قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە 2000-عا جۋىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جانە ونىڭ وڭىرلىك قۇرىلىمدارىنىڭ جانىنان قۇرىلعان قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى بۇگىندە قوعامداعى كوكەيكەستى ماسەلەلەردى تالقىعا سالىپ, ولاردىڭ شەشۋ جولدارىن قاراستىرىپ كەلەدى.
قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىنىڭ مۇشەلەرى ەل ىشىندە بەدەلى بار, ءسوزى ءوتىمدى تۇلعالاردىڭ اراسىنان سايلانادى. ولار قوعامداعى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىنا جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىمەن بىرلەسە قىزمەت ەتۋدە. بۇگىنگى كۇنى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنىڭ قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىمەن ساناساتىنىن بايقاپ وتىرمىز. دەمەك, بۇل ولاردىڭ ايتارى بارىن, حالىق اتىنان سويلەۋدە, سالماقتى وي ايتۋدا ورنى بولەك ەكەندىگىن اڭعارتادى.
ءبىزدىڭ وڭىردە 1 وبلىستىق, 10 اۋداندىق, 3 قالالىق, 154 اۋىلدىق وكرۋگ پەن 13 ءىرى مەكەمەدە بارلىعى 181 قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى قۇرىلىپ, جۇمىس جۇرگىزۋدە. دوستىق ۇيىندە وبلىستىق قوعامدىق كەڭەس جانە قحا قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى مەن انالار كەڭەسى بىرلەسىپ قۇرعان 4 توپ «بىرىڭعاي اشىق ەسىك كۇنى» اياسىندا تۇرعىنداردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا قابىلداۋلار جۇرگىزەدى. اتاپ ايتقاندا, كوپ بالالى وتباسىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ, جولداردى جوندەۋ, گازداندىرۋ, كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ, تۇرعىن ۇيلەر سالۋ ءۇشىن جەر بەرۋ, ايالدامالار سالۋ, كوپ بالالى, جاعدايى تومەن, جاس وتباسىلارعا ماتەريالدىق, الەۋمەتتىك كومەك بەرۋ, ايماقتاردى اباتتاندىرۋ, مەكتەپتەر ءۇشىن كىتاپتار ساتىپ الۋ, ەلدى مەكەندەر تۇرعىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى, قاريالارعا كومەك كورسەتۋ, ورتتەن زارداپ شەككەندەرگە ءۇيدى جوندەۋگە قارجىلىق كومەك كورسەتۋ جانە باسقا ماسەلەلەر شەشىمىن تاپتى. سونداي-اق قالادا ينفراقۇرىلىم مەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ تاريفتىك ساياساتىن جۇرگىزۋ, اۋىلدارداعى ەمحانالار, كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جانە زاڭسىز تەكسەرۋلەردەن قورعاۋ بويىنشا جانە جانجال جاعدايلارىنىڭ الدىن الۋ, داۋلاردى مەدياتسيا قاعيداتتارىن قولدانا وتىرىپ شەشۋ بويىنشا تۇيتكىلدى ماسەلەلەر شەشىمىن تاپتى. قازىرگى ۋاقىتتا قوعامداعى تۇراقتىلىققا اسا زور نازار اۋدارىپ وتىرعان قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى بيلىك پەن تۇرعىندار اراسىنداعى امبەباپ ديالوگ الاڭىنا اينالدى.
جاسىراتىنى جوق, قورداي اۋدانىندا ورىن العان كەلەڭسىز جاعداي بارىمىزگە ۇلكەن ساباق بولدى. ەندىگى مىندەت – وسىنداي جاعدايعا جول بەرمەۋ. سوندىقتان دا قورداي وقيعالارىنان كەيىن اۋداندا بىرلەسكەن قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى قايتا قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا ءوز ورتاسىندا بەدەلدى جانە كوپشىلىككە ايتارى مول, ومىرلىك باي تاجىريبەسى بار قوعامدىق پىكىر جەتەكشىلەرى ەنگىزىلدى.
قازىرگى تاڭدا قورداي, مەركى, شۋ, بايزاق, جامبىل, تالاس, سارىسۋ اۋداندارىندا 8 بىرلەسكەن قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى قۇرىلىپ, جاڭا باعىتتا جۇمىس اتقارۋدى بەلسەندى قولعا الدى. بىرلەسكەن قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىنىڭ قۇرامىنا ارداگەرلەر كەڭەسى, مەكتەپ ديرەكتورلارى, اۋىل اقساقالدارى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەر, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, مەشىت يمامدارى ەنگىزىلدى. بۇل جۇمىس وبلىستىڭ باسقا اۋداندارىندا دا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
جامبىل وبلىسىنىڭ سارىسۋ, تالاس, بايزاق جانە مەركى اۋداندارىندا قحا-نىڭ «قايىرىمدىلىق كەرۋەنى» اياسىندا وبلىستىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ «جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ورگاندارى مەن قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ قوعامدىق بىرلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋداعى ءوزارا ءىس-قيمىلى» تاقىرىبىندا كوشپەلى وتىرىستارى ءوتىپ, ولاردا ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ, جايىلىمدىق جەر, ۇلتتىق كاسىپ – قولونەردى جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قوعامدىق قابىلداۋلار ۇيىمداستىرىلدى.
سونىمەن بىرگە «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم» جوباسى اياسىندا مەركى, شۋ, بايزاق, جامبىل, تالاس, سارىسۋ اۋداندارىندا ءتيىستى سالا ماماندارى اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەسىپ, ايماق تۇرعىندارىنىڭ ماسەلەلەرىن ناقتى شەشۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. وبلىس اۋداندارىندا حالىقتى تولعاندىراتىن ماسەلەلەردى انىقتاۋعا, وڭىردەگى ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا باعىتتالعان 55 ءىس-شارا, الەۋمەتتىك ساۋالداما وتكىزىلدى. ناتيجەسىندە ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا ۇسىنىستار جىبەرىلدى. كەزدەسۋ بارىسىندا جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق, سپورت جانە مادەني كەشەندەردىڭ جوقتىعى, ينتەرنەت كۇشىنىڭ تومەندىگى, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى جانە ەتنوستىق بەلگىسى بويىنشا قىسىم كورسەتۋ سىندى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
سونداي-اق اۋداندارداعى قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىستارى ءوتىپ, اۋىل جاستارىنىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋ, پاتريوتتىق سەزىمدەرىن وياتۋ, وتان الدىنداعى اسكەري بورىشىن وتەۋگە تارتۋ, ءدىني ۇيىمدار جۇمىسىن قاداعالاۋ, ءبىلىم الۋعا ءارتۇرلى ەتنوس بالالارىنىڭ تولىق قامتىلۋى, جاستاردىڭ بارلىعىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋى سياقتى بىرقاتار ماسەلە كوتەرىلدى.
الداعى ۋاقىتتا دا وبلىس تۇرعىندارى مەن جەرگىلىكتى قوعامدىق باسقارۋ ورىندارى اراسىندا وڭ بايلانىستى قامتاماسىز ەتىپ, قوعامداعى تۇراقتىلىقتى, ازاماتتىق تاتۋلىقتى, بىرلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋدا قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىنىڭ ءرولى جوعارى بولارىنا سەنىمىمىز مول.
بيگەلدى تاجىباەۆ,
قازاقستان حالقى جامبىل وبلىستىق اسسامبلەياسىنىڭ بىرلەسكەن قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى