. قازىر پوليگوندا جينالعان قوقىس تا سوندا ورتەلەدى. دەمەك, بولاشاقتا بىزگە قوقىس پوليگونى مۇلدە كەرەك ەمەس, – دەيدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى دەنيس فەدچەنكو.
قالادا قوقىس پوليگونى ماسەلەسىنىڭ شەشىمى بىرنەشە جىلدان بەرى تابىلماي كەلگەن. اۋلالار مەن ايالدامالارعا ءتۇرلى قوقىس جاشىكتەرى جانە كونتەينەرلەر بۇعان دەيىن دە قويىلعانىمەن, ونىڭ اقىرى تۇسىنىكسىز كۇيدە قالا بەرگەن. ەندىگى ۋاقىتتا بۇل سۇرىپتاۋ زاۋىتى اياقسىز قالماسا يگى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى