جاقىن ارادا قازاق وقىرمانى تاعى ءبىر كلاسسيكالىق شىعارمامەن تانىساتىن بولادى. «فوليانت» باسپاسى قىتايلىق جازۋشى, نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەرى (2012) مو ياننىڭ ء«ومىر مەن ءولىم ازابى» رومانىن قازاق تىلىندە جارىققا شىعارماق.
مو يان پروزاسىندا بارلىق كەيىپكەرلەرىن انتروپولوگيالىق دەڭگەيگە قايتارىپ, ادامدى جانۋار, تىرشىلىك, العاشقى تىرلىك يەسى ەتىپ بەينەلەيدى. بۇل ءتاسىل اۆتوردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى. ياعني ماسەلەگە سوتسيولوگيالىق, ەتيكالىق ادىسپەن قارامايدى. قوعامنىڭ كوڭىل كۇيىن باقىلاۋشى ساناتىندا ەمەس, قاراپايىم جۇرتتىڭ ءبىرى رەتىندە سۋرەتتەيدى. مىسالى, ء«ومىر مەن ءولىمنىڭ ازابىندا» ءبىر ادام تالاي قۇبىلادى – ادامعا دا, جىلقىعا دا, سيىرعا دا, ءتىپتى ەسەككە دە اينالادى. دەمەك, قالامگەر شىعارماشىلىعىندا قىتاي ەرتەگىلەرىندەگى جان يەلەرىنىڭ قايتىس بولعان سوڭ باسقا جانۋاردىڭ دەنەسىنە اۋىسىپ, قايتا ومىرگە كەلۋى سىندى ميفولوگيانى جاقسى پايدالانادى. سونداي-اق مو يان كوبىنەسە ەز بەن ىنجىقتى, سورلى مەن بەيشارانى ەمەس, جىگەرلى مەن قايراتتىنى, تىرەسەتىندەر مەن قاسارىساتىنداردى جازادى. كەي سىنشىلاردىڭ «مو يان زور ەستەتيكانىڭ ونەرلى رۋحى بار جازۋشى» دەيتىنى دە وسىدان.
باسپانىڭ الەمدىك كلاسسيكتەردى اۋدارۋداعى كەزەكتى بۇل جوباسى – مو ياننىڭ ەلىمىزدە العاش رەت شىققالى وتىرعان ءىرى ەڭبەگى. ايتا كەتەيىك, رومان 2006 جازىلىپ, جاريالانعان بولاتىن. ال شىعارمانى تۇپنۇسقادان جايىربەك مۇحامەدحان مەن دۇيسەنالى الىماقىن تارجىمالاعان. قىرىق التى باسپاتاباقتان تۇراتىن اۋدارماعا ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت كەتىپتى. مو ياننىڭ وزگە شىعارمالارىنا قاراعاندا مۇلدە باسقا ستيلدە جازىلعان ء«ومىر مەن ءولىم ازابى» رومانىنىڭ كوركەمدىك قۋاتى جايلى اۋدامارماشى دۇيسەنالى الىماقىننان سۇراپ كوردىك.
«بۇل شىعارما حح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىنداعى قىتاي ءومىرىن ءسوز ەتەدى. باس كەيىپكەر – جەر يەسى سي مىنناو ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن سوڭ, ومىرگە يت, مايمىل, ەسەك, دوڭىز بولىپ قايتا كەلىپ, ەڭ سوڭىندا كادىمگى ادام رەتىندە قايتا ءومىر سۇرە باستايدى. وزگەشە جازۋ ستيلىنە ۇلتتىق اڭىزدار مەن ميفتەردى اسا شەبەرلىكپەن ۇشتاستىرىپ, وسىنداي سۇيەكتى شىعارما جازعان اۆتور بۇل تۋىندىسىندا ءومىر مەن ءولىم, قۋانىش پەن جۇبانىش, ىزگىلىك پەن جاۋىزدىق, ماحاببات پەن عاداۋات, ەل, وتباسى تاعدىرى سياقتى ماڭىزدى ماسەلەلەردى تىلگە تيەك ەتۋ ارقىلى سول كەزدەگى سولاقاي ساياساتتى سىنعا الادى. شىعارما بارىسىندا مو يان دا ماڭىزدى كەيىپكەردىڭ ءبىرى رەتىندە سۋرەتتەلەدى. ء«ومىر مەن ءولىم ازابى» – وسىعان دەيىن الەمنىڭ بىرنەشە تىلىنە اۋدارىلىپ, وقىرماندار تاراپىنان جاقسى باعا العان شىعارما. ەندى بۇل روماندى قازاق وقىرماندارى دا انا تىلىمىزدە وقي الادى. شىعارمانى وقىپ وتىرىپ, فولكلورلىق قازىنامىزدى قۇنتتاپ اقتارىپ, ميفتەر مەن ءافسانالارىمىزدى وزەك ەتىپ, وسىنداي رومان نەگە جازباسقا دەگەن ويعا كەلەسىز», دەيدى ول.
مو ياننىڭ شىعارماشىلىعىنا ۋيليام فولكنەر مەن گابريەل گارسيا ماركەستىڭ ىقپالى تيگەن دەسەدى. بۇل تۋرالى اۆتوردىڭ ءوزى دە اۆتوبيوگرافيالىق ەسسەلەرى مەن سۇحباتتارىندا ءجيى ايتادى. بالكي, جازۋشىنىڭ مودەرنيستىك باعىتتا جاساعان كوركەم بەينەلەرى مەن فورمالارىنىڭ قىتاي ادەبيەتىندە ەرەكشەلەنۋىنە وسى رۋحاني بايلانىستىڭ اسەرى بولعان شىعار. قالاي دەسەك تە, ون ءبىر رومان, ون سەگىز پوۆەست, بەس اڭگىمەلەر جيناعىنىڭ اۆتورىن الەم وقىرماندارى جازۋ شەبەرلىگىمەن ءھام توسىن ويلارىمەن تانيدى. الداعى باسىلىپ شىعاتىن رومان دا مودەرنيست مو ياندى قازاق وقىرمانىمەن تانىستىرماق.