الەمدىك اقشا-نەسيە ساياساتىنا وزگەرىستەر ەنەدى

الايدا, قازاقستاندا بازالىق مولشەرلەمە 2020 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ وزگەرگەن جوق جانە 9% دەڭگەيىندە قالىپ وتىر.

ينفلياتسيانىڭ وسۋىنە جاۋاپ رەتىندە بۇكىل الەمدەگى ورتالىق بانكتەر اقشا-نەسيە ساياساتىن قاتاڭداتىپ وتىر: قازاقستاننان باسقا ەاەو-نىڭ بارلىق ەلدەرى وزدەرىنىڭ نەگىزگى ستاۆكالارىن كوتەردى.

قازاقستاندا بيىلعى ماۋسىمدا ينفلياتسيانىڭ ەداۋىر جەدەلدەۋى بايقالدى. ايدىڭ سوڭىندا تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسى (تبي) 107,9% دەيىن ءوستى. بۇل 2017 جىلدىڭ باسىنان بەرگى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. بۇل جاعداي يندەكس قۇرىلىمىنداعى بارلىق توپتار ءۇشىن باعانىڭ وسۋىنە بايلانىستى.

وسىلايشا, اقىلى قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن تبي 2021 جىلعى مامىردا 105,1% -دان ماۋسىم ايىندا 105,6% -عا دەيىن, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار ءۇشىن - 106,7% -دان 106,9% -عا, تاماق ونىمدەرى ءۇشىن - 109,3% -دان 110,6% -عا دەيىن ءوستى.

ەلدەگى باعانىڭ ءوسۋى كوكونىستەرگە, اتاپ ايتقاندا ۇزاق مەرزىمدى ساقتاۋعا ارنالعان كوكونىستەرگە, ەلەكتر ەنەرگياسىنا تاريفتەردىڭ كوتەرىلۋىنە, بەنزين باعالارىنىڭ وسۋىنە, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا سىرتقى باعانىڭ ۇزدىكسىز وسۋىنە جانە جەدەلدەتىلگەن باعانىڭ كۇرت سەكىرۋىنە بايلانىستى.

وسىنداي جاعداي قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەسى بولىپ تابىلاتىن كورشى رەسەيدە دە بايقالادى. مۇندا ينفلياتسيا قايتادان ۇدەي ءتۇسىپ, 6,5%-عا  جەتتى, بۇل 2016 جىلدىڭ تامىز ايىنان بەرگى ەڭ جوعارى ءمان. سونىمەن قاتار, بۇل رەسەي فەدەراتسياسى ورتالىق بانكىنىڭ ماقساتتى ينديكاتورىنان كوپ (4%).

ينفلياتسيانىڭ ۇدەۋى ەاەو-نىڭ بارلىق ەلدەرىندە بايقالادى. وسىلايشا, باعانىڭ ءوسۋى قىرعىزستاندا جىلدىق ماعىنادا 14,2% ء(بىر اي بۇرىن - 10,9%), بەلارۋسسيادا - 9,9% (9,4% -عا قارسى), ارمەنيادا - 6,5% (5, توعىز% -عا) قۇرادى. ءوسىم ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ جانە تۇتىنۋشىلار سۇرانىسىنىڭ قالپىنا كەلۋى اياسىندا جۇرۋدە. سونىمەن قاتار, ايماقتاعى كوپتەگەن مەملەكەتتەردە سۇرانىس تاراپىنان قىسىم كۇشەيىپ كەلەدى.

باعانىڭ ءوسۋى كوپتەگەن دامۋشى ەلدەردە, سونىڭ ىشىندە ارگەنتينا, تۇركيا, گرۋزيا مەن برازيليادا بايقالدى. ەۋروپالىق وداقتا 2021 جىلعى ماۋسىمدا ينفلياتسيا 2,2% قۇرادى, بۇل دا ماقساتتى دەڭگەيدەن جوعارى (2%).

ينفلياتسيا مەن ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ ۇدەۋى اياسىندا دامۋشى ەلدەردىڭ ورتالىق بانكتەرى نەگىزگى ستاۆكالاردى كوتەرۋ ارقىلى اقشا-نەسيە جاعدايلارىن بىرتىندەپ قاتايتا باستادى. مىسالى, رەسەيدىڭ ورتالىق بانكى ماۋسىم ايىنداعى ماجىلىسىندە ەكونوميكانىڭ قالپىنا كەلۋى كۇتىلگەننەن جىلدامىراق جانە ينفلياتسيا جوسپارلانعان دەڭگەيدەن جوعارى ەكەنىن ايتىپ, پايىزدىق مولشەرلەمەنى تاعى 50 بازيستىك پۋنكتكە 5,5% دەيىن كوتەردى. ساياساتكەرلەر سونىمەن قاتار الداعى ايلاردا قوسىمشا ءوسىم قاجەت بولاتىنىن ەسكەرتتى.

جالپى, 18 ورتالىق بانك ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ باسىنان باستاپ ستاۆكالاردى كوتەردى. ولار: تۇركيا (17,0% -دان 19,0% -عا دەيىن), چيلي (0,5% -دان 0,75% -عا دەيىن), ۋكراينا (6,5% -دان 7,5% -عا دەيىن), گرۋزيا (8% -دان 9,5% -عا دەيىن), سونداي-اق ەاەو ەلدەرى - ارمەنيا (5,25% -دان 6,5% -عا دەيىن), بەلارۋس ەلى (7,75% -دان 8,5% -عا دەيىن) جانە قىرعىزستان (5% -دان 6,5% -عا دەيىن).