ۇلت تاريحىنداعى ەسىمدەرى ەل ەسىندە قالعان اياۋلى انالارىمىز بەن ارۋ قىزدارىمىزدىڭ كەلەر ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە بولارلىق تاعىلىمدارى ءھام ەلدىك مۇددە جولىنداعى يگىلىكتى ىستەرى باياندالعان ەڭبەكتەر قازاق ادەبيەتى قورجىنىندا كوپ ەمەس. وسى ءبىر سۇبەلى تاقىرىپتا قالام تارتىپ جۇرگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ كەزەكتى كىتابى – «ۇرپاعىنا ۇران بولعان انالار» اتتى تانىمدىق-كوپشىلىك باسىلىم وقىرمانعا جول تارتتى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ فەيسبۋكتەگى پاراعىندا جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ جاڭا كىتابى تۋرالى ءوز ويىن ءبىلدىردى. وندا بىلاي دەلىنگەن:
«انام, جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ « ۇلى دالا ارۋلارى» دەگەن سەريامەن جارىق كورگەن ەڭبەكتەرى كوپشىلىككە بەلگىلى. وسىعان دەيىن «سۇيىنبيكە», «بوزوق ارۋى» اتتى تۋىندىلارى باسىلىپ شىققان ەدى. بۇگىن اتالعان سەريا اياسىندا «ۇرپاعىنا ۇران بولعان انالار» اتتى ءۇشىنشى كىتاپ قالىڭ وقىرمانعا جول تارتتى.
بۇل ەڭبەكتە تاريحىمىزدا ەسىمدەرى ەرەكشە اتالاتىن اياۋلى انالارىمىز بەن ارۋ قىزدارىمىزدىڭ ۇلتقا ۇلگى, ۇرپاققا ونەگە بولاتىن تاعىلىمدارى جانە ەلدىك مۇددە جولىنداعى يگىلىكتى ىستەرى كەڭىنەن قامتىلىپ جازىلعان.
كىتاپتىڭ العىسوزىندە ايتىلعانداي, « ۇلى دالا ارۋلارى» سەرياسىمەن جازىلعان ەڭبەكتەردە تاريحىمىزداعى اڭىز دا ابىز انالارىمىزدىڭ ءبارى قامتىلماعانى انىق. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ءالى دە جالعاسادى دەپ سەنەمىز. ويتكەنى مۇنداي تۋىندىلار – ۇلت شەجىرەسىنەن سىر شەرتەتىن تاريح قانا ەمەس, جاس بۋىنعا ايتار وسيەتى مول قىمبات قازىنا. قازىرگىدەي اقپاراتتار زامانىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى دارىپتەۋ تۇرعىسىنان دا ۇتىمدى دۇنيە ەكەنى ءسوزسىز.
اسىل تەكتى ءازيز انالارىمىز جايىنداعى جاڭا كىتاپتىڭ وقىرمانى كوپ بولسىن».
ال ۇلت رۋحانياتىنداعى اسىل انالاردىڭ ءرولى تالقىلانعان جيىنعا پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆپەن قاتار, مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرعيسا داۋەشوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, بەلگىلى جازۋشى الىبەك اسقار, سەنات دەپۋتاتى ءلاززات سۇلەيمەن, ءبىلىم جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ باسشىسى جاننا قۇرمانعاليەۆا, جازۋشى, عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تۇرسىن جۇرتباي, كورنەكتى جۋرناليست جانبولات اۋپباەۆ, ت.ب. ەلوردالىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىسىپ, جاڭا جيناقتىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمىن وتكىزدى.
«ۇرپاعىنا ۇران بولعان انالار» – « ۇلى دالا ارۋلارى» سەرياسىنىڭ ءۇشىنشى كىتابى (قۇراستىرعاندار – ش.بەيسەنوۆا مەن ج.اسكەربەكقىزى). بۇدان بۇرىن «سۇيىنبيكە – ۇلى دالا ارۋى», «بوزوق ارۋى» اتتى ەكى كىتاپ جارىق كورگەن بولاتىن. جاڭا جيناق ءۇش بولىمنەن تۇرادى: «اسىل تەكتى ءازىز انالار» اتتى ءى بولىمدە شىڭعىس حاننىڭ جارى بولعان بورتە حانىمنان باستاپ, ەجەلگى زاماندارداعى ون انانىڭ ءومىرى باياندالعان. اتاپ وتسەك, اقسۇلۋ – الپەش انا, نۇريلا (دومالاق) انا, بولعان انا, جۇبان انا, ءرابي سۇلتان بەگىم, جاعان بيكە حانىم, بوپاي حانىم, ت.ب. ال «ەسىمى رۋ-تايپا اتاۋىنا شىققان انالار» اتتى ءىى ءبولىم تايپا كوسەمدەرى بولعان – قىزاي انا, مۇرىن انا, اباق انا, تاسبيكە, تاتتىبيكە سەكىلدى جەتى اناعا ارنالادى. «ەل جادىنداعى اڭىز انالار» اتتى ءىىى بولىمدە ەل اراسىندا ەسىمدەرى اڭىزعا اينالعان – قارقابات انا, ماراۋ, جۇپار, سىلاندى, دارابوز, قويسانا انالار, قالامقاس اپا, بوپاي حانشا, ايعانىم انا, زەرە اجە تۋرالى 12 جازبا توپتاستىرىلىپ, كىتاپقا بارلىعى حالقىمىزدىڭ 29 ءازىز اناسى تۋرالى اڭگىمە ەنىپ وتىر.
جيىندا س.ابدراحمانوۆ اتالعان ەڭبەكتىڭ نەگىزگى رۋحى – اناعا دەگەن قۇرمەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «قازاققا ابايداي تۇلعانى سىيلاعان ۇلجان انانى الساق, ارقانىڭ ءسىڭىرلى اتاسى قاراكەسەكتەن شىققان شانشارلاردىڭ ايتقىشتىعى مەن شەشەندىگى ابايعا قوندى. ياعني اباي ۇلىلىعىندا تەكتى انالاردان سىڭگەن قاسيەت كوپ. بۇنىڭ ءوزى ادام بويىنداعى اسىل قاسيەتتەر انادان داريتىنىن كورسەتەدى. ماسەلەن, مىنا كىتاپتاعى قىزاي انا تۋرالى اڭگىمەنىڭ ءوزى قانداي ءمولدىر. مەنىڭشە, جيناقتاعى ءار انا تۋرالى بايانداردا بولاشاق پوۆەستەردىڭ يدەيا-تاقىرىپتارى جاتىر», دەدى.
ال ل.سۇلەيمەن: «جيناقتا قالماق انالاردى قوسقاندا وتىزدان اسا ايەل-تۇلعالار ءومىرى سۋرەتتەلگەن. وقىپ وتىرىپ, وسى انالارعا ورتاق قاسيەت قانداي دەپ ويلادىم. سونداعى قازاق انالارىنىڭ نەگىزگى قاسيەتى – «ىرىس باققان – داۋ باقپاس» دەگەن اتالى سوزگە كەلەدى. ياعني وشاق باسى – وتباسى بىرلىگىنەن باستاپ, اۋىل, رۋ, ەل بىرلىگىنىڭ جايىن ويلاۋ. ۇلتتى ساقتاعان ۇلاعاتتى انالاردىڭ ءومىر تاريحىنداعى شاشىراپ جۇرگەن ءتۇرلى دەرەكتەردى جيناپ, جۇيەلەۋ – ۇلكەن ەڭبەك», دەي كەلە, بۇل كىتاپتىڭ قازىرگى جاھاندانۋ كەزەڭىندە قازاق قىزدارىن, قازاق ايەلدەرىن تاربيەلەيتىن رۋحاني قۇرال ەكەنىن ايتتى.
جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆا قالام تەربەگەن ايەل-انا تاقىرىبى – ماڭگىلىك تاقىرىپ. بۇل تۋرالى ت.جۇرتباي اڭگىمەلەدى. «قولىمىزعا تيگەن جاڭا جيناق – ەشقاشان اياقتالمايتىن ءھام قاسيەتتى تاقىرىپ. اۆتور جۇزگە كەلسە دە, قالامىنىڭ ۇشىندا ءبىر تامشى جازىلماعان قازاق ايەلىنىڭ تاعدىرى تۇرادى. ال كىتاپ مازمۇنىنا كەلسەك, ەل تاريحىندا ءبىر وزىنەن ءبىر قاۋىم ەل تاراعان انالار بار. ماسەلەن, مۇرىن انادان توعىز بولىس, ماقتا انادان سەگىز بولىس بايجىگىت تاراعان. قازىرگى تارباعاتاي, اقجار, اقسۋاتتىڭ جارتىسى, اقجار, ماقانشى تۇگەل وسى مۇرىن انانىڭ ەلى. ول كەزدەگى توعىز بولىس دەگەنىڭ – كىشىگىرىم ءبىر مەملەكەتكە تەڭ. ايپارا دەگەن مىقتى ايەل بولعان. بۇكىل توبىقتىنىڭ اناسى. ەگەر ايپارا قالماقتارعا بارىپ, ولگەن تۇيەنىڭ استىنا بالالارىن تىعىپ, جاندوس پەن جىگىتەكتى الىپ كەتپەگەندە, توبىقتى قايدان شىعار ەدى؟.. توبىقتى جوق بولسا, قۇنانباي مەن اباي دا تۋماس ەدى. ال اباي تۋماسا, قازاق نە بولار ەدى؟..» دەدى ول.
جيىن بارىسىندا ن.داۋەشوۆ اۆتورعا ءمينيستردىڭ العىس حاتىن تاپسىرىپ, اتالعان جوبانىڭ جالعاسىن تابۋىنا بارىنشا قولداۋ كورسەتەتىنىن جەتكىزدى.
سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ءىس-شارانى ۇيىمداستىرعان جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلىنا, «فوليانت» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى نۇرلان يسابەكوۆكە جانە جيىنعا قاتىسقان بارشا زيالى قاۋىمعا العىس ءبىلدىردى.
ايتا كەتەيىك, جاڭا جيناق «فوليانت» باسپاسىنان ءجۇز دانامەن جارىق كورىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا تيراج سانى كوبەيىپ, قايتا باسىلۋى مۇمكىن.