كوكشەدەگى كەڭ پەيىل

جان جادىراتار, كوڭىل دەمەر ىزگى ىستەر «ساباقتاستىق», «ساۋلىق», «تازا الەم», «اسىل مۇرا», «قامقور», ء«بىلىم», ء«ۇمىت» اتاۋلارى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى. سالا-سالاعا بولىنگەن سالماقتى ىستەر وڭىنان وڭعارىلىپ, ءورىس الدى. قازىرگى كۇنى وبلىس ورتالىعىندا وتىزدان استام ەرىكتى ورتالىعى مىڭعا تاياۋ جاستاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, شاپاعات شۋاعىن توگۋدە. ولاردىڭ ىشىندە ايرىقشا تىڭعىلىقتى شارۋالارمەن كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن «فەنيكس», ء«ومىر», ء«ۇمىت جارىعى» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ اقمولا فيليالى ءتارىزدى ۇجىمداردى اتاي كەتۋگە بولادى. سونداي-اق قالا حالقى «مەيىرىمدى جۇرەك», «جاينار», «امانات», «ميلوسەرديە», «مەيىرىم», «اشىق جۇرەك», «قۋانىش سىيلايىق», «ستۋدەنت» ءتارىزدى ۆولونتەرلەر ورتالىعىنىڭ جاندى جۇمىسىنا ءدان رازى.

وسىناۋ ەرىكتىلەر ورتالىقتارى قالاداعى قايىرىمدىلىق اكتسيالارىنا بەلسەنە قاتىسىپ, الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن, قولى قىسقا وتباسىلار مەن زەينەتكەرلەرگە, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا قولدارىنان كەلگەنشە كومەك كورسەتۋدە. ۇلان-عايىر شارۋا, ارينە. اسىرەسە وتكەن جىلدىڭ ناۋرىز ايى ۆولونتەرلەردىڭ ەسىنەن كەتپەيدى. توتەنشە جاعداي جاريالانىپ, داۋاسىز دەرت قاي تۇستان كەلىپ جابىسار دەپ ەل ابدىراپ تۇرعاندا, ءوز باستارىن قاتەرگە تىگىپ, ىندەتتىڭ الدىن الۋعا كەڭەس بەرەتىن مىڭعا جۋىق اقپاراتتىق پاراقشا تاراتتى, 2,5 مىڭ بەتپەردە ۇلەستىردى. قاراپايىم بەتپەردەنىڭ ءوزى تاپتىرماي تۇرعان ۋاقىتتا بۇل دا كوپ-كورىم كومەك ەدى. ىلە جەدەل توپتار قۇرىلىپ, ساۋدا ورىندارى مەن اسحانالاردا, بازارلار مەن دۇكەندەردە وتكىزىلگەن رەيدتەرگە قاتىسىپ, تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ساقتانۋ قاجەتتىگىن حالىقتىڭ ساناسىنا قۇيدى.

«امانات» ۆولونتەرلەر كلۋبى وتكەن جىلدىڭ باسىندا 25 ادامنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, كەلەلى ىستەردى قولعا العان سوڭ قاتارى ءاپ-ساتتە كوبەيىپ سالا بەردى. جاقىندارىنا جاناشىر بولعىسى كەلەتىندەر از ەمەس ەكەن. توتەننەن كەلگەن اپاتپەن ايانباي كۇرەستى. ولار وبلىس ورتالىعىنداعى جۇزدەن استام وتباسىنا ازىق-ت ۇلىك سەبەتتەرىن تاراتتى. ءدال وسى ۋاقىتتا ەشتەڭە ءبولىپ بەرمەسە دە, ۇيىندە قامالىپ وتىرعان حالىقتىڭ ءحالىن سۇراۋدىڭ ءوزى كادىمگىدەي دەمەۋ ەدى. اسىرەسە جالعىزىلىكتى ادامدار قامقورلىقسىز قالمايتىندىقتارىن سەزىنىپ, ءۇمىت وتى لاۋلاي ءتۇستى. جاقسى ءىس وقۋ ورىندارىندا دا جالعاسىپ جاتتى. كوكشەتاۋ جوعارى مەديتسينا كوللەدجىنىڭ «ميلوسەرديە» ۆولونتەرلەر ورتالىعى سوناۋ 1990 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيتىن. ورتالىق قۇرامىندا 264 ەرىكتى بار. ولار وبلىستىق كوپبەيىندى اۋرۋحانادا سىرقاتتارعا كۇتىم جاسادى. اسىرەسە جاعدايى اۋىرلاعان ادامدارعا ءدال وسىنداي قولعابىس كەرەك-تۇعىن. گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتىپ, مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك مەكەمەلەرگە ەڭبەك دەسانتى ىسپەتتى جەدەل جاردەم بەردى. جاستاردىڭ وسى ءبىر ىزگى نيەتتى ىسىنەن قۇلاقتانعان قالا تۇرعىندارى, اسىرەسە ەل اقساقالدارى اق باتاسىن بەرىپ, العىستارىن جاۋدىردى.

بىرلىكتى بەكەمدەي تۇسەتىن وڭ تاجىريبە بۇرىننان بار بولاتىن. ماسەلەن, «فەنيكس» ۆولونتەرلەر ورتالىعى 2014 جىلدان بەرى قايىرىمدىلىقپەن اينالىسىپ كەلەدى. كارانتين كەزىندە ورتالىقتا 300 ەرىكتى قاۋىپتى ەلەمەي, ۋاقىتپەن ساناسپاي, كومەككە ءزارۋ ادامدارعا قولۇشىن بەردى. ولار ۆولونتەرلەرگە قالاي جۇمىس ىستەۋ كەرەگىن ۇيرەتىپ, العا قويعان ماقسات-مۇراتتارىنىڭ قانشالىقتى ىزگى ەكەندىكتەرىن سانالارىنا قۇيىپ, جانى جومارت جاستاردى ۇرشىقشا ءۇيىرىپ, ماڭايلارىنا توپتاستىرىپ الدى. رەسپۋبليكالىق ء«بىز بىرگەمىز!» اكتسياسى شەڭبەرىندە 750 وتباسىنا ازىق-ت ۇلىك پەن ءدارى-دارمەك جەتكىزىپ بەردى. «راقات دوبرو» ۆولونتەرلەر ورتالىعى ەلۋگە تاياۋ ەرىكتىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, قىزمەت ەتۋدە. ولاردىڭ نەگىزگى باعىتى – بالالاردى دەرت شەڭگەلىنەن امان الىپ قالۋ. ءوز ماقساتتارىنا وراي كوپبالالى جانە الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلاردىڭ جەتكىنشەكتەرىنە قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەرىن جەتكىزىپ بەرىپ, قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەرىن, جارمەڭكەلەر ۇيىمداستىردى. دەرت دۇمەپ تۇرعان ۋاقىتتا وتىزدان استام وتباسىنا تۇراقتى قامقورلىق كورسەتىپ, ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتتى. ساتىمەن ساباقتالعان ىستەن ء«ومىر» ۆولونتەرلەر قوعامى دا شەت قالعان جوق. ولار سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتادى. توتەنشە جاعداي كەزىندە مىڭنان استام وتباسىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتتى.

ەرەسەكتەر باستاعان ەلەۋلى ءىس بالالار تاراپىنان دا قولداۋ تاپقانى قانداي جاراسىمدى. مەكتەپ وقۋشىلارىنان قۇرالعان ەرىكتىلەر توپتارى قارت ادامدار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ پاتەرلەرىن تازارتۋعا, دۇكەننەن ازىق-ت ۇلىك اكەلىپ بەرۋگە قۇلشىنا كىرىستى. جەر ۇيلەردە تۇراتىن قاريالاردىڭ اۋلالارىن قاردان تازارتىپ, وتىن-كومىرىن ۇيۋگە قولۇشىن بەردى. قاريالار بولسا قولعاناتقا جاراپ قالعان بالالاردىڭ اق ادال ەڭبەگىنە ءتانتى بولىستى. ءبىرجان سال اتىنداعى مۋزىكا كوللەدجىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان «قۋانىش سىيلايىق» ۆولونتەر كلۋبى قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەر مەن جارمەڭكەلەر ۇيىمداستىرۋعا بەلسەنە اتسالىستى. ەمحانانىڭ ەسەبىندە تۇرعان سوزىلمالى سىرقاتى بار, ۇيدەن ۇزاپ شىعا المايتىن ادامداردىڭ ءدارى-دارمەكتەرىن جەتكىزىپ بەردى.

«بۋراباي» كوللەدجىندەگى «مەيىرىم», كوكشەتاۋ جوعارى كوللەدجىندەگى «اشىق» ۆولونتەرلەر ورتالىقتارى دا وسىنداي قاجەتتى ىستەرمەن اينالىستى. ءبىر جاقسىسى, جاستاردىڭ باستاماسى قۇربىلارى تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, ءبارى ءبىر ادامداي جۇمىلا كىرىستى دەسەك, ارتىقتىعى جوق.

شاراپاتىمەن كوڭىل دەمەيتىن شارۋادان وبلىس ورتالىعىنداعى كاسىپورىندار دا شەت قالمادى. ايتالىق, «كوكشەتاۋ مينەرالدى سۋلارى» قالاداعى اۋرۋحانالارعا 600 مىڭ تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتسە, «بيجان» سەرىكتەستىگى 5 ملن تەڭگەگە جاساندى تىنىس الۋ اپپاراتتارىن الىپ بەردى. كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعى تىل ارداگەرلەرى مەن الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن ادامدارعا 470 مىڭ تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتتى. «تىنىس» اق «ايالاۋ» ورتالىعىنا 220 مىڭ تەڭگەنىڭ ازىق-ت ۇلىگىن اپەرىپ, كومەكتى قاجەت ەتەتىن وتباسىلارعا 150 مىڭ تەڭگەنىڭ ازىق-ت ۇلىك سەبەتىن تاراتتى. «گورمولزاۆود» سەرىكتەستىگى 1 ملن تەڭگەنىڭ ماتەريالدىق كومەگىن بەردى.

مۇنداي مىسالداردى كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. تۇيىندەي ايتقاندا, وسى ءبىر سىندارلى شاقتا كومەكتى قاجەت ەتەتىن ادامداردى قولتىعىنان دەمەۋگە اركىم دە اسىقتى. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ ەل ىشىندە اۋىزبىرلىكتىڭ, قايىرىمدىلىقتىڭ بار ەكەنىن. ەڭ باستىسى دا وسى ەمەس پە؟!

ەجەلدەن جومارتتىعىمەن تانىلىپ كەلە جاتقان «توي داستارقان» سەرىكتەستىگى وتكەن جىلى 5 ملن تەڭگە قارجىسىن ءبولىپ, بلوك-بەكەتتەردە تۇرعان قىزمەتكەرلەردى ىستىق اسپەن قامتاماسىز ەتىپ, مىلتىقسىز مايداننىڭ الدىڭعى شەبىندە جۇرگەن دارىگەرلەردى دەمەدى. وسىنداي قامقورلىقتى «الۋا ستروي» سەرىكتەستىگى دە تالانتتى جاستارعا, قالامگەرلەر مەن انشىلەرگە, سپورتشىلارعا جاسادى. «ەر اگرو» سەرىكتەستىگى بەس بىردەي وتباسىن كارانتين كەزىندە باسپانامەن قامتاماسىز ەتتى.

وزگەگە ۇلگى-ونەگە بولۋ ءۇشىن جومارت جانداردىڭ جاقسىلىعىن ايتۋ پارىز.

كوكشەتاۋ