قارشاداي قىز قازاقتىڭ اتىن الەمگە ايگىلەپ ءجۇر. التى جاسىندا الا تاقتانىڭ ۇستىندە تىزىلگەن شاحمات فيگۋرالارىنا قىزىعا دا, تاڭعالا قاراعان جانسايا ابدىمالىك سول كەزدە اراعا جىلدار سالىپ كۇللى الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارتامىن دەپ ويلادى ما ەكەن؟!
بۇگىن الەمنىڭ ەڭ جاس گروسسمەيستەرى, ەڭ جاس چەمپيون, ەڭ جاس ستۋدەنت جانە ءوز اتىندا شاحمات اكادەمياسى بار جانسايانىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىنە توقتالۋدى ءجون كوردىك.
قارشاداي قىز قازاقتىڭ اتىن الەمگە ايگىلەپ ءجۇر. التى جاسىندا الا تاقتانىڭ ۇستىندە تىزىلگەن شاحمات فيگۋرالارىنا قىزىعا دا, تاڭعالا قاراعان جانسايا ابدىمالىك سول كەزدە اراعا جىلدار سالىپ كۇللى الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارتامىن دەپ ويلادى ما ەكەن؟!
بۇگىن الەمنىڭ ەڭ جاس گروسسمەيستەرى, ەڭ جاس چەمپيون, ەڭ جاس ستۋدەنت جانە ءوز اتىندا شاحمات اكادەمياسى بار جانسايانىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىنە توقتالۋدى ءجون كوردىك.
ءوزىنىڭ شاحمات الەمىندەگى العاشقى اتاعىنا جانسايا قىز التى جاسىندا قول جەتكىزگەن ەدى. بۇل 2006 جىلى الماتى قالاسىنىڭ چەمپيونى دەگەن اتاق ءۇشىن وتكەن 8 جاسقا دەيىنگى جاس شاحماتشىلار ءتۋرنيرى بولاتىن. كەلەر جىلدىڭ قىسىندا قارشاداي قىز 9 مۇمكىندىكتەن 8,5 ۇپاي جيناپ قازاقستان چەمپيونى اتاندى. 2007 جىلدىڭ ماۋسىمىندا ۋكراينادا وتكەن حالىقارالىق جارىستا التىن يەلەنىپ, 7 جاسار جانسايا ءبىرىنشى رازرياد تالابىن تولىق ورىندادى.
2008 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ءابسوليۋتتى چەمپيونى اتانىپ «كلاسسيكا», «راپيد» جانە «بليتس» نوميناتسيالارى بويىنشا بىرنەشە التىن مەدالدى قانجىعاسىنا بايلادى. باعى جانىپ, سول جىلعى قازان ايىندا ازيا چەمپيونى اتانعان قارشاداي قىز ۆەتنامدا وتكەن الەم چەمپيوناتىنان دا باس بايگەنى الىپ قايتتى.
مىنە, نەبارى 8 جاسىندا كۇللى الەمدى مويىنداتقان جاس شەبەر «شاحمات حانشايىمى» دەگەن اتقا لايىق بولىپ, ءوزىنىڭ جەڭىس جولىن ودان ءارى جالعاي بەردى. ارادا ۋاقىت زاۋلاپ ءوتىپ جاتتى. قازاقتىڭ قارشاداي قىزى الەمدى اۋزىنا قاراتتى. ون ەكى جاستاعى شاحماتشى جانسايا ابدىمالىك ەڭ جاس گروسسمەيستەر اتاندى. ماسكەۋ مەن الۋشتا قالالارىندا وتكەن تۋرنيرلەردە توپ جارىپ, حالىقارالىق گروسسمەيستەر تالابىن ورىنداپ شىقتى. ءسويتىپ, ەكى ءدۇبىرلى جارىستان كەيىن جانسايانىڭ الەمدىك رەيتينگتەگى كورسەتكىشى 102 بالعا كوتەرىلدى. وسى ارالىقتا «شاحمات حانشايىمى» قازاق-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەڭ جاس ستۋدەنتى اتانىپ ۇلگەردى.
جانسايا ابدىمالىك 2000 جىلى الماتى قالاسىندا دۇنيەگە كەلدى. ول التى جاسقا تولعاندا اكەسى شاحماتتىڭ ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرىپتى. ول كىسى ۇلى سانجار مەن قىزى جانسايانى شاحمات ۇيىرمەسىنە ءوزى جەتەكتەپ اپارعان.
– قىزىم جانسايا كۇنىنە 5 ساعات شاحمات وينايدى. اعاسى سانجار شاحماتتان قازاقستاننىڭ ەكى مارتە چەمپيونى. اكەسى دانيار قىزىن «شاحمات پاتشايىمى» دەپ اتايدى. ونىسى تەگىن دە ەمەس. جانسايانىڭ سۇيىكتى فيگۋراسى – ءۋازىر. وقۋ ۇلگەرىمى جاقسى, اسىرەسە, ماتەماتيكادان مىعىم. ارينە, جارىستارعا بارۋ ءۇشىن ساباقتان ءجيى قالۋعا تۋرا كەلەدى. بىراق بولاشاقتا شاحمات ۇيىرمەلەرىن اشقىسى كەلەتىن جانسايا ءۇشىن وقۋ دا ماڭىزدى. سول ءۇشىن دە بوس ۋاقىتىن وزگە پاندەردى پىسىقتاۋعا جۇمسايدى, – دەيدى اناسى الما تورەبەكقىزى.
ءسوز جوق, جاسوسپىرىمدەر اراسىندا شاحماتتان ءتورت دۇركىن الەم چەمپيونى اتانعان جانسايا ابدىمالىكتى اتا-اناسى عانا ەمەس, قازىرگى تاڭدا ارقايسىمىز ماقتان ەتە الامىز. 13 جاسار وتانداسىمىز جان-جاقتىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. ول شاحماتتان باسقا, بوس ۋاقىتىندا مانەرلەپ سىرعاناۋدى, كونكي تەپكەندى, سۋدا جۇزگەندى ۇناتادى. سپورتتىڭ بارلىق ءتۇرىن جاقسى كورەدى. بىرنەشە شەت تىلدەرىن بىلەدى.
– مەن قاتىسقان جارىستاردىڭ بارىنە الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك دەگەن شاحماتشىلارى كەلدى. قاتىسۋشىلاردىڭ جاسى ءار تۋرنيردە ارقالاي بولدى. ماسەلەن, يندونەزياداعى جارىسقا 20 جاسقا دەيىنگى شاحماتشىلار اكەلىنسە, ال سوڭعى ەكى تۋرنيردە قاتىسۋشىلار اراسىندا 50 جاسقا دەيىنگى شاحماتشىلار دا بولدى. شاحمات ويناپ ۇيرەنگەلى مەنىڭ ەكى ارمانىم بار ەدى: ءبىرى ەڭ جاس گروسسمەيستەر بولۋ, ەكىنشىسى – قىزدار اراسىندا الەم چەمپيونى اتانۋ. مىنە, سول ارمانىمنىڭ بىرەۋى جۇزەگە استى. ءوزىمنىڭ جانە ەلدىڭ الدىندا بەرگەن ۋادەمدى ورىندادىم, – دەيدى الەمنىڭ ەڭ جاس چەمپيونى جانسايا ابدىمالىك.
بيىل وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا شاحماتتان الەم چەمپيوناتىنىڭ ءتورت دۇركىن جەڭىمپازى جانسايا ابدىمالىك اتىنداعى شاحمات اكادەمياسى اشىلدى. جاس سپورتشى ينتەللەكتۋالدىق ويىن ورداسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ, جينالعان قاۋىممەن ەتەنە اڭگىمەلەستى. كەزدەسۋ سوڭىندا جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى بىرلەسىپ ءبىر مەزەتتە بىرنەشە شاحماتشىمەن ويناۋ سەانسىن وتكىزىپ, وتانداستارىن قايران قالدىردى.
الەمنىڭ ەڭ جاس الەم چەمپيونى ۇتىس كولەمى جاعىنان گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنۋدىڭ از-اق الدىندا تۇر. پاديشالار ويناعان ۇلكەن اقىل مەن تاجىريبەنى تالاپ ەتەتىن شاحمات ارقىلى قازاق ەلىنىڭ اتىن ايداي الەمگە تانىتقان «شاحماتتىڭ پاتشايىمىنا» الداعى ءومىرى جەڭىستى دە, جەمىستى بولسىن دەگىمىز كەلەدى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.