قارىز ك ۇلىپ كىرىپ, كۇڭىرەنىپ شىعادى

نەسيە تاريحى قالاي «وڭالادى»؟

نەسيەلەردى وڭالتۋ مارتەبەسىن بەرۋ پروتسەسى 2021 جىلعى 9 ساۋىر­دە 2005 جىلدان باستاپ جا­بىق بارلىق قارىزدار بويىن­شا جۇر­گىزىلدى جانە ەندى كۇن سا­يىن جاڭار­تىلىپ, قارىز الۋشى­لار­دىڭ نە­سيەلىك تاريحىندا كور­سەتىلەتىن بولادى. ءبىرىنشى كرە­ديت­تىك بيۋرودا «وڭالتىلعان» مار­تەبەسى قاۋلىعا سايكەس قارىز الۋشىنىڭ نەسيەلىك كەلىسىم­شارتىندا بارلىق شارتتار ءبىر ۋاقىتتا ساقتالعان كەزدە عانا بە­رىلەدى دەپ ناقتىلاندى. ياعني نەسيە 90+ كۇن كەشىكتىرىلىپ جا­بىل­عاندا, نەسيە تولىعىمەن وتەل­گەندە جانە وڭالتىلاتىن نە­سيەنى وتەۋ كۇنىنەن باستاپ باسقا قارىز­دار بويىنشا 12 اي ىشىندە 30 كۇننەن ارتىق كەشىكتىرۋگە جول بەرىلمەگەندە نەمەسە وسى كەزەڭدە باسقا نەسيەلەر مۇلدەم بولماعان جاعدايدا بەرىلەدى.

ەدب جانە ميكروقارجى قىز­مەتىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدار ال­دىنداعى بەرەشەگى بار نەسيەلەر وڭالتۋعا جاتادى. ەگەر نەسيە وتەل­گەن (جابىلعان) بولماسا نە­مەسە ونى وتەگەننەن كەيىن 12 اي وتپەسە نەمەسە وسى 12 اي ىشىندە باسقا قارىزدار بويىنشا 30 ك­ۇن­نەن كوپ كەشىكتىرۋگە جول بەرىلسە بۇل مارتەبە بەرىلمەيدى.

سونداي-اق ءبىرىنشى نەسيە بيۋرو­سىندا بۇكىل دەرەكتەر قو­رى­نان 9 ميلليوننان استام قا­رىز الۋشى بويىنشا تالداۋ جۇر­گىزىلگەن. ونىڭ ىشىندە 32 857 896 كەلىسىمشارت

7 052 248 قازاق­ستاندىق وڭالتۋدى قاجەت ەت­پەيدى (ياعني كەلىسىمشارتتار كە­شىك­تىرىلمەي نەمەسە 90 كۇننەن از كەشىكتىرۋمەن جابىلدى), 710 247 كەلىسىمشارت 509 913 قارىز الۋشى وڭالتۋعا جاتپايدى (ياعني كەلىسىمشارتتار 90 كۇننەن كوپ كەشىكتىرۋمەن جابىلدى, بىراق 12 اي ىشىندە قارىز الۋشىلار باسقا قارىزدار بويىنشا كەشىكتىرۋگە جول بەردى, بۇل وڭالتۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارادى).

وڭالتۋ مارتەبەسى نەسيەنى وتە­گەن­نەن كەيىن كۇنتىزبەلىك 12 اي وت­كەن سوڭ ءبىر رەت بەرىلەدى جانە ودان ءارى وزگەرمەيدى. سونداي-اق بكب وڭالتۋ مارتەبەسى نەسيەنى ەسەپتەن شىعارۋ, كەشىكتىرۋدى جويۋ قۇقىعىن بەرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. وڭالتىلعان نەسيەلەرى بار قارىز الۋشىلار ءۇشىن جاڭا قارىز بەرۋ تۋرالى شەشىمدى قار­جى ۇيىمدارى وزدەرى جەكە قابىلدايدى.

بۇگىنگى تاڭدا نەسيە بەرۋ­شى­لەر قارىز, نەسيە كارتالارى مەن ءبولىپ تولەۋ كارتالارىن بەرۋ كەزىندە ءبىرىنشى نەسيە بيۋرو­­سىنىڭ نەسيەلىك ەسەپتەرىن پايدا­لانادى, وندا وڭالتىلعان كەلىسىم­­شارت­تاردىڭ مارتەبەسى كورسەتىلگەن.

قازاقستاندىقتار وسى مارتە­بەنىڭ بار-جوعىن ءوزىنىڭ جەكە نەسيەلىك ەسەبىنەن تەكسەرە الادى. ونى www.egov.kz ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالىنان, 1cb.kz بكب ءموبيلدى قوسىمشاسىندا, تسەنتركرەديت بانكىنىڭ ينتەرنەت-بانكىندە جانە www.1cb.kz ۆەب-سايتىنان, سونداي-اق حقكو مەن قازپوشتا وفلاين بولىم­شە­لەرى­نەن الۋعا بولادى. وڭالتۋ مارتەبەسى بويىنشا كەڭەستەردى ءبىرىنشى كرەديتتىك بيۋرونىڭ چات-بوتىندا +7 708 971 3934 ءنومىرى بويىنشا WhatsApp مەسسەندجەرى ارقىلى الۋعا بولادى.

ونلاين نەسيە الۋ وڭاي, تولەۋ قيىن

جالپى, سوڭعى ءبىر جىلدا قازاق­ستاندىقتار قارىزدى بالاما­لى نەسيەلەۋ كومپانيالارىنان دا كوپتەپ الا باستادى. بۇل تۋرالى Robocash Group حالىق­ارالىق قارجى حولدينگى ماماندارىنىڭ زەرت­تەۋىندە ايتىلادى.

كومپانيا ماماندارى 13 مىڭ ادام اراسىندا ساۋالداما جۇر­گىزىپ, ولاردىڭ قارجى ماسەلە­لەرىن قالاي شەشەتىندەرىن جانە بانك نەسيەسىن الا الماعان جاع­داي­دا نە ىستەيتىندەرىن سۇراس­تىر­دى. ساۋالداماعا قاتىس­قان ازامات­تاردىڭ 73,8%-ى ونلاين نەسيەلەۋ سەرۆيستەرىن قولدا­ناتى­نىن ايتقان. مۇنداي سەرۆيستەر-لوكداۋن كەزىندە بانككە بارماي-اق قاجەتتى سومانى الۋعا بولاتىن بىردەن-ءبىر ورىن. سوندىقتان بولار, ونلاين نەسيەلەۋ سەرۆيستەرىن قولدانبايتىنداردىڭ سانى بار-جوعى – 6,2%.

ايتا كەتەرلىگى, قازاقستان­دىق­­تاردىڭ 10%-ى 2020-2021 جىل­دارى نەسيە الۋدان مۇل­دە باس تارت­قان. ولار نەسيە الۋ­دىڭ ورنىنا اقشانى ۇنەم­دەپ, شىعىندى ازايتۋدى ءجون كورگەن. ال ساۋالداماعا قا­تىس­­قان ازا­ماتتاردىڭ 3,1%-ى لومبارد­قا جۇ­گىنەدى, 0,8%-ى نەسيە وداقتارى مەن كوو­پەراتيۆتەرگە بارادى,

0,7%-ى ا­زا­­مات امال­دىڭ جوقتىعى­نان زاڭ­­­سىز نەسيە بەرەتىندەرمەن باي­لا­نى­­سادى. ساۋالداماعا جاۋاپ بەرگەن ازا­ماتتاردىڭ 5,4%-ى باس­قا دا نەسيە بەرەتىن ۇيىمداردى اتاعان.

«قاشىقتان نەسيە الۋ – قازاق­ستاندىقتار ءۇشىن ەڭ قولاي­لى ءارى قاۋىپسىز بولىپ وتىر. قازاق­ستان­­دا دا رەسەيدەگىدەي قازىر­گى تاڭ­­دا ونلاين نەسيەلەۋ عانا ەمەس, ري­تەيل­­دەر مەن جەتكىزۋ قىزمەتى دە وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. وعان بىردەن-ءبىر سەبەپ, اري­نە كاران­تيندىك شەكتەۋلەر. ساۋال­دا­مانىڭ ناتيجەسىنە سەنسەك, قا­زاق­ستان­دىقتار مۇنى جاق­سى قابىلداپ جاتىر. ويتكەنى ءبىز ءبىر جاعىنان قازاقستانداعى قار­جى تەحنولوگياسىن دامىتۋعا قوسىم­شا ىنتالاندىرۋ الىپ وتىرمىز», دەيدى «زايمەر» سەر­ۆيسىنىڭ ماماندارى.