شەت اۋدانىنداعى ارحەولوگيالىق-ەتنوگرافيالىق مۋزەيدە ساقتاۋلى تۇرعان قالاق دومبىرانىڭ قىزعىلىقتى تاريحى بار. قاراعايدان شاۋىپ جاسالعان بۇل اسپاپ ايگىلى كۇيشى ابىكەن حاسەنوۆكە تيەسىلى ەكەن.
مۋزەي ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى دينارا احانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل دومبىرانى اتالعان مەكەمەگە 2007 جىلى تۇرسىن مۇقان ۇلى ەسىمدى كىسى تاپسىرىپتى.
داۋلەسكەر كۇيشى ابىكەن حاسەنوۆ بۇل ازاماتتىڭ وسپەن اۋىلىندا تۇرعان اكەسى مۇقان ماقاجانوۆپەن زامانىندا قاتتى ارالاسىپ, سىيلاسقان ەكەن. سول دوستىقتىڭ بەلگىسى رەتىندە ءبىر كەلگەنىندە ءوزىنىڭ دومبىراسىن سىيعا تارتىپ كەتىپتى.
بۇل تۋراسىندا تۇرسىن مۇقان ۇلى ايتقان ەستەلىكتى شەت مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى بولعان مارقۇم ءزارۋباي سۇيىندىكوۆ بىلاي دەپ حاتقا تۇسىرگەن: «1942 جىلى ابىكەن حاسەن ۇلى ءبىزدىڭ ۇيگە كەلگەن ەدى. ول – ءبىزدىڭ جاقتا وتە تانىمال دومبىراشى. ابىكەن اۋىلعا كەلدى دەگەندى ەستىگەن جۇرت ءبىزدىڭ ۇيگە جينالاتىن. كەدەي وتباسى بولساق تا, ءبىزدىڭ ۇيگە عانا ءتۇسۋشى ەدى. ءبىر كەلگەندە ەكى-ءۇش كۇن قونىپ كەتەتىن. حالىق ونى جىبەرمەيتىن. مەنىڭ ەسىمدە قالعانى – ول ۇزىن بويلى, قاراتورى كىسى بولاتىن. كوزى ۇلكەن, قىر مۇرىندى, شاشى قارا, ارتقا قايىرىلعان, كەڭ ماڭدايلى, سىمباتتى ادام ەدى. جاس شاماسى 40-45 جاستا بولاتىن. مەنىڭ اكەمنىڭ دە اندا-ساندا دومبىرا شەرتىپ قوياتىنى بار ەدى. سول كەلگەندە ابىكەن ءوزىنىڭ قولىنداعى دومبىراسىن اكەم مۇقانعا سىيعا تارتىپ كەتتى. سول دومبىرانى اكەمنىڭ كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ وسى كۇنگە جەتكىزدىم. بالالارىمنىڭ جاسى كىشى كەزىندە سىندىراسىڭدار دەپ ۇستاتپايتىنمىن».
قاراعاندى وبلىسى,
شەت اۋدانى