قوردا تۇرعان قۇندى مۇرا

مەكەمەنىڭ عىلىمي-ادىستەمە جو­نىندەگى ورىنباسارى قايىرجان كۇزەمباەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل شىعارما فيقھ ءىلىمىن, ياعني يسلام زاڭدارى جيناعىن تاپسىرلەگەن اسا باعالى تۋىندى. اۆتورى ەكى ادام, ناقتىراق ايتقاندا قوس عۇلا­مانىڭ بىرىكتىرىلگەن ەڭبەگى. ءبىرىن­شىسى – شامسۋددين مۋحامماد بين حۋسامۋددين ءال-حوراساني ءال-كۋحۋستاني اتتى عالىم بولسا, ەكىنشىسى  حيجرانىڭ 953-جىلدارى دۇنيەدەن وتكەن ء(ميللادي كۇنتىزبەسى بويىنشا 1546 جىلى) فارۋددين بين يبراحيم ءاپاندى ءال-قازاني دەگەن ادام ەكەن.

كىتاپ جايلى انىقتامالىقتا بۇل تۋىندى حيجرانىڭ 941 جىلى ء(ميل­لادي كۇنتىزبەسى بويىنشا 1534 جىل) زۇلقيدجا ايىنىڭ 18-ءشى جۇلدىزى سارسەنبىدە جازىلىپ بىتكەنى جايلى تاس­پالانىپتى. بىراق ارادا ءۇش عاسىردان استام ۋاقىت وتكەندە, ياعني حيجرانىڭ 1308-جىلى (1890) ەرەجەپ ايىندا جارىق كورگەنى جايلى جانە باسپادان شىعار تۇستا قاڭتار ايىندا ءبىرىنشى باسىلىمىنا, ال تامىز ايىندا ەكىنشى باسىلىمىنا رۇقسات الىنعاندىعى تۋرالى دەرەك ساقتالعان.

كىتاپتىڭ ءبىرىنشى بولىگى – «جاميع ءال-رۋمۋز» دەپ اتالىپ, مۇندا  قۋحۋس­تانيدىڭ حانافي ءمازھابى بويىنشا يسلام فيقھتەرىنىڭ (زاڭدارىنىڭ) ءتاپسىرى جازىلعان.

كەلەسى بولىگى – «عاۋاس ءال-باحراين» دەپ اتالادى ەكەن. مۇندا نەگىزىنەن عالىم فاحرۋددين ءال-قازانيدىڭ يسلام ىلىمدەرىنە جاساعان تۇسىندىرمەسى بەرىلگەن. بۇل ءبولىم 93-بەتتەن باستا­لىپ 712-بەتپەن اياقتالعان. مۇندا ساۋدا-ساتتىق تۇرلەرى مەن شارتتارى, ءوسىم تۋراسىندا, جالعا الۋ-بەرۋ تالاپتارى, كەپىل, سەرىكتەستىك, وسيەت, ۇرلىق, قىلمىس سەكىلدى ت.ب. تاقىرىپتار قامتىلعان.

«كىتاپتىڭ العاشقى بەتىنىڭ جوعارى جاعىندا «كىتاپتىڭ يەسى مۋللا دارۋيش بين ماحان» دەگەن ارابشا جازۋ بار. وسىعان قاراعاندا بۇل ادام تۋىندىنىڭ جارىق كورۋىنە اتسالىسقان جانە اۆتور­لىق قۇقىنا يەلىك ەتۋشى تۇلعا بولسا كەرەك», دەيدى قايىرجان عيزات ۇلى.