يپوتەكا نارىعى ءوسىپ كەلەدى

نارىقتىڭ تاعى تورتتەن ءبىر بولىگى ماڭعىستاۋ, اقتوبە, شىعىس قازاقستان جانە قاراعاندى ​​وبلىستارى مەن شىمكەنتتىڭ ەنشىسىندە. قالعان  ايماقتاردىڭ ۇلەسى 4-تەن 6%-عا  دەيىن.

وسى وبلىستار مەن قالالاردا يپوتەكالىق نەسيەلەۋدىڭ ءوسۋ قارقىنى 2020 جىلى 23-تەن 48%-عا دەيىن جەتتى. بجزق مالىمەتتەرى بويىنشا 2021 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىندا جىلجىمايتىن م ۇلىك ساتىپ الۋعا جانە يپوتەكالىق نەسيەنى وتەۋگە 1,5 ترلن تەڭگەدەن استام قاراجات اۋدارىلدى. ءبىر رەتتىك تولەمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 4,6 ملن تەڭگەگە جەتتى, تولەمدەردىڭ ەڭ كوپ مولشەرى قازاقستاننىڭ باتىسىندا - ماڭعىستاۋ مەن اتىراۋ وبلىستارىندا, سونداي-اق الماتى مەن نۇر-سۇلتاندا بايقالدى.

تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا جانە «وتباسى» بانكىنەن نەسيە بەرۋدى كەڭەيتۋگە ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ناتيجەسىندە تۇرعىنداردىڭ جوعارى سۇرانىسى نارىقتى العا جىلجىتتى. جىلجىمايتىن م ۇلىك قۇنى, پاندەمياعا جانە ەلدەگى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان, 2020 جىلى باستاپقى نارىقتا 5%-عا, قايتالاما نارىقتا - 14%-عا ءوستى. بيىل تۇرعىن ءۇي جىلجىمايتىن م ۇلىگىنىڭ قىمباتتاۋى زەينەتاقى قورلارى ەسەبىنەن جالعاسىپ جاتىر.

«بۇل شارالار باعانىڭ وسۋىنە اسەر ەتكەنى ءسوزسىز: قاڭتاردان مامىرعا دەيىن باستاپقى تۇرعىن ءۇي باعاسى 9%, ەكىنشى دەڭگەيلى تۇرعىن ءۇي 16%-عا ءوستى. ەكىنشى دەڭگەيلى تۇرعىن ءۇي نارىعىنداعى باعالاردىڭ ءوسۋىنىڭ جوعارىلىعى باستاپقى جانە ەكىنشى دەڭگەيلى تۇرعىن ۇيلەر اراسىنداعى باعا ايىرماشىلىعىمەن بايلانىستى. بۇل قازىرگى كەزدە باستاپقى تۇرعىن ءۇيدىڭ پايداسىنا 25-27% قۇرايدى (2019 جىلى تۇرعىن ءۇي اراسىنداعى باعا ايىرماشىلىعى 46% قۇرادى). سونداي-اق ەلدەگى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ جانە قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن كومپانيالاردىڭ قىزمەتتەرى قىمباتتاعان سايىن قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ باعا ساياساتى وزگەرەدى», دەيدى ققق ساراپشىلارى

«7-20-25» جانە «باسپانا حيت» جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋ باعدارلامالارىن اياقتاۋ, ققق  پىكىرىنشە, يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋدىڭ قول جەتىمدىلىگىنە اسەر ەتپەيدى ەكەن. 2021 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ كوپتەگەن بانكتەر قاراجات ءليميتىنىڭ سارقىلۋىنا بايلانىستى باعدارلاماسىنا وتىنىمدەر قابىلداۋدى توقتاتتى. دەمەك, قىركۇيەك ايىندا ەل كولەمىندە تۇرعىن ءۇي باعاسى ارزاندايدى دەگەن پىكىردىڭ شىندىقپەن سايكەسىپ جاتقان تۇسى وسى. 

سوڭعى ەكى جىلداعى تۇرعىن ءۇي نارىعىندا نەسيەلەندىرۋدىڭ جوعارى قارقىنى بولاشاقتا قوسىمشا تاۋەكەلدەر تۋدىرۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى بىرتىندەپ قىسقارتۋ جاعدايدى تەپە-تەڭدىكتە ۇستاپ وتىرۋى كەرەك. يپوتەكالىق نەسيە نارىعى ول ءۇشىن تابيعي قارقىنمەن وسە بەرەدى, مۇندا تۇرعىنداردان قالىپتاسقان سۇرانىسى نارىق ءوسۋىنىڭ فاكتورى بولىپ قالا بەرەدى», دەيدى ساراپشىلار.

ەسكە سالايىق, «باسپانا حيت» باعدارلاماسىنىڭ 600 ميلليارد تەڭگە ءليميتى 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن يگەرىلەدى. يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋدىڭ سۇرانىسى مەن ءوسۋىن ەسكەرە وتىرىپ, 7-20-25 باعدارلاماسى بولىنگەن 1 ترلن تەڭگە ءليميتى يگەرىلگەننەن كەيىن 2022 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن جالعاسۋى دا مۇمكىن. مەملەكەتتىڭ نەسيەلىك باعدارلامالاردان بىرتىندەپ شىعۋى نارىق قاعيداتتارىنا جول اشادى. ازىرشە حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي ساياساتىن «وتباسى» بانك جۇزەگە اسىرادى.