ەلىمىزدە جەكە كاسىبىن اشىپ, بيزنەس اشۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جۇرگەندەر قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. كەيبىرەۋلەر جەكە كاسىبىن دوڭگەلەتكىسى كەلگەنىمەن, ونى اشۋ جولدارىن بىلمەيدى. ال اشقان كاسىبىن توقتاتۋ تۋرالى شەشىمگە كەلگەندەر كاسىپكەرلىكتى قالاي جاباتىنىنان حابارسىز. ەندەشە, قارجى مينيسترلىگىنە قاراستى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى ماماندارىنىڭ وسى ماسەلە توڭىرەگىندەگى اقىل-كەڭەسىنە نازار سالىڭىز.
بيزنەس جولى وڭاي ەمەس. «العاشقى كەزدە بيزنەستى سەن اسىرايسىڭ, سودان كەيىن بيزنەس ءوزىن-ءوزى اسىرايدى, سوسىن بيزنەس سەنى اسىرايدى» دەگەن ءسوز بەكەر ايتىلماسا كەرەك. كاسىبى دوڭگەلەنىپ كەتكەندەر دە, ورتا جولدان توقتاپ قالعاندار دا بار. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بىلتىر كۇزدە ەلىمىزدە تىركەلگەن جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ سانى 1,2 ملن-نان اسىپتى. بىراق ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ولاردىڭ سانى 2,9%-عا قىسقارعان. تىركەلگەن جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ ىشىندە 200 مىڭدايى جۇمىسىن توقتاتقان. ولاردىڭ ىشىندە رەسمي تۇردە كاسىبىن توقتاتۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرمەگەندەر دە بار. مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى جەكە كاسىپكەرلىك جابىلعان بولسا, مىندەتتى تۇردە سالىق ورگاندارىنا حابارلاسىپ, قىزمەتى توقتاعانى جونىندە ءوتىنىم قالدىرۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى. كاسىپكەرلەر بيزنەستىڭ تۇرىنە قاراي جىلىنا ەكى رەت دەكلاراتسيا تاپسىرادى. وسى ەسەپتى تاپسىرماعاندارعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. سوندىقتان كاسىپكەر قىزمەتى جونىندە مىندەتتى تۇردە ءتيىستى مەكەمەنى حاباردار ەتۋى كەرەك.
مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اينۇر سارتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, كاسىپكەردىڭ باسىندا سالىق قارىزى بولماسا, وندا جەكە تۇلعانى دارا كاسىپكەر جانە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن تۇلعا رەتىندە تىركەۋدەن شىعارۋدى سالىق ورگانى جۇزەگە اسىرادى. «دارا كاسىپكەر نەمەسە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادام قىزمەتتى توقتاتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان كەزدە تىركەلگەن جەرىندەگى سالىق ورگانىنا بارىپ, قىزمەتتى توقتاتۋ تۋرالى سالىقتىق ءوتىنىشتى, قىزمەتتىڭ جەكەلەگەن تۇرىمەن اينالىساتىن سالىق تولەۋشى رەتىندە قىزمەتتىڭ باستالعانى نەمەسە توقتاتىلعانى تۋرالى حابارلامانى, تاراتۋ تۋرالى سالىق ەسەبى جانە باقىلاۋ-كاسسا ماشيناسىن ەسەپتەن شىعارۋ تۋرالى سالىقتىق ءوتىنىشتى (ەگەر بار بولسا) تاپسىرۋى كەرەك», دەيدى ا.سارتاەۆا.
جەكە كاسىپكەرلىكتى وڭايلاتىلعان تارتىپتە جابۋعا بولادى. بۇل كامەرالدىق باقىلاۋسىز جۇزەگە اسىرىلادى. وڭايلاتىلعان تارتىپپەن قىزمەتتى توقتاتۋ ءۇشىن جەكە كاسىپكەر قوسىمشا قۇن سالىعىن تولەۋشى رەتىندە تىركەۋدە تۇرمايتىن, بىرلەسكەن كاسىپكەرلىك تۇرىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرمايتىن بولۋى كەرەك. سونداي-اق كاسىبى مىنا قىزمەت تۇرلەرىمەن بايلانىستى بولماۋعا ءتيىس: بەنزين (اۆياتسيالىقتى قوسپاعاندا), ديزەل وتىنىن ءوندىرۋ, بەنزيندى, ديزەل وتىنىن كوتەرمە نەمەسە بولشەك ساۋدادا وتكىزۋ, ەتيل ءسپيرتىن جانە الكوگول ءونىمىن ءوندىرۋ, ولاردى كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدادا ساتۋ, تەمەكى ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە ولاردى كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋ, ويىن بيزنەسى, تاۋارلاردىڭ ەلەكتروندى ساۋداسى. بۇعان قوسا, سالىقتىق تەكسەرۋلەر مەن تاۋەكەلدەردى باعالاۋ جۇيەسىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ىرىكتەلگەن سالىق تەكسەرۋلەردىڭ تىزىمىندە جوقتىعى, سالىقتار مەن الەۋمەتتىك تولەمدەر بويىنشا قارىزدارى بولماعانى ەسكەرىلەدى. قىزمەتتى توقتاتۋ تۋرالى سالىقتىق ءوتىنىشتى ونلاين رەجىمىندە سالىق تولەۋشىنىڭ كەڭسەسى ارقىلى دا بەرۋگە بولاتىنىن ەستەرىڭىزگە سالامىز.
«جەكە كاسىپكەر رەتىندە قىزمەتىن توقتاتاتىن تاعى ءبىر ءادىس پاتەنتتىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى اياقتالعان كۇننەن باستالادى. الايدا كاسىپكەرلىك قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن پاتەنت قۇنىنىڭ كەلەسى ەسەبى كۇنتىزبەلىك الپىس كۇن ىشىندە ۇسىنىلماسا, وندا سالىق ورگانى پاتەنت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن دارا كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىن وڭايلاتىلعان تارتىپپەن توقتاتادى», دەيدى كوميتەت وكىلى.
جەكە كاسىپكەردى نەمەسە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادامدى تىركەۋدەن شىعارۋ تۋرالى اقپارات ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ www.kgd.gov.kz ينتەرنەت-رەسۋرسىندا «ەلەكتروندى سەرۆيستەر/سالىق تولەۋشىلەردى ىزدەۋ» بولىمىندە نەمەسە «E-Salyq ازامات» ءموبيلدى قوسىمشاسىندا ەسەپتەن شىعارعان كۇننەن باستاپ, ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە ورنالاستىرىلادى.