كەزىندە ماشينكامەن جازىلعان ارحيۆتەردەگى قۇجاتتاردىڭ ماتىندەرىن كومپيۋتەرگە قايتا ءتۇسىرۋ اۋقىمدى ىسكە اينالعالى قاشان. اسىرەسە قازاق تىلىندەگى ماتىندەردى كومپيۋتەرگە تۇسىرگەندە انا تىلىمىزگە عانا ءتان توعىز ءارىپتى تانىماي, ابىگەرگە سالادى. ال قولجازبالاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىن جاساۋ ءتىپتى ازاپ. سەبەبى قايتادان كومپيۋتەردە تەرىپ وتىرۋ كەرەك. 11-سىنىپ وقۋشىسى الار بەرىك ۇلىنىڭ ارقاسىندا وسى جۇمىس جەڭىلدەيتىن سەكىلدى. ويتكەنى ول قولمەن جازىلعان ماتىندەردى وقىپ, ەلەكتروندى نۇسقاسىن جىلدام جاساپ بەرەتىن ءموبيلدى قوسىمشا ويلاپ تاپتى.
الار اسۋى اسقاق الار پاۆلودار قالاسىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان «جاس دارىن» مەكتەبىنىڭ سوڭعى سىنىبىندا وقيدى. قاشىقتان وقىتۋعا كوشۋدىڭ ءبىر پايداسى, ول كەيىنگى ۋاقىتتا كومپيۋتەردە كوبىرەك جۇمىس ىستەيتىن بولدى. ونى شابىتتاندىرعان – قولجازبالاردى تانۋعا ارنالعان قوسىمشانى ىسكە قوسۋ تۋرالى ەرەكشە يدەياسى ەدى.
– ءبىز ءبىرىنشى ءماتىندى فوتوعا ءتۇسىرىپ الامىز, قاجەتتى ءسوزدى تاڭدايمىز. قوسىمشا بىزگە سول ءسوزدى وقىپ, ەلەكتروندى نۇسقاسىن شىعارىپ بەرەدى. جالپى مۇندا تۇتاس ءماتىننىڭ تسيفرلى نۇسقاسىن الۋعا دا بولادى. باعدارلاما قازىردىڭ وزىندە سوزدەردى 60-70 پايىزعا دەيىن قاتەسىز وقي الادى. الداعى ۋاقىتتا جەتىلدىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك. ويتكەنى بۇل – ازىرگە عىلىمي جوبا نەگىزىندە ازىرلەنگەن پروتوتيپ. ءبىتىرۋشى تۇلەك بولعاندىقتان ءالى جاي ۇلگى كۇيىندە تۇرعان قوسىمشانى تولىق اياقتاپ, كوممەرتسيالىق جوباعا اينالدىرۋعا ۋاقىت تاپشى. بولاشاقتا ءىت سالاسىنا وقۋعا تۇسكىم كەلەدى. ال ءموبيلدى قوسىمشاما قاتىستى جوسپارىما كەلسەم, وعان باستاپقى ارىپتەردى جازعان سوڭ ودان كەيىنگى ءسوزدى اۆتوماتتى تۇردە تابا الاتىنداي ەتىپ جەتىلدىرگىم كەلەدى. ماسەلەن, ءسىز قازاقشا پەرنەتاقتانى قولدانعاندا «س» ءارپىن تەرسەڭىز, «سالەم» دەگەن ءسوزدى ۇسىنادى عوي, سول سەكىلدى. نەگىزى ماعان وسى يدەيانى ىسكە اسىرۋىما س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندەگى عىلىمي جەتەكشىم كومەكتەستى, – دەيدى ونەرتاپقىش وقۋشى.
شىنىندا باسپا ارىپتەرىمەن جازىلعان ماتىندەردى ەمەس, ءدال قولمەن جازىلعان جازبالاردى وقي الاتىن ءموبيلدى قوسىمشا تۋرالى يدەيانى الاردىڭ عىلىمي جەتەكشىسى داريا ابىكەنوۆا ۇسىنعان. ول العىر ويلى وقۋشىنىڭ بىرنەشە نۇسقا ىشىندە وسى ءموبيلدى قوسىمشانى جانىنا جاقىن كورگەنىن جەتكىزدى.
– الار ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتكە وتكەن قىركۇيەك ايىندا كەلىپ ءىت يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋىنا قاتىسۋدى قالايتىنىن, وي جارىسىنا ۇسىناتىن بىرنارسە ويلاپ تابۋعا بەكىنگەنىن ايتىپ, سوعان ساي باعىت بەرۋىن سۇرادى. بىرنەشە نۇسقاسىن, شەشىلمەگەن پروبلەمالاردى ۇسىندىم. ول وسى قوسىمشانى تاڭدادى. نەگىزى بۇل يدەيا بىزگە ۋنيۆەرسيتەتىمىزدەگى قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىن جاسايمىز دەپ ابىگەرگە تۇسكەنىمىزدەن تۋدى. اقيقاتىندا مۇنداي پروبلەما بۇرىننان جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان ءاربىر مەكەمەگە تانىس قوي. تالابى زور بالا كوبىمىز كەزىگەتىن كەدەرگىنى, ءبىرازىنا تانىس پروبلەمانى شەشۋگە بەل بايلادى. ءبىز كومەكتەستىك. كوپتەگەن عىلىمي ماقالانى, ءتۇرلى ادەبيەتتى وقىدىق. باعدارلامالاۋ ماماندارىمەن كونسيليۋم قۇردىق. ناتيجەسىندە الار قولمەن جازىلعان ءارىپتى تانيتىن جۇيەنى جاساي الدى. جۇمىسىمىزدىڭ باستى ەرەكشەلىگى – قازاقشا ارىپتەردى تانۋعا باعىتتالعانىندا. ارينە قيىندىقتار بولدى. ويتكەنى ءموبيلدى قوسىمشا نەيروندى جەلى تەحنولوگياسى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. ال بۇل باعىتتى زەرتتەپ جۇرگەن ءىت ماماندار وڭىردە مۇلدە جوق, – دەدى د.ابىكەنوۆا.
كەيىپكەرىمىز وبلىستىق ءىت يننوۆاتسيالى جوبالار بايقاۋىندا وسى ەڭبەگىمەن ءى ورىندى جەڭىپ الدى جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋعا جوباسىن تاپسىرىپ قويدى.