قوستانايدا تاياۋدا «قوعامدىق كەلىسىم جانە جالپىۇلتتىق بىرلىكتىڭ قازاقستاندىق مودەلىنىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەرى» اتتى كىتاپتىڭ تۇساۋى كەسىلدى. اتالعان ەڭبەكتىڭ اۆتورى ۆالەري ۆيشنيچەنكو – كوپ جىلدار بويى قازاقستان حالقى وبلىستىق اسسامبلەياسىن باسقارىپ, وسى ۇيىمنىڭ اتىنان ءماجىلىس دەپۋتاتى بولعان وڭىرگە بەلگىلى ساياساتتانۋشى عالىم. قازىر ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى قوستاناي وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قىزمەت ەتەدى.
مونوگرافيالىق ەڭبەكتىڭ العاشقى تۇساۋكەسەر ءراسىمى ەلورداداعى «شاڭىراق» قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدرالارىنىڭ قاۋىمداستىعى مەن پاۆلودار قالاسىنداعى س.تورايعىروۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە وتكەن. اۆتور ءوز ەڭبەگىندە ءار كەزدەرى ءارتۇرلى باسىلىمداردا جارىق كورگەن عىلىمي وي-پىكىرلەردى سارالاي وتىرىپ, قوعامدىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتىڭ قازاقستاندىق مودەلىنىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەرىن جۇيەلەۋگە ۇمتىلىس جاسايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مونوگرافيالىق وقۋ قۇرالى ستۋدەنتتەرگە, مەكتەپ وقۋشىلارىنا, مۇعالىمدەر مەن جاس عالىمدارعا, ەل تاريحى مەن قازىرگى زامانعى ەتنوسارالىق قاتىناستار ماسەلەلەرىن زەرتتەۋشىلەرگە ارنالعان. ۆالەري ۆيشنيچەنكو اتالعان ەڭبەگىنىڭ ۇلكەن ءبىر تاراۋىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا ارناپتى.
اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءبىر ورىندا قاتىپ قالعان قۇرىلىم ەمەس, كەرىسىنشە ۋاقىت جىلجىعان سايىن دامىپ وتىراتىن ءتىرى ورگانيزم ىسپەتتەس ۇيىم.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اسسامبلەيانىڭ ميسسياسى ەشقاشان تارىلمايتىنىن, كەرىسىنشە الداعى ۋاقىتتا كەڭەيە ءتۇسىپ, ماڭىزدى قوعامدىق كۇشكە اينالاتىنىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, «جاڭا جاعدايدا اسسامبلەيا ساياساتتان تىس ناعىز جالپىازاماتتىق جانە جالپىحالىقتىق ينستيتۋتقا اينالۋى ءتيىس» دەگەن بولاتىن. ارينە, قوعامدا كورىنىس تاۋىپ جاتقان ءتۇرلى جاعداي مەن جاڭا ترەندتەردى ەسكەرە وتىرىپ, اسسامبلەيا دا ۇنەمى قىزمەت مازمۇنىن كەڭەيتىپ, جۇمىس جۇرگىزۋ ادىستەرىن تۇرلەندىرىپ وتىرۋى شارت. ەگەر ناقتى ايتاتىن بولساق, ەڭ الدىمەن, الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتتى ارتتىرۋدىڭ ۇلتتىق مودەلىن قالىپتاستىرۋ بارىسىندا اسسامبلەياعا ەرەكشە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ وتىرعانىن اتاپ وتۋگە بولادى. بىرىنشىدەن, بۇل قازىرگى قوعامنىڭ ەۆوليۋتسيالىق دامۋىنا العىشارت بولاتىن ماڭىزدى قۇرال رەتىندە مويىندالعان اسسامبلەيانىڭ مەدياتسيالىق قىزمەتىنە قاتىستى. ەكىنشىدەن, قحا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرىنە ۇلەس قوسا الاتىن جانە بۇل ۇدەرىسكە ەلىمىزدەگى بارلىق ەتنوستى تارتا الاتىن ۇلكەن كۇشكە اينالا باستادى. ال, ۇشىنشىدەن, XXI عاسىردا اسسامبلەيا ازاماتتىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋدىڭ جانە ونى كەيىنگى ۇرپاققا اماناتتاۋدىڭ اسا ماڭىزدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. قحا ەلىمىزدەگى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ جانە بولاشاعى جارقىن جاسامپاز قوعام قالىپتاستىرۋ باعىتىندا ءبىزدىڭ كوپتەگەن ەتنوسىمىزدى توپتاستىرۋدىڭ بىرەگەي ينستيتۋتى بولىپ قالا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن, – دەدى مونوگرافيا اۆتورى.
جاڭا وقۋلىق كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزىپ وتىر. ماسەلەن, بۇل مونوگرافيانى بۇگىندە ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدرالارى پايدالانادى. ال ەلىمىزدەگى ەتنوسارالىق بىرلىك, تاتۋلىق ماسەلەسىمەن اينالىسىپ جۇرگەن جاس عالىمدار نەمەسە جاي عانا قىزىعۋشىلىق تانىتقان قاراپايىم وقىرمان كىتاپتى ا. بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى قوستاناي وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ جانە قحا» جوبالىق وفيسىنەن نەمەسە ل.تولستوي اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحانادان تابا الادى.
قوستاناي وبلىسى