مەملەكەت ءمان بەرىپ وتىرعان ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ. اسىرەسە, قازىرگىدەي كۇردەلى كەزەڭدە كاسىپكەرلەرگە مەملەكەتتىڭ قومقورلىعى قاجەت-اق.
ماسەلەن, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا كاسىپكەرلەردىڭ جالپى سوماسى 7,4 ترلن تەڭگە بولاتىن 126,9 مىڭ جوباسىنا قولداۋ كورسەتكەن. ونىڭ ىشىندە نەسيەلەردىڭ سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ باعىتى بويىنشا 4,3 ترلن تەڭگە كولەمىندەگى 38,5 مىڭ جوبا قوردىڭ يگىلىگىن كوردى. نەسيەلەردى كەپىلدەندىرۋ بويىنشا 667 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 22,8 مىڭ جوباعا قولداۋ كورسەتىلدى. سونىمەن قاتار ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر, ميكروقارجى ۇيىمدارى, ليزينگتىك كومپانيالار ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ باعدارلامالارى اياسىندا 2,4 ترلن تەڭگەگە 72 مىڭ جوبا قولداۋ تاپتى.
وسى ورايدا شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا بىرقاتار شارا قولعا الىنعانىن اتاپ وتكەن ءجون. مىسالى, مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندە تۇپكىلىكتى قارىز الۋشىعا ارنالعان نەسيەلەردىڭ مولشەرلەمەسى 6 پايىزعا دەيىن بىرىزدەندىرىلدى. سونداي-اق بيزنەستى قولداۋعا, دامىتۋعا باعىتتالعان «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى سالالىق شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى. وتىنىمدەردى قاراستىرۋ ۋاقىتى 21 كۇننەن 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقاردى.
ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىن قولداۋعا باسىمدىق بەرىلدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى اياسىندا پورتفەلدىك سۋبسيديالاۋ مەن كەپىلدەندىرۋ ەنگىزىلدى. بۇدان بولەك, «دامۋ» قورىنىڭ بيزنەس پروتسەستەرى 94 پايىزعا دەيىن اۆتوماتتاندىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, سۋبسيديالاۋ بويىنشا ونلاين وتىنىمدەردىڭ ۇلەسى 2019 جىلى 22 پايىز بولسا, قازىر 97 پايىزعا جەتتى. سول سەكىلدى كەپىلدىك بەرۋ ۇلەسى دە 22 پايىزدان 86 پايىزعا دەيىن ۇلعايدى.
كاسىپكەرلەرگە ۇسىنىلعان كومەكتىڭ ءبىرى – نەسيەلەردىڭ سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ. بىلتىر سۋبسيديالاۋدىڭ اتالعان قۇرالى بويىنشا جالپى سوماسى 1,2 ترلن تەڭگە بولاتىن 14,7 مىڭ جوباعا قولداۋ كورسەتىلدى. بۇل رەتتە, جوبا سانى 2015 جىلدىڭ دەڭگەيىمەن سالىستىرعاندا 9 ەسە, ال جۇمسالعان قارجى 5 ەسە ارتقان. وتكەن جىلى جوبالار سانى بويىنشا ساۋدا (42 پايىز), قىزمەت كورسەتۋ (23 پايىز), وڭدەۋ (12 پايىز), كولىك جانە قويمالاۋ (9 پايىز) سالالارى كوش باستادى. ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ جوبالارىنىڭ كوبەيۋى داعدارىسقا قارسى شارالار شەڭبەرىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسىنداعى سالالىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋمەن بايلانىستى. 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 277,5 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6,2 مىڭ جوبا سۋبسيديالانعان.
بىلتىر 7,3 مىڭ جوبا نەسيەلەرگە ءىشىنارا كەپىلدىك بەرۋ قۇرالىنىڭ يگىلىگىن كوردى. بۇل 2015 جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 8 ەسە جوعارى. وتكەن جىلى كەپىلدىك بەرىلگەن جالپى سوما كولەمى – 275 ملرد تەڭگە. كورسەتكىش 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 10 ەسە كوپ. 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 89,1 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6,9 مىڭ جوباعا كەپىلدىك بەرۋ قۇرالى ارقىلى قولداۋ كورسەتىلدى. تارقاتا ايتساق, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى بويىنشا 82,9 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6,9 مىڭ جوبا, «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى اياسىندا 4,4 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 18 جوبا, «دامۋ – وپتيما» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 1,8 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 15 جوبا قامتىلعان.
«بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» جانە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلامالارى اياسىندا 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانى بويىنشا وڭىرلەر اراسىنداعى كاسىپكەرلەردى قولداۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسى دە بەلگىلى. وسى جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىزىندا اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندە سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ قۇرالى بويىنشا 232 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 5 884 جوباعا قولداۋ كورسەتىلدى. قولداۋ تاپقان جوبالاردىڭ سانى بويىنشا قىزىلوردا, شىعىس قازاقستان وبلىستارى جانە الماتى قالاسى كوش باستاپ تۇر. ال بەرىلگەن نەسيەلەر سوماسى بويىنشا الماتى وبلىسى, الماتى قالاسى جانە قاراعاندى وبلىسى الدىڭعى شەپتە.
كرەديتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قۇرالى بويىنشا 87 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 6 892 جوبا قامتىلعان. قولداۋ كورسەتىلگەن جوبالار سانى بويىنشا الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارى, سونداي-اق جامبىل وبلىسى كوش باستاسا, بەرىلگەن نەسيەلەر سوماسى بويىنشا الماتى, نۇر-سۇلتان قالالارى جانە پاۆلودار وبلىسى الدا تۇر.
وتكەن جىلدىڭ ءتورتىنشى توقسانىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى باعىتى – «ميكرو-شاعىن كاسىپكەرلىك نەسيەلەرى بويىنشا پورتفەلدىك سۋبسيديالاۋ جانە كەپىلدىك بەرۋ» باعىتى ىسكە قوسىلعانىن بىلەمىز. ونداعى ماقسات – ميكرو جانە شاعىن كاسىپكەرلەردى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتۋدى ۇلعايتۋ. بۇگىندە وسى باعىت بويىنشا 103,3 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى 18,9 مىڭ جوباعا قولداۋ كورسەتىلگەن.
جالپى, كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنا قاتىسۋشىلار 2010-2019 جىلدارى 27 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمىن وندىرگەن. سونداي-اق ولار 2 ترلن تەڭگە سالىق تولەپ, 600 مىڭ جۇمىس ورنىن ساقتاپ قالدى. ونىڭ ىشىندە 170 مىڭ جۇمىس ورنى جاڭادان قۇرىلدى. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتىڭ جىلدىق كورسەتكىشتەرىنىڭ ورتاشا ءوسۋى شامامەن 30 پايىزدى قۇرادى.
جوعارىدا اتالعان جانە قولدانىستاعى شارالار وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل قولداۋ كورسەتىلگەن جوبالار سانىن 15 پايىزعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەگەن بولجام بار. 2021 جىلى قولداۋ تاپقان كاسىپورىندار 10 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرىپ, 5,5 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمى مەن قىزمەتىن ۇسىنادى دەپ كۇتىلۋدە.