تاياۋدا گازەتىمىزدىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى تىلشىلەر قوسىنىنا مۇگەدەك بالاسى بار جالعىزباستى انا حابارلاسىپ, كومەك سۇرادى. ءوزى بەس قاباتتى «حرۋششەۆكا» ءۇيدىڭ جوعارى پاتەرىندە تۇرادى ەكەن: كوكتەمدە قار ەرىگەندە, جازدا جاڭبىر جاۋعاندا توبەدەن سۋ سورعالاپ اعاتىن كورىنەدى.
كوپ ويلانىپ جاتپاستان, الەۋمەتتىك جەلىنى كۇندە «شۋلاتىپ» جۇرگەن باقتيار ەسىمدى ازاماتقا حابارلاسۋىنا كەڭەس بەردىم. ەرتەسىنە الگى ايەل تۇسىرگەن بەينەارىز فەيسبۋكتە جاريالاندى. كوپ ۇزاماي قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ وكىلدەرى كەلىپ, جانايقاي يەسىنىڭ جاعدايىمەن تانىسقان, كومەك قولىن سوزۋعا ۋادە بەرىپتى...
مىنە, جوعارىدا ەسىمى اتالعان باقتياردى بۇگىندە قاراعاندى تۇرعىندارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى تانيدى دەسەك, شىندىقتان الىس كەتپەيمىز. بۇگىندە ولاردىڭ «سالەمەتسىز بە, باقتيار!», دەپ باستالاتىن ارىز-شاعىمعا تولى جازبالارى مەن بەينەروليكتەرى فەيسبۋك پەن ينستاگرامنىڭ بەتىن جاۋلاپ العان. بۇگىنگى كۇننىڭ اششى شىندىعى سول – كوممۋنالدىق كەلەڭسىزدىكتەردەن ابدەن قاجىعان جۇرت اكىمدىكتەگىلەردى ەمەس, الەۋمەتتىك جەلىدەگى وسى ازاماتتى ىزدەيتىن بولدى.
سونىمەن, باقتيار ومارحانوۆ دەگەن كىم؟
– باقتيار, ءسىز ءوزىڭىزدى كىممىن دەپ سانايسىز: بلوگەرسىز بە, اتقارۋشى بيلىككە وپپوزيتسياداعى ادامسىز با, الدە ادىلەتسىزدىكپەن جانە تارتىپسىزدىكپەن كۇرەسۋشى بەلسەندىسىز بە؟
– بلوگەر دە جانە ەشقانداي دا اتقارۋشى بيلىككە وپپوزيتسيالىق كوزقاراستاعى ادام دا ەمەسپىن. تەك قانا ادىلەتتىلىكتى جاقتاۋشىمىن. قانداي جۇمىستا بولساڭ دا ادال بول, وتىرىك ايتپا, ەشكىمگە قيانات جاساما, السىزگە كومەكتەس. مىنە, ۇيادان العان تاربيەم – وسى.
– ءبىر كەزدەرى ءسىز قاراعاندى قالاسى اكىمىنىڭ اپپارات باسشىسى بولىپ قىزمەت ەتتىڭىز. قىزمەتتىك مانساپتى جالعاستىرۋعا نە كەدەرگى بولدى؟
– ول قىزمەتكە جاستاۋ كەزىمدە, 27 جاسىمدا كەلدىم. نەگىزىندە, اكەم دە ول مەكەمەدە قىزمەت ەتۋ اۋىر بولاتىنىن ايتىپ, قارسى بولعان. بىراق سول كەزدەگى وبلىس اكىمى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ ءوزى قابىلداپ, ۇسىنىس جاساعان سوڭ قارسى بولمادىم. تەست تاپسىرىپ, كونكۋرسقا قاتىسىپ, قىزمەتكە تۇردىم. ول جۇمىسقا دەيىن جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىستىم, وبلىستىق كاسىپكەرلىك باسقارماسىندا, «قازاگرو» اق-تىڭ وبلىستىق فيليالىندا قىزمەت اتقارىپ, ءبىراز تاجىريبە جيناعان ەدىم. قالا اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى لاۋازىمى وتە قىزىقتى جۇمىس ەدى. بىراق ءارتۇرلى وبەكتيۆتى-سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرمەن قىزمەتتى جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك بولمادى دا, ءوز ەركىممەن ءوتىنىش جازىپ كەتۋگە تۋرا كەلدى.
– ۇستانعان پوزيتسياڭىز جەرگىلىكتى بيلىككە جاقپايتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا قۋدالاۋ, قوقان-لوقى كورگەن جەرىڭىز بار ما؟
– ءيا, جەرگىلىكتى بيلىك ۇناتپايدى, ولاردىڭ سىندى اۋىر قابىلدايتىنىن بىلەمىن. ويتكەنى مەن ولاردى كوپ ماقتامايمىن عوي, تەك تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا كەمشىلىكتەرىن جاريا ەتۋمەن اينالىسامىن. ارينە كەيدە رەنىشتەرىن جەتكىزىپ جاتادى.
– اكىمدىك تاراپىنان قانداي رەاكتسيا بولادى؟ مۇمكىن ولار ءسىزدى قىزمەتپەن قىزىقتىرىپ, وزدەرىنە شاقىرىپ جۇرگەن شىعار؟
– اكىمدىك تاراپىنان بولاتىن رەاكتسيالار ءارتۇرلى. بولىمدەر, اۋدان اكىمدىكتەرى جىلدام شارا قولدانىپ, جاۋابىن بەرىپ جاتادى. «جازعاندارىڭدى الىپ تاستاشى, وبلىس اكىمدىگى ۇرسادى» دەگەندەي دە وتىنىشتەر بولادى. نەگىزى وبلىستىق دەڭگەيدە, قاراعاندىنىڭ ءوز باسىندا اۋىر قابىلدايدى. جازعاندارىمدى ەلەمەۋگە تىرىسادى, جاۋاپتارىن دا بەرە قويمايدى, شارالار دا كەشتەۋ قابىلدانادى. ارينە وبلىس ورتالىعىندا حالىق تا كوپ, جۇمىس تا باستان اسادى, بۇرىننان قوردالانعان كەمشىلىكتەر دە جەتەدى, ونىڭ ءبارىن تۇسىنەمىن. مەنىڭ بار ويىم سول پروبلەمالاردى دەر كەزىندە شەشۋگە كومەكتەسۋ عانا. وكىنىشكە قاراي, ونى بىرەۋ دۇرىس قابىلداسا, ەندى بىرەۋلەر تۇسىنبەي جاتادى. ال قىزمەت تۋرالى ايتسام, ازىرگە اكىمدىك تاراپىنان ونداي ۇسىنىس تۇسە قويعان جوق. ءتىپتى, بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە دە نيەت تانىتقان ەمەس.
– ءسىزدىڭ اكەڭىز نيقانباي ومارحانوۆ ۇزاق جىلدار بويى مەملەكەتتىك قىزمەتتە بولدى, وبلىستا بىرقاتار اۋداندى باسقاردى. قازىرگى تىرلىگىڭىزگە اكەڭىز قالاي قارايدى؟
– اسا قۇپتامايدى. ەل قاتارلى قىزمەتتە بول, ادىلدىك ىزدەسەڭ جۇيەنى ىشىنەن تۇزەتۋگە جۇمىس ىستە دەگەندى ايتادى. «جالعىزدىڭ ءۇنى شىقپايدى, جاياۋدىڭ شاڭى شىقپايدى», دەپ مەن ءۇشىن الاڭدايدى.
– قاراعاندىنىڭ كوپتەگەن تۇرعىنى ءسىزدى ۇنەمى ىزدەيدى. بۇعان نە سەبەپ دەپ ويلايسىز: ولار اتقارۋشى بيلىككە سەنبەي مە, اكىمدەر جۇمىستى دۇرىس ۇيىمداستىرا الماي ما, الدە ولار ءسىزدى «قۇتقارۋشى» كەيپىندە كورگىسى كەلە مە؟
– اتقارۋشى بيلىك كوپ جاعدايدا ماسەلەنىڭ الدىن الۋدا كەشىگىپ جۇرەدى. كۇندەلىكتى اعىمداعى جۇمىستارمەن كەتىپ قالادى دا, نەگىزگى جۇمىستارىنا ۇلگەرمەي جاتادى. سوسىن كەمشىلىك ورىن العاندا عانا ء«ورت ءسوندىرۋشى» رەتىندە جانتالاسادى. تۇرعىندار سوعان رەنجيدى, سوسىن ەرىكسىز ءبىز سياقتى تاۋەلسىز قوعام بەلسەندىلەرىنە شىعادى. بۇل ارينە دۇرىس ەمەس! ەكىنشى جاعىنان بارلىق جاۋاپكەرشىلىك پەن مىندەت اتقارۋشى بيلىكتىڭ موينىندا قالىپ قويادى دا, ءماسليحاتتار, دەپۋتاتتار سياقتى وكىلەتتى ورگاندار اكىمدەردىڭ كولەڭكەسى سياقتى جۇرەدى. حالىقپەن جۇيەلى جۇمىس ىستەمەيدى, مەملەكەت تاراپىنان جەرگىلىكتى بيلىككە كومەك رەتىندە قۇرىلعان قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ءرولى جوققا ءتان. ويتكەنى ول كەڭەستەرگە اكىمدەر وزدەرىنە قارسى شىقپايتىن ادامداردى عانا جيناپ, ءپرينتسيپشىل ازاماتتاردى سايلاعىلارى كەلمەي مە دەگەن وي كەيىنگى كەزدە ءجيى كەلەدى.
– جالپى, ءسىز كۇندە ايتىپ, كورسەتىپ جۇرگەن كەمشىلىكتەرگە كىم كىنالى: اكىمدەر مە, نەمقۇرايدى تۇرعىندار ما, جوق قازىرگى قالىپتاسقان جۇيە مە؟
– پرەزيدەنتىمىز حالىق ءۇنىن ەستيتىن مەملەكەت تۋرالى ۇنەمى ايتىپ, كادر ماسەلەسىنە قاتتى كوڭىل ءبولىپ ءجۇر. ءبىلىمدى, جىگەرلى جاستاردى بيلىككە تارتىپ, بيلىكتى قوعام تاراپىنان باقىلاۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرمالار بەرىپ, قالىپتاسقان جۇيەنى وزگەرتۋ تۋرالى كوپ ايتىپ جاتىر عوي. قولدايمىن.
– بلوگتى قولداۋ ءۇشىن دەپ الەۋمەتتىك جەلىلەردە اقشا جيناپ جاتىر ەكەنسىز. اقشا جۇرگەن جەردە قاڭقۋ ءسوز جۇرەدى, بۇل تىرلىگىڭىز ءتۇبى وزىڭىزگە پالە بولىپ جابىسادى دەپ ويلامايسىز با؟
– بۇل ماسەلەنى بەلگىلى قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ ۇسىنىسىمەن تاياۋ ارادا عانا قولعا الدىم. سەبەبى تۇراقتى جۇمىسىم جوق, ال ەلدىڭ ايتقان ارىز-شاعىمىن ارنايى بارىپ, كوزبەن كورۋ كەرەك. جازعاندارىن وڭدەپ, تۇزەتىپ, بەينەفوتو مونتاجداپ, ءبىراز جۇمىستاردى ىستەۋگە تۋرا كەلەدى. مۇنىڭ ءبارى وڭاي ەمەس. وعان ۋاقىت كەرەك, ءجۇرىپ-تۇرۋىڭا بەنزين كەرەك, كۇنكورىستى دە ۇمىتپاعان ءجون. بۇل جەردە مەن ەشكىمگە اقشا تولە دەپ تالاپ قويمايمىن, بۇل اركىمنىڭ جەكە شەشىمى جانە شوتىما ماردىمدى قارجى دا ءتۇسىپ جاتقان جوق. ال نەگىزگى ناپاقامدى تاكسي قىزمەتىنەن, ينستاگرامدا جارناما, كەڭەس بەرۋدەن تابامىن.
– وسىلاي جۇرە بەرەسىز بە؟ الدە, الدا جوبالار مەن جوسپارلار بار ما؟
– جوسپارلار دا, جوبالار دا كوپ. ونىڭ قالاي بولارىن الداعى ءومىر كورسەتەدى.
– ءوزىڭىز تۋرالى, وتباسىڭىز جايىندا ايتا كەتسەڭىز...
– جاسىم 31-دە. ۇيلەنگەنمىن, ءبىر بالام بار.
اڭگىمەلەسكەن
قايرات ءابىلدا,
«Egemen Qazaqstan»
قاراعاندى