ەلوردادا قازاقستان مەن ۆەنگريانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلەرى كەزدەستى

كەزدەسۋدە تاراپتار وسىمدىك شارۋاشىلىعى, مال شارۋاشىلىعى, اگرارلىق عىلىم جانە اوك ونىمدەرىنىڭ ءوزارا ساۋداسى مەن ينۆەستيتسيا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

ساپارحان وماروۆ ارىپتەسىن قازاقستاننىڭ قازىرگى اگرارلىق ساياساتىنىڭ باسىمدىقتارى تۋرالى حاباردار ەتىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى ۇستانىمدارى تۋرالى ايتتى.

سونىمەن قاتار, مينيستر بۇگىنگى تاڭدا اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىن قايتا وڭدەۋ, سونداي-اق ساپالى, قولجەتىمدى جانە باسەكەگە قابىلەتتى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرۋ قازاقستاننىڭ اوك-ءنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتتەرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«ۆەنگريانىڭ وسى ماسەلەلەر بويىنشا قانداي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەنىن زەردەلەپ, سالاداعى ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ ودان ارى داميتىنىنا ۇمىت ارتىپ وتىرمىز. سونداي-اق, اوك ونىمدەرى بويىنشا وزارا ساۋدا كولەمىنىڭ ۇلعايعانى ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىز. پاندەمياعا قاراماستان, 2020 جىلى ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىم 33%-دان جوعارى كورسەتكىشكە جەتتى. دەگەنمەن, ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدانى دامىتۋ الەۋەتى الى تولىق كولەمدە اشىلعان جوق. وسىعان بايلانىستى, مينيسترلىكتەر مەن شارۋاشىلىقپەن اينالىساتىن سۋبەكتىلەر اراسىنداعى بايلانىستى جانداندىرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز»,  دەدى ساپارحان وماروۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وسىمدىك شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۆەنگر سەلەكتسياسىنىڭ جۇگەرى تۇقىمىن ءوندىرۋدى دامىتۋعا وتە مۇددەلى.

«جۇگەرى – جوعارى رەنتابەلدى داقىلداردىڭ بىرى. سۇرانىس تەك ەكسپورتتىق نارىقتاردا عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ وزىندە دە بار. بىزدە ەكى كراحمال-سىرنە زاۋىتى جۇمىس ىستەيدى. ولار ودان ارى وڭدەۋ ۇشىن جۇگەرىنى ۇلكەن كولەمدە ساتىپ الۋعا دايىن»,  دەدى مينيستر.

ۆەنگر سەلەكتسياسىنىڭ جۇگەرى تۇقىمدارى جوعارى ساپالىق سيپاتتامالارعا يە. سوندىقتان, قازاقستاندىق بيزنەسمەندەر وندىرىسكە, سەلەكتسيالىق جانە تۇقىم تازالاۋ تەحنيكاسىنا ينۆەستيتسيا سالۋعا دايىن. ال ۆەنگرلىك تاراپ تازا ءارى ساپالى جۇگەرى تۇقىمىن جەتكىزۋ رەتىندە ينۆەستيتسيا سالادى دەپ كۇتىلۋدە.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مۇنداي جوبانى سۋبسيديالاۋعا جانە قارجىلاندىرۋعا دايىن. تۇقىم شارۋاشىلىعىنداعى بىرلەسكەن جوبانى ىسكە اسىرۋ – قازاقستاننىڭ نارىعىن عانا ەمەس, ورتا ازيا ەلدەرىن دە ساپالى تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مال شارۋاشىلىعى سالاسىندا ۆەنگريامەن ىنتىماقتاستىقتىڭ بىردەن بىرنەشە باعىتىن – ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعى مەن قۇس شارۋاشىلىعى سالاسىن جانە قارقىندى قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى قاراستىرۋدا.

ۆەنگريا وسى باعىتتاردا تابىستى دامىعاندىقتان, قازاقستاندىق تاراپ ۆەنگريالىق اسىل تۇقىمدى مالدى, تەحنولوگيالىق جابدىقتى, ءسۇت ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ تەحنولوگيالارىن جەتكىزۋ, قوي شارۋاشىلىعى سالاسىندا بىرلەسكەن عىلىمي جۇمىستار جۇرگىزۋ, سونداي-اق ينكۋباتسيالىق ماتەريال جەتكىزۋ جانە ەلىمىزدىڭ ماماندارىن وقىتۋدا ىنتىماقتاستىقتىڭ جەمىستى بولاتىنىنا كوز جەتكىزىپ وتىر.

بۇدان بولەك, قازاقستان بالدى برەندتەۋ جانە سىرتقى نارىقتارعا شىعارۋ بويىنشا ۆەنگر تاجىريبەسىن پايدالانۋعا مۇددەلى.

يشتۆان ناد اوك سالاسىنداعى قاتىناستاردى دامىتۋعا دەگەن ۇمتىلىسقا ەكى تاراپتا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى. ۆەنگريانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى دە تۇقىم شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاشاعا بار ەكەنىن بايقاپ وتىر. ويتكەنى, قازاقستاننىڭ ەگىس القاپتارىنىڭ مۇمكىندىگى زور. ازىق-ت ۇلىككە دەگەن الەمدەگى سۇرانىس قاتتى ءوسىپ كەلە جاتقان جاعدايىندا ەكى ەلدىڭ مۇمكىندىكتەرىن بىرىكتىرۋ جەمىستى ءىس بولارى ءسوزسىز.

ول قازاقستان-ۆەنگريا اگرارلىق بايلانىستارىنىڭ تاريحى باي ەكەنىن, ال دوستىق قاتىناستاردىڭ بەرىك ىرگەتاسى مەن ەكى ەلدىڭ باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتارى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا تۇراقتى جانە ءوزارا ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«ۆەنگريا الەمدەگى 6-شى ءىرى تۇقىم ەكسپورتتاۋشى ەل. ءبىزدىڭ ماماندارىمىزدىڭ كاسىبي دەڭگەيى جانە ولاردىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرى حالىقارالىق ارەنادا مويىندالعان جانە ءبىز بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر, ماماندار دايىنداۋ جانە تەحنولوگيالار ترانسفەرى ارقىلى قازاقستانعا پايدالى بولا الامىز دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى ي.ناد.

ونىڭ ايتۋىنشا, ۆەنگريالىق كاسىپكەرلەر دە بىرلەسكەن قىزمەتكە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. ويتكەنى, قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى قىتايدىڭ ۇلكەن نارىعىنا تىكەلەي شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەكسپورتىن دامىتۋدا نەگىزگى ءرول اتقارا الادى.

«الايدا, ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەردى ارتتىرۋ عانا ەمەس, ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزىن قالاۋ. وسى كەزدەسۋدىڭ ارقاسىندا ءبىز كۋمانو-قىپشاق تاريحي تامىرلارىنا نەگىزدەلگەن تاماشا بايلانىستارىمىزدى نىعايتىپ قانا قويماي, كاسىبي جانە ىسكەرلىك سالالاردى تارتا وتىرىپ, ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتكەنىمىزگە سەنىمدىمىن»,  دەدى مارتەبەلى قوناق.

كەزدەسۋ سوڭىندا ساپارحان وماروۆ پەن يشتۆان ناگ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. بۇل مەموراندۋم سونداي-اق قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا اوك-تە يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ جونىندەگى حالىقارالىق قازاقستان-ۆەنگريا ورتالىعىن قۇرۋ ماسەلەسىن دە قامتيدى.

ورتالىقتى قۇرۋ – جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جانە قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى عالىمدارىنا اوك-ءنىڭ وزەكتى پروبلەمالارى بويىنشا بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە, كادر دايارلاۋعا, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا, سونداي-اق جاڭا تەحنولوگيالار ترانسفەرتىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مينيسترلەر اوك سالاسىنداعى قازاقستان-ۆەنگريا ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋدى اقمولا وبلىسىنداعى «رودينا «اگروفيرماسى» جشس-نە بارىپ جالعاستىردى. 

قازاقستانعا ءۇش كۇندىك ساپارى بارىسىندا يشتۆان ناگ ۆەنگريالىق سەلەكتسيانىڭ جۇگەرى ءوندىرىسى بويىنشا تۇقىم ءوسىرۋ شارۋاشىلىعىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسى اياسىندا قازۇاۋ مەن «انتيگەن» عىلىمي-وندىرىستىك كاسىپورنىنا بارادى. سونىمەن قاتار, «KazFoodProducts» جشس باسشىلىعىمەن دە كەزدەسۋى جوسپارلانعان. 

ءمينيستردىڭ ساپارىندا بيزنەس-قوعامداستىق وكىلدەرى – LAC Holding, Agrofeed Ltd, سونداي-اق Marton Genetics كومپانيالارىنىڭ باسشىلارى ىلەسىپ جۇرەدى.