تۇركىستان قالاسىنا سۇلەيمانيا قولجازبالار كىتاپحاناسىنداعى سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى حۋسەين كۋتان, تۇرىك ىنتىماقتاستىق جانە ۇيلەستىرۋ اگەنتتىگىنىڭ (TİKA) وكىلى, دوتسەنت البينا تۋزلۋ جانە اتالعان اگەنتتىكتىڭ قازاقستانداعى وكىلى يسمايل گۇرلەك ارنايى ىسساپارمەن كەلدى.
ساپار بارىسىندا «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەكى جىلدان بەرى تۇركى الەمىنىڭ تۇلعاسى قوجا احمەت ياساۋي ىزىمەن جاسالىپ جاتقان عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسيا جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرىمەن تانىسىپ, جۋىردا عانا قورىق-مۋزەي مەن تۇرىك ىنتىماقتاستىق جانە ۇيلەستىرۋ اگەنتتىگى اراسىنداعى مەموراندۋم اياسىندا كەلىسىلگەن اۋقىمدى ىستەردى باستاۋعا نيەتتى ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى.
– ەڭ الدىمەن سىزدەرگە تۇركيا ەلى اتىنان العىس ايتامىن. سىزدەر وتە جوعارى دەڭگەيدە جۇمىس اتقاردىڭىزدار. قوجا احمەت ياساۋي بابامىزدىڭ مۇراسىن تۇگەندەۋ ماقساتىندا جاساعان ەڭبەكتەرىڭىز تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ تەلەارنالارى مەن ءباسپاسوز بەتتەرىندە كەڭىنەن تارادى.
سىزدەر انىقتاعان قولجازبالاردى زاماناۋي ۇلگىدە كىتاپ ەتىپ شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جاڭا باعىتتى قامتيتىن كىتاپتى تۇركى ەلدەرىنىڭ تىلدەرىنە اۋدارىپ, كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا قولداۋ كورسەتەمىز, دەدى سۇلەيمانيا قولجازبالار كىتاپحاناسىنداعى سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى حۋسەين كۋتان مىرزا.
وسى ورايدا, تۇركيالىق دەلەگاتسياسى وكىلدەرى قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ جيەنى, شاكىرتى, ءارى زامانداسى عاشىق ءجۇسىپ اتانىڭ ۇرپاعى سەيدالىم يۋلداشەۆ اقساقالدىڭ شاڭىراعىنا بارىپ, بىرنەشە عاسىردىڭ كوزىن كورگەن قولجازبالارمەن تانىستى. قوجا احمەت ياساۋي مەن ءجۇسىپ اتانىڭ تاريحىنا ورتاق ورتاعاسىرلىق شەجىرە شاعاتاي تىلىندە جازىلعان. ۇزىندىعى – 3,5 مەتر. ساقتالۋى ورتاشا دەڭگەيدە. تاريحي جادىگەردى ءجۇسىپ اتانىڭ ۇرپاقتارى اتادان-بالاعا ميراس ەتىپ, كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ كەلگەن. جۋىردا عانا «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرى كۇنسۇلۋ اسەتوۆا قولجازبانى قازاق تىلىنە اۋدارىپ, بۇعان دەيىن ەسىمى بەلگىسىز بولىپ كەلگەن قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ ءسۇت باۋىرى, ءجۇسىپ اتانىڭ اناسى ءبيبى حۋبرا جايلى دەرەكتەردى انىقتادى.
تۇرىك ىنتىماقتاستىق جانە ۇيلەستىرۋ اگەنتتىگىنىڭ (TİKA) وكىلدەرى «ازىرەت سۇلتان» قورىق-مۋزەيىمەن بىرلەسكەن جوباسىن ەڭ ءبىرىنشى ءجۇسىپ اتا تاريحىنا ارنالعان قولجازبانى كىتاپقا اينالدىرۋدان باستاۋدى كوزدەپ وتىر.
– الداعى ۋاقىتتا «ياساۋي ىزىمەن» جوباسى اياسىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنا بارىپ, ءياساۋيدىڭ شاكىرتتەرى جونىندە دە دەرەكتەر جيناقتاۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. سونداي-اق تۇركيالىق دەلەگاتسيا وكىلدەرىمەن قورىق-مۋزەي بازاسىندا سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالاردى رەستاۆراتسيا جاساۋ ءۇشىن ارنايى ورتالىق اشۋ ماسەلەسىن دە بۇگىنگى كەزدەسۋ بارىسىندا تالقىلادىق. قورىق-مۋزەيدەگى ماماندار تۇركياداعى ەڭ ءىرى تاريحي-مادەني ورتالىقتاردا رەستاۆراتسيا ماماندارىمەن تاجىريبە الماسىپ, تاعىلىمدامادان وتەدى. كونە قولجازبالاردى كۇتىپ-باپتاپ, رەستاۆراتسيا جاساۋ بويىنشا ماماندارعا جان-جاقتى ءدارىس وتكىزۋگە وڭ نيەتتەرىن ءبىلدىرىپ وتىر, – دەدى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرسىن بوتاباي ۇلى.
ايتا كەتسەك, ماۋسىم ايىندا ەلوردادا «ياساۋي ىزىمەن» عىلىمي-تانىمدىق جوباسىن كەڭ اۋقىمدا جۇزەگە اسىرىپ, تۇركى الەمىنە كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا مەموراندۋمعا قول قويىلعان بولاتىن. ەكىجاقتى كەلىسىمدەر بارىسىندا تاريحي-مادەني مۇرا قۇندىلىقتارىن ساقتاۋ, «ياساۋي ىزىمەن» عىلىمي جوباسى اياسىندا انىقتالعان, تابىلعان تاريحي قۇندى ماتەريالداردى ناسيحاتتاۋ, قاجەت جاعدايدا رەستاۆراتسيالاۋعا ۇسىنۋ, تۇركى دۇنيەسىنە كەڭىنەن تاراتۋ سەكىلدى جۇمىستاردى اتقارۋعا, ياساۋي ەسىمىمەن بايلانىستى ءدىني جانە تاريحي-ەسكەرتكىشتەردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا بىرلەسكەن عىلىمي جانە مادەني ەكسكۋرسيالىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋعا, تۋريستىك ءيميدجدى قالىپتاستىرۋعا, مادەنيەت سالاسى ماماندارىنىڭ تاجىريبە الماسۋ جانە كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋمەن قاتار, وسىعان بايلانىستى سالالاردا ۇيلەستىرۋ ءىس-شارالارىن جاساۋ كەلىسىلدى.
تۇركيادان كەلگەن رەسمي قوناقتار قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە زيارات ەتىپ, قورىق-مۋزەيدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى.