– ەندى بىزگە جاڭاشا ويلاۋ كەرەك. ادامداردىڭ كوپشىلىگى پاندەميا كەتىپ, بۇرىنعى كۇندەرگە قايتا ورالاتىندىعىنا سەنەدى. الايدا ول ءومىر بۇرىنعىداي بولمايدى – ءبىر نارسە مىندەتتى تۇردە وزگەرەدى. سوندىقتان ءبىز قازىرگى جاعدايعا بەيىمدەلە وتىرىپ, ءداستۇرلى جەلىگە ساندىق ەلەمەنت قوسامىز, بارلىق تانىمال پلاتفورمالاردى بايلانىستىرامىز. مىسالى, ءالى دە تالاي ادام ءوز تاۋارلارىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە قالاي ساتۋعا بولاتىنىن تۇسىنبەيدى. ءسىز مەيلى كاسىپكەر, مەيلى ءۇي شارۋاسىندا بولساڭىز دا, ءبارىبىر تابىس تابۋىڭىز كەرەك, – دەيدى الماتىدا ءبىرىنشى رەت جاڭا فورماتتا وتكەن «ادەمى بيزنەس ازيا» فەستيۆالىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى.
سونىمەن ونلاين+وفلاين فەستيۆالىنىڭ كورمەسىنە تانىلعانى دا, تانىلماعانى دا بار, كەسكىندەمە, ءمۇسىن, كيىز تاقتا جانە قازاقتىڭ ەجەلگى ءبىز كەستە جانرلارىندا ىرىكتەلگەن توعىز سۋرەتشى – ەسىمعالي جۇمانوۆ, ليليا پوزدنياكوۆا, داۋرەنبەك بەكنازاروۆ, الماس نۇرعوجاەۆ, دينا بۋكسيكوۆا, ەرسايىن جاپاق, گۇلجانات قابيجانوۆا, گەورگي لي, زەينەلحان مۇحامەدجاننىڭ تۋىندىلارى قويىلعان.
تىكەلەي ترانسلاتسيالانعان كورمەنىڭ اشىلۋىندا ونەر ادامدارى ەلدەگى شىعارماشىلىق كلاستەرىنىڭ الدىندا تۇرعان تۇيتكىلدەردى العا تارتىپ, الەمدىك ونەر نارىعىنا قوسىلۋ قاجەتتىلىگىن ايتادى. ول ءۇشىن قازىر باتىسپەن باسەكەلەستىككە توتەپ بەرە الاتىن جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەت. «ەگەر ءبىز شىعارماشىلىق ادامدارى ەلدە قالسىن دەسەك, بۇل سالاعا كوپ كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك», دەيدى سۋرەتشىلەر.
قازىردىڭ وزىندە قازاقستاندىق قىلقالام شەبەرلەرى شەتەلدە سۇرانىسقا يە. پاندەمياعا دەيىن قازاقستاننىڭ 200-دەن استام سۋرەتشىسى سولتۇستىك كيپردە ءىرى مەتسەنات ءارى كوللەكتسيونەر سۋات بەي گيۋنسەلدىڭ شاقىرۋىمەن جۇمىس ىستەپ, تۇركى ەلدەرىنىڭ قازىرگى زامانعى ونەر مۇراجايىنىڭ قورلارىن بايىتۋعا قىزمەت ەتكەن. ونىڭ ىشىندە 68 سۋرەتشى ماداق-ماراپاتپەن ورالىپتى. وسىلايشا, كونە توقىما تەحنيكاسىن جاڭعىرتقان زەينەلحان مۇحامەدجان 2020 جىلى كيپردە وتكەن حالىقارالىق سۋرەتشىلەر سيمپوزيۋمىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, الماس نۇرعوجاەۆ كۇمىس لاۋرەاتى اتانعان.
ءبىز ونەردىڭ قۇنىن باعالايتىن ءوز بىلگىرلەرىمىز بەن كوللەكتسيونەرلەرىمىزدى ءوسىرۋىمىز كەرەك. مادەنيەت پەن شىعارماشىلىققا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ جالپى دەڭگەيىن كوتەرۋىمىز قاجەت.
ەگەر كوركەمونەر نارىعى دۇرىس داميتىن بولسا, وندا كەسكىندەمەنىڭ ءوزى بيۋدجەتكە پايدالى بولا الادى. ماسەلەن, قازىر قاتار مەملەكەتى التىنمەن جانە وبليگاتسيالارمەن بىرگە ونەردى ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيا رەتىندە قاراستىرىپ ساتىپ الۋدا. قازاقستاندا ازىرشە «سىيلىق», «تابارىك» ونەرى باسىم: كارتينالار ارزان اقشاعا ساتىپ الىنىپ, سىيعا تارتىلادى. الايدا ارنايى سەرتيفيكاتتار مەن ساراپتاماسىز مۇنداي ونەر تۋىندىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى نولگە تەڭ.
كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىزدىڭ سۋرەتشىلەر: «ەگەر سىزدە بەلگىلى اۆتوردىڭ كەنەپتەرى بولسا دا, ونى ساتۋ ءۇشىن ساراپتاماعا كوپ اقشا جۇمساۋعا تۋرا كەلەدى جانە ونى قازاقستاندا جاسامايدى», دەيدى.
ونەر دەلدالى, ونەرتانۋشى, Mondial Art حالىقارالىق اكادەمياسى قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى دينا دۋسپۋلوۆا دا (فرانتسيا) ونەر نارىعىنداعى باعا تۋرالى ءسوز قوزعادى. بۇگىنگى تاڭدا ەڭ ۇزدىك قازاقستاندىق شەبەرلەردىڭ باعالارىنىڭ شەگى الەمدەگى باعا جۇيەسى بويىنشا $10 مىڭنان اسپايدى – بۇل الەمدىك اۋكتسيون نارىعىنداعى بارلىق ترانزاكتسيالاردىڭ 80 پايىزعا جۋىعى تيەسىلى ارزان ونەر سەگمەنتىنە كىرەدى ($50 مىڭعا دەيىن). بۇل ورتاشا ساتىپ الۋشىلار كلاسىنا ارنالعان. وسى تومەنگى باعا دياپازونى مەن پرەميۋم سەگمەنتى (ميلليون دوللاردان باستاپ) اراسىندا ورتاشا دياپازون (ميلليون دوللارعا دەيىن) بار.
ماسەلەن, ونەرتانۋشى دينا دۋسپۋلوۆا عاني بايانوۆتىڭ تۋىندىسى ارزان باعاعا ساتىپ الىنىپ, اۋكتسيوندا 168000 دوللارعا ساتىلعانىن مىسالعا كەلتىرەدى. «قولدان-قولعا» كارتينالاردى شەبەرحانادا ساتىپ العاندا, ءسىز جۇمىستىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن جوعالتاسىز. ساراپتامالىق قورىتىندى بولۋى كەرەك جانە تۇپنۇسقالىق سەرتيفيكات بەرىلەدى. باي ادامدار (جانە ولار از ەمەس) ۇلكەن كوللەكتسيالارعا يە. ولاردىڭ كوللەكتسياسى قانشا تۇراتىندىعىن ەشكىم بىلمەيدى», دەيدى سپيكەر.
جالپى, فەستيۆال ماقساتى ءبىر الاڭدا بيزنەس-قاۋىمداستىق پەن كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ينستيتۋتتارىنىڭ باسىن قوسۋ بولسا, ەكىنشى جاعىنان«ادەمى بيزنەس ازيا» فەستيۆالىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى بەلگىلى ءبىر دارەجەدە كوزدەگەن ماقساتىنا جاقىندادى.
– ءيا, قيىندىقتارعا قاراماستان, ءبىز فەستيۆالدى ەكى فورماتتا – وفلاين جانە ونلاين رەجىمىندە وتكىزىپ وتىرمىز. بيزنەسپەن اينالىساتىن ادامدار قاشان دا ادەمى. سوندىقتان فەستيۆالدىڭ اتاۋى دا – «ادەمى بيزنەس ازيا».
ەڭ باستىسى, سوڭعى ءبىر جىلدا بارلىق سالا سياقتى بەينەلەۋ ونەرى دە بىرەگەي تاجىريبە جيناقتادى. ەندى ارەكەتسىز جاتا المايدى. پاندەميا الەمدى ايتارلىقتاي وزگەرتتى.
الماتى