قىزىلاعاشتاعى سۋ قويماسىنىڭ بۇزىلۋى ورنى تولماس قاسىرەت اكەلدى. بۇدان سوڭ شارۋا قوجالىقتارىنىڭ يەلىگىنە وتكىزىلگەن نە كۇتىمسىز, باقىلاۋسىز قالعان باسقا دا سۋ قويمالارىنىڭ جاعدايى جۇرتتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋىعىزدى. سوعان وراي ونداي جاعداي ەندى قايتالانباۋى ءۇشىن جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەردى انىقتاۋ ماقساتىندا باس پروكۋراتۋرا رەسپۋبليكاداعى سۋ قويمالارىنىڭ ءجاي-كۇيىنە شۇعىل تەكسەرىس جۇرگىزگەن ەدى. كەشە ونىڭ ناتيجەسى انىقتالعانىن قۇزىرلى ورگاننىڭ رەسمي وكىلى حابارلادى.
پروكۋرورلاردىڭ تەكسەرۋلەرىمەن 400-گە جۋىق سۋ قويمالارى قامتىلعان. ولاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ بەلگىلەنگەن ءتارتىپتى, ونىڭ ىشىندە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن بۇزا وتىرىپ پايدالانىلىپ ءجۇرگەندىگى انىقتالىپتى. سۋ دەڭگەيىن باقىلاۋعا ارنالعان بەكەتتەردىڭ جانە سۋ ولشەگىش قۇرالداردىڭ بولماۋى, سونداي-اق ءجوندەۋ جانە رەتتەۋ, بەكىتۋ تەتىكتەرىنىڭ جاي-كۇيىنە باقىلاۋ تەكسەرىسىن جۇرگىزۋ مەرزىمدەرىنىڭ تياناقسىزدىعى ءجيى كەزدەسەتىن زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا جاتادى. ءسويتىپ, تەكسەرۋ بارىسىندا ءبىرقاتار يەسىز قالعان سۋ شارۋاشىلىعى نىساندارىنىڭ بارلىعى ناقتى تىركەلدى.
انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ ماقساتىندا پروكۋرورلار 50 ۇسىنىس ەنگىزدى, 5 ۇيعارىم ورىندالدى, سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىستارىن پايدالانۋ ەرەجەلەرىن بۇزۋ فاكتىلەرى بويىنشا 17 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ءىس قوزعالدى. بارلىق يەسىز قالعان سۋ قويمالارى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باقىلاۋىنا الىندى. قازىر باس پروكۋراتۋرا وسى تەكسەرۋدىڭ ءناتيجەلەرى بويىنشا ۇكىمەت اتىنا ۇسىنىس ازىرلەۋدە. مۇنداي تەكسەرۋلەردىڭ ارقاسىندا حالىقتىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاۋىپ تۋعان جاعدايدا ارەكەت ەتۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن, ءتۇرلى قۇرىلىمدار جاۋاپكەرشىلىگىن بەلگىلەۋ ارقىلى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جۇيەسى جەتىلدىرىلۋ قاجەتتىگى ايقىندالدى.
سونداي-اق باس پروكۋراتۋرا كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى مەن حالىقارالىق كەلىسىمدەردىڭ ساقتالۋىنا تەكسەرۋ جۇرگىزگەن ەدى. مۇندا دا كوپتەگەن, اسىرەسە, بالالاردى جۇمىسقا ەڭبەك شارتىن جاساماي جانە مەديتسينالىق تەكسەرۋسىز قابىلداۋ, ءجاسوسپىرىمدەردى تۇنگى ۋاقىتتا, سونداي-اق زاڭنامادا بەلگىلەنگەن جۇمىس ۋاقىتىنىڭ ەڭ جوعارى ۇزاقتىعىنان دا كوپ ۋاقىتقا جۇمىسقا تارتۋ جانە تاعى دا باسقا زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان. ماسەلەن, كامەلەتتىك جاسقا تولماعان ن.مولداباي, ن.راحيەۆ جانە ە.كراۆەتس ەڭبەك شارتىنسىز جانە مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتپەي اقتوبە قالاسىندا “ارتساح” مەيرامحاناسىندا تۇنگى ۋاقىتتا داياشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن.
بالقاش قالاسىندا ورنالاسقان “بەرلوگا” ءدامحاناسىندا 17 جاسار برۋسەنكو اپتاسىنا 50 ساعاتتان استام ۋاقىت بويى داياشى رەتىندە جۇمىسقا تارتىلعان, ال جاسى 16-دان 18-گە دەيىنگى جاستاردىڭ جۇمىس ۋاقىتىنىڭ ۇزاقتىعى اپتاسىنا 36 ساعاتتان اسپاۋى ءتيىس ەدى. ءتىپتى كامەلەتتىك جاسقا تولماعانداردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تىكەلەي مىندەتى بولىپ تابىلاتىن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ وزدەرىنىڭ دە بالالاردى جۇمىسقا زاڭسىز تارتقان جاعدايلار ورىن العان. مىسالى, شالقار قالاسىنىڭ پوليتسيا ينسپەكتورى مۇڭايتباس كاسىپتىك-تەحنيكالىق مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى ب.جانۇزاقوۆتى ەكى جىل بويى جەكە مەنشىك ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جۇمىستارىنا زاڭسىز تارتقان. قازىرگى تاڭدا وعان قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ تۋرالى ماسەلە قارالۋدا.
وقۋ كەستەسىن بۇزىپ, بالالاردىڭ ەڭبەگىن زاڭسىز پايدالانۋ فاكتىلەرى دە انىقتالعان. قاراعاندى وبلىسىنىڭ وساكاروۆ اۋدانىنداعى ءبىر اۋىلدىڭ مەكتەپ وقۋشىلارى مال باعۋ ءۇشىن وقۋدان بوساتىلعان, ال وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنىڭ 2 مىڭعا جۋىق مەكتەپ وقۋشىلارى ساباق كەزىندە ماقتا جيناۋعا تارتىلعان. ءسويتىپ, باس پروكۋراتۋرا تەكسەرىسى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بالالاردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ءتيىستى كوڭىل بولمەيتىندىكتەرىن كورسەتىپ بەردى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ.