زەينەتاقى جيناعىن پايدالانۋ: ءوتىنىم بەرەر كەزدە نەنى ەسكەرۋ كەرەك؟

جوبانىڭ ۋاكىلەتتى وپەراتورى بولىپ بەكىتىلگەن «وتباسى بانك» وكىلى الەۋمەتتىك جەلىدە تىكەلەي ەفير وتكىزىپ, كوپشىلىكتىڭ ماڭىزدى ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن ەدى. وسى ورايدا ەڭ ماڭىزدى اقپاراتتاردى توپتاپ, وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

بجزق-دان العان قاراجاتقا تەك ءۇي تۇرعىزىپ قانا قويماي, بولەك جەر تەلىمىن دە ساتىپ الۋعا بولادى. ەكى وپەراتسيانى ءبىر كەلىسىمشارت ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بار. ول ءۇشىن ەڭ ۇلكەن قۇجاتتار پاكە­تىن ۇسىنۋ شارت. ولار: ارحيتەك­تۋرالىق-جوسپارلاۋ تاپسىر­ماسى; مەردىگەردىڭ ليتسەنزياسى بار قۇرىلىس كومپانياسىمەن جاساعان كەلىسىمشارت; قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن جۇرگىزۋ شى­عىندارىنىڭ سمەتاسى; ەسكيزدىك جوبا; قۇرىلىستىڭ باستالعانى تۋرالى حابارلاۋ; جەر تەلىمىنىڭ قۇجاتى.

وسىنىڭ ءبارى تۇگەل ءارى دۇرىس بولعان جاعدايدا قارجى اۋدارىلادى. قارجىنى العان كەزدەن باستاپ 24 اي ىشىندە كليەنت سايتقا كىرىپ, جەكە كابينەتىندە ءۇيدى پايدالانۋعا قابىلداۋ تۋرا­لى اكتىنى جۇكتەۋى كەرەك. اتال­عان اكت ءۇيدى سول كليەنتتىڭ سالعا­نىن راس­تايدى. جەردى جەكە ماقسات­تا سا­تىپ الۋ ەرەجەسى قاراستى­رىل­ما­عان. جەردى تەك ء«ۇي قۇرىلىسىن سالۋ» ءۇشىن عانا ساتىپ الۋعا بولادى.

ازامات قايتالاما نارىقتاعى ۇي­لەردى تولىق ساتىپ الۋ ارقىلى العىسى كەلسە, وندا پورتالعا ساتۋ­شىمەن نەمەسە قۇرىلىس جۇر­گى­زۋشىمەن جاسالعان ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلىسىمشارتىن, وسى كە­لىسىمنىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندا (حقكو) تىركەلگەنىن راستايتىن تىر­­كەلگەن قۇقىقتار مەن اۋىرتپا­لىقتار تۋرالى كۋالىك جانە بجزق قاراجاتىنان العاشقى تولەمدى راسىمدەۋ قۇجاتىن جۇكتەۋى كەرەك. ال ەگەر كليەنت «وتباسى بان­ك» ەمەس, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقى­لى يپوتەكا راسىمدەگىسى كەل­سە, وندا بانكتىڭ ءوتىنىشتى راستا­عا­نى تۋرالى قۇجاتتى پورتالعا جۇك­تەيدى. اتالعان قۇجات ءبىر اي بۇ­­رىن ەمەس, ەندى عانا بەرىلگەن بولۋى كەرەك. ازىرگە ناقتى مەر­زىمى بەلگىلى ەمەس, دەگەنمەن 10 كۇن­نەن اسپايتىن مەرزىم بەكىتىلۋى مۇمكىن.

ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالعا الۋ بويىنشا قارىزدى دا وسى مۇمكىندىك ارقىلى تولەۋگە بولادى. ونداي كەلىسىمشارتتى «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» اق جانە «سامۇرىق-قازىنا كونستراكشن» اق جاسايدى. كليەنت قارىزدى تولىق نەمەسە ءىشىنارا تولەي الادى. ول ءۇشىن جالعا الۋ كەلىسىمشارتىنىڭ سكانەرلەنگەن نۇسقاسىن جانە ۇيىمنان قانشا قارىز قالعانى تۋرالى حاتتى ۇسىنۋى ءتيىس. ءارى قاراي «وتباسى بانك» قارىزدى وتەۋدى جۇزەگە اسىرادى.

ازامات زەينەتاقى تولەمىن جاقىن تۋىستارىنا, جۇبايىنا بەرە الادى. ەگەر ءوزى زەينەتاقى قارجىسىن پايدالانعىسى كەلمەسە نەمەسە ونى ءىشىنارا عانا پايدالانار بولسا, وندا قارجىنى جاقىن تۋىسقا بەرۋگە قۇقىعى بار. ماسەلەن, اجەسى ءوز زەينەتاقى قاراجاتىن نەمەرەسىنە بەرە الادى: ءبىر بولىگىن نەمەسە تولىقتاي. ول نەمەرەسىنە 2 ملن تەڭگە بەرەدى دەلىك. نەمەرەسىنىڭ جيناقتاعى قاراجاتى جەتكىلىكتى شەككە جەتپەگەن جاعدايدا اجەسىنىڭ بەرگەن اقشاسىن قابىلداپ, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر يپوتەكاسى ءۇشىن العاشقى تولەم رەتىندە قۇيىپ, ءوز تولەم قابىلەتىن راستاي الادى.

ەگەر ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ەكەۋىنىڭ دە جيناقتاعى قاراجاتى جەتكىلىكتى مولشەرگە جەتىپ تۇرسا, وندا ولار قارجىسىن تىزىمدەگى كەز كەلگەن ماقساتقا جۇمساي الادى. اقشاسىن بەرەتىن تاراپ بانكتىڭ سايتىنا كىرىپ, ءوز قارجىسىن بەرەدى. ال قابىلداۋشى تاراپ نەگىزگى ماقساتتى تاڭداپ, وپەراتسيانى ءوزى اياقتايدى.

ازاماتتار زەينەتاقى جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن يپوتەكالىق قارىزدى جابۋعا دا جۇمسايدى. «وتباسى بانك» وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, ول قارىزدىڭ قاشان الىنعانى ماڭىزدى ەمەس. ەگەر «باسپانا حيت» باعدارلاماسىمەن 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن كەلىسىمشارت جاسالعان بولسا وندا بۇل يپوتەكانى جاباتىن مۇمكىندىك بار. بجزق قارجىسىمەن تەك يپوتەكالىق ماقساتتاعى قارىزداردى عانا وتەۋگە رۇقسات بەرىلگەن. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەن الىنعان اقشالاي نەسيەنى وتەۋگە بولمايدى. ەگەر باسقا بانكتەگى قارىزىن وتەگىسى كەلسە, وندا بانكتىك زايم كەلىسىمشارتىن جانە قارىزدىڭ قانشا قالعانى تۋرا­لى انىقتامانى ۇسىنۋى كەرەك.

ء«بىز بانكتەرمەن اقپارات الماسۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس ىستەدىك. قازىر بىزدە 12 بانكتىڭ رەكۆيزيتى بار. ونىڭ ىشىندە ءىرى يپوتەكالىق بانكتەر دە بار. سىزگە رەكۆيزيت تولتىرۋدىڭ قاجەتى بولمايدى. بانك تىزىمىنەن قاجەتتىسىن تاڭدايسىز جانە ءسىزدىڭ ءوتىنىشىڭىز اۆتوماتتى تۇردە تولتىرىلادى. اۋدارىمعا وتىنىشكە قول قوياسىز جانە قارجى قاجەتتى ماقساتقا جىبەرىلەدى» دەيدى «وتباسى بانكىنىڭ» وڭىرلىك دامۋ جانە ساتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى راحيليا بالتاباەۆا.

بانك وكىلىنىڭ سوزىنشە, زەينەتاقى جيناعىنداعى قارجىنى الىپ, «وتباسى بانكىنەن» دەپوزيت اشىپ, اقشا جيناۋعا بولمايدى. «وتباسى بانكىنىڭ» شوتىنا اقشا تۇسكەننەن كەيىن كليەنت 45 كۇن ىشىندە پاتەر ساتىپ الۋى ءتيىس.

ەسكە سالايىق, 23 قاڭتاردان باستاپ «وتباسى بانك» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكi» اق ۋاكىلەتتى وپەراتور رەتىندە بىرجولعى زەينەتاقى تولەمىن الۋ بو­يىنشا ارنايى پلاتفورمانى ىسكە قوستى. بىرجولعى تولەمدى ازاماتتار تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ جانە ەمدەلۋگە تولەۋ ءۇشىن پايدالانا الادى. ول ءۇشىن ارنايى enpf-otbasy.kz سايتى ىسكە قوسىلدى.