جاستار قايدا جالىنداعان؟

«ەڭبەك رەزەرۆتەرى» ورتالىق كەڭەسىندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كەزدەرى سۇلتان ابدۋل ۇلىنىڭ باپكەر رەتىندە باعى جاندى. 1981-91 جىلدار ارالىعىندا ول ايتۋلى ۇيىمدا اعا جاتتىقتىرۋشىلىق قىزمەت اتقاردى. ءدال سول تۇستا بولات تەمىروۆ, نۇرلان كوپجاساروۆ, قاناتبەك شاعاتاەۆ, نيكولاي كۋلپين, مىرزاعالي ايتجانوۆ, ميحايل يۋرچەنكو, اركادي توپاەۆ, نۇرجان سمانوۆ, ەسبولات نۇرمانوۆ, نۇرلان قالىباەۆ, تالعات ءتۇسىپوۆ, ۆاسيلي جيروۆ, بولات نيازىمبەتوۆ جانە تاعى باسقا سايىپقىراندار بايراقتى باسەكەلەردە تابىستى ونەر كورسەتتى. كەيىننەن ولاردىڭ الدى وليمپيادا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىندا اتوي سالسا, وزگەلەرى ءتۇرلى حالىقارالىق دودالاردا دارالاندى.

1991 جىلى ەل سپورتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان ازاماتتار سۇلتان كوستوەۆتى قازاقستاننىڭ جاستار قۇراماسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى ەتىپ تاعايىندادى. جالىنداپ تۇرعان جىگىتتەردى ول سان مارتە الەم بىرىنشىلىگىنە باستاپ اپاردى. سول كوماندالار ساپىندا ونەر كورسەتكەن جەرلەستەرىمىزدىڭ ءبىرازى كەيىننەن دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەيدە مويىندالعان مارقاسقالارعا اينالسا, ەندى ءبىرازى ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلا الماي, قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويدى. نەگە؟ نەلىكتەن؟ ۇلكەن رينگتە وزدەرىن تۇبەگەيلى مويىنداتۋ ءۇشىن ولارعا نە كەدەرگى بولدى؟ مىنە, سۇلتان اعامەن بولعان اڭگىمە بارىسىندا وسىنداي سانسىز ساۋالعا جاۋاپ الۋعا تىرىستىق. ەندى وسى جارىستارعا رەت-رەتىمەن توقتالايىق...

1994 جىلى. قازاقستان قۇراماسى جاستاردىڭ الەم بىرىنشىلىگىندە العاش رەت بوي كورسەتتى. ىستامبۇلدا وتكەن جارىستا جەرلەستەرىمىزگە بەس قولا مەدال بۇيىردى. جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن سول سايىپقىرانداردىڭ ەكەۋى عانا كەيىننەن ۇلتتىق كوماندا باپكەرلەرىنىڭ نازارىنا ىلىكتى. اتاپ ايتساق, 67 كيلو سالماقتاعى دانيار مۇڭايتپاسوۆ ازيا چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانىپ, 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىندا باق سىنادى. جاسىل قۇرلىقتا ول شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. 63,5 كيلو سالماقتاعى اسان سەكسەنباەۆ اقش-تا وتكەن مۇحاممەد ءاليدىڭ تۋرنيرىندە توپ جارىپ, ساڭ مىڭ كورەرمەندى تامساندىردى. الايدا كەيىننەن ول قارقىنىن باسەڭدەتىپ الىپ, كورەرمەندەر نازارىنان تىس قالدى. ال الەكساندر تسوي (54 كيلو), تالعات قاليموۆ (60 كيلو) جانە رۋسلان زۋماەۆتىڭ (81 كيلو) ودان كەيىنگى تاعدىرى بەيمالىم. 

سۇلتان اعا: تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىلدارى كوپ قيىندىقتى باستان كەشىردىك. بىرىنشىدەن, شەتەلدە ءبىزدى ەشكىم تانىمايدى. الەم كارتاسىندا قازاقستان دەپ اتالاتىن ىرگەلى مەملەكەتتىڭ بارى جايىندا كوپشىلىك بەيحابار. ەكىنشىدەن, ايبا سەكىلدى بەلدى ۇيىمدا ادىلدىك ءۇشىن كۇرەسىپ, بىزگە اراشا تۇسەتىن ەشكىم بولمادى. سول سەبەپتى دە تورەشىلەر تاراپىنان كوپ تەپىرىش كوردىك. تۇركيادا كەمىندە ەكى التىن الۋعا كۇش-جىگەرىمىز جەتەتىن ەدى. الايدا ءبىراز ورەنىمىز قيتۇرقى ويىننىڭ قۇربانى بولدى. جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن جىگىتتەردى ايتپاعاندا, جۇلدەسىز قالعانداردىڭ وزدەرى دە وتە جاقسى جۇدىرىقتاستى. ماسەلەن, رۋستەم تۇرسىنحانوۆ (81 كيلو) بولاشاق وليمپيادا چەمپيونى, كاسىپقوي بوكستىڭ شوق جۇلدىزى ۆلاديمير كليچكودان نەبارى ەكى ۇپاي ايرىماشىلىعىمەن ۇتىلدى. قارسى كەلگەندەردى جايپاپ كەلە جاتقان ەرسىن جايلاۋوۆ (48 كيلو) پەن ۆياچەسلاۆ بۋربانى (71 كيلو) تورەشىلەر توقتاتتى.

1996 جىل. بوستاندىق ارالىنا ساپار شەككەن جەرلەستەرىمىز قوس جۇلدەنى ەنشىلەدى. 60 كيلو سالماقتاعى باتىرحان جاقسىباەۆ كۇمىس مەدال السا, 51 كيلو سالماقتاعى قۇرالبەك بۇقاروۆ قولاعا قول سوزدى. ولاردىڭ ەكەۋى دە شەشۋشى تۇستا رينگ قوجايىندارىنا ەسە جىبەردى. اتاپ ايتساق, باتىرحان فينالدا ريچارد ۆايلاندتان (15:22), ال قۇرالبەك جارتىلاي فينالدا ستالين لوپەس كابرەرادان (4:16) ۇتىلدى.

كۋبادا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن قوس بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ جولىنا بارشا قازاق جانكۇيەرلەرى ۇلكەن ۇمىتپەن قارادى. ويتكەنى, ولار دارىندى ءارى قارىمدى ەدى... بىراق ەكەۋى دە قۇرلىقتىق دەڭگەيدەگى جارىستاردان ارى اسا العان جوق. قاپيادا كوزىنەن جاراقات العان قۇرالبەككە دارىگەرلەر بوكستى دوعارۋ قاجەتتىگى جايىندا كەڭەس بەردى. ءسويتىپ, جالىنداپ تۇرعان شاعىندا سىرمىنەز سايىپقىران ساپتان شىعىپ قالدى. وسى جايسىز جاڭالىقتى ەستىگەن كەزدە ءبىز «سيدنەي سەنىڭ وليمپياداڭ ەدى» دەپ قالام تەربەگەن ەدىك. بۇل ماقالا عاسىرلار توعىسىندا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ بەتىندە جارىق كوردى. ال باتىرحان سيدنەيدەگى ويىندارعا قاتىسۋعا تالپىنىپ كوردى. الايدا بۇل ارەكەتىنەن ەشنارسە شىقپادى. ودان كەيىن ءبىراز ۋاقىت كاسىپقوي رينگتە ونەر كورسەتتى. كوپ ۇزاماي وتباسىلىق جاعدايىنا بايلانىستى, بىلعارى قولعابىن شەگەگە ءىلدى.

سۇلتان اعا: بوستاندىق ارالىنىڭ حالقى بوكستى ەرەكشە قاستەرلەيتىنى بارشاعا ءمالىم. تىپتەن, مەملەكەت باسشىسى فيدەل كاسترونىڭ ءوزى اسا ءىرى جارىستاردى تاپجىلماي تاماشالايدى. وسىنىڭ ءوزى كوپ جايتتى اڭعارتسا كەرەك. سوندىقتان دا ايتۋلى مەملەكەتتە جەرگىلىكتى بوكسشى تەك ۇرىپ جىعۋ كەرەك. ولاي بولماعان جاعدايدا, «تورەشى مەنىڭ قولىمدى كوتەرەدى» دەپ دامەلەنبەي-اق قوي. 1996 جىلى ءدال سولاي بولدى. گاۆانادا بۇقاروۆ قارسىلاسىن قۋىپ ءجۇرىپ سابادى. بىراق جەڭىس ۆايلاندتىڭ ەنشىسىنە جازىلدى. جاقسىباەۆ تا جاقسى جۇدىرىقتاستى. قازىلار تاعى دا ادىلدىكتى بەلدەن باستى. گاۆاناعا ۋاقىت وزا الەم چەمپيونى اتانعان گاليب جافاروۆ تا بارعان. 54 كيلو سالماقتا كۇش سىناسقان ول بارلىق قارسىلاسىن جايپاپ كەلە جاتقان ەدى, شيرەك فينالدا تورەشىلەر كوپە-كورنەۋ قيانات جاسادى. ويتكەنى, ۋكراينالىق ەۆگەني بوگداندى جەڭسە, جارتىلاي فينالدا جەرلەسىمىزدىڭ جولى پاۆەل پەرەس ميرابالمەن قيىساتىن ەدى. ال جالىندى جافاروۆتىڭ جەرگىلىكتى بوكسشىنى ساباپ تاستايتىنىنا جارىس قوجايىندارىنىڭ ەش كۇمانى بولمادى. سول سەبەپتى دە ولار گاليبتى سول مەجەدە توقتاتتى.

1998 جىل. ارگەنتيناعا اتتانعان جاس ورەندەردىڭ بارلىعى دا ناعىز «سەن تۇر, مەن اتايىندار» ەدى. كەيىننەن ولاردىڭ دەنى ۇلتتىق قۇراما ساپىندا جاسىنداي جارقىرادى. سۇلتان كوستوەۆ جەتەكىشىلك ەتكەن كوماندا بۋەنوس-ايرەستەگى جارىستى 1 التىن, 2 كۇمىس جانە 3 قولامەن قورىتىندىلادى. 51 كيلو سالماقتاعى سەرىك ەلەۋوۆ بارلىق قارسىلاسىن بەت قاراتپاي ۇتىپ, الەم چەمپيونى اتاندى. قاراعاندىلىق قىران فينالدا گەورگي بالاكشيندى 7:0 ەسەبىمەن ويسىراتا ۇتتى. رەسەي بوكسشىسى كەيىننەن بەلفاستاعى الەم چەمپيوناتى مەن بەيجىڭدەگى وليمپيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ەۋروپانىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى اتاندى.   

54 كەلى سالماقتاعى بەكزات ساتتارحانوۆ جانە +91 كيلو سالماقتاعى پاۆەل ستوروجۋك كۇمىس مەدالدى مويىندارىنا ءىلدى. شيرەك فينالدا قانداسىمىز كەلەشەكتە وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى, قازىرگى كەزدە كاسىپقوي رينگتىڭ كوكجالىنا اينالعان كۋبالىق گيلەرمو ريگوندو ءوريستى 5:1 ەسەبىمەن ۇتتى. فينالدا بەكزات ۋكراينالىق سەرۆين سۋلەيمانوۆتى جاقسىلاپ تۇرىپ ساباعانىمەن, تورەشىلەر تاعى دا تەكسىزدىك تانىتتى. امان باتىرباەۆ (48 كيلو), باۋىرجان قايىرمەنوۆ (75 كيلو) جانە ولجاس ورازاليەۆ (81 كيلو) قولا مەدالدى يەلەندى.

57 كەلى سالماقتا قولعاپ تۇيىستىرگەن نۇرجان كارىمجانوۆتىڭ دا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋىنە بارلىق مۇمكىندىگى بولدى. ەكىنشى اينالىمدا ول ارگەنتينالىق يسراەل گەكتور پەرەسپەن كۇش سىناستى. ءبىرىنشى راۋندا قازاق جىگىتى قارسىلاسىن باس كوتەرتپەي تومپەشتەپ, ەداۋىر ۇپاي ايىرماشىلىعىمەن الدا كەلە جاتتى. سول مەزەتتە ەلەكتر جارىعى ءوشىپ قالىپ, بۇكىل كومپيۋتەر ىستەن شىقتى. كوپ ۇزاماي تەحنيكا قايتا قالپىنا كەلدى. بىراق قانداي «سيقىردىڭ» بارىن بىلمەيمىن, ايتەۋىر كارىمجانوۆتىڭ جيعان ۇپايلارىنىڭ بارلىعى دا ءبىر مەزەتتە جويىلىپ كەتتى.  ودان كەيىن دە ءبىزدىڭ بوكسشى پەرەستى اۋىر سوققىلاردىڭ استىنا الدى. الايدا جەڭىس جەرگىلىكتى بوكسشىنىڭ ەنشىسىنە جازىلدى. اقىرى ءدال سول جىگىت ارگەنتينالىق كوماندا ساپىنان جالعىز ءوزى چەمپيوندىق اتاققا يەلىك ەتتى. 

سۇلتان اعا: توقسانىنشى جىلداردىڭ سوڭىندا ماعان وسىنداي كەرەمەت بوكسشىلاردى باپتاۋ باقىتى بۇيىردى. سول كەزەڭدە جاستار قۇراماسى ساپىنا قوسىلعان ورەندەردىڭ بارلىعى دا سايدىڭ تاسىنداي جۇلقىنىپ تۇرعان جىگىتتەر ەدى. كەلەشەكتە ولار وتاندىق بوكسىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. ماسەلەن, بۋەنوس-ايرەسكە ساپار شەككەن 11 بوكسشىنىڭ ۇشەۋى ارادا ەكى جىل وتكەننەن سوڭ وليمپيا ويىندارىنا قاتىستى. سيدنەي ساپارىنان بەكزات ساتتارحانوۆ چەمپيوندىق اتاقپەن ورالسا, نۇرجان كارىمجانوۆ پەن ولجاس ورازاليەۆ شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. 2004 جىلى افينى وليمپياداسىندا سەرىك ەلەۋوۆ قولا مەدالدى يەلەندى. ودان بولەك, نۇرجاننىڭ ازيا چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى دەگەن اتاقتارى بار. ولجاس الەم كۋبوگى جولىنداعى جارىستا جاسىنداي جارقىرادى. امان باتىرباەۆ پەن پاۆەل ستوروجۋك تا بىرەر جىل ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتىپ, بىرقاتار حالىقارالىق تۋرنيرلەردە ولجاعا كەنەلدى. راسىندا دا, مەن باپتاعان كوماندالار اراسىنداعى ەڭ جۇلدىزدىسى ءدال وسى قۇراما بولدى.

2000 جىلعى الەم بىرىنشىلىگىن بۋداپەشت قالاسى قابىلدادى. بىراق ول قۇراماعا سۇلتان كوستوەۆ ەمەس, اسقاربەك عازيزوۆ جەتەكشىلىك ەتتى. ماجارستاننىڭ باس شاھارىندا – گەننادي گولوۆكين (63,5 كيلو) باس جۇلدەنى ولجالاسا, بەرىك سەرىكباەۆ (48 كيلو), ۇلان ساۋىتباەۆ (54 كيلو) جانە رۋستام ىرگەباەۆ (+91 كيلو) قولاعا قول سوزدى. GGG دەگەن لاقاپ اتپەن تانىلىپ, بۇگىنگى تاڭدا كاسىپقوي رينگتىڭ شوق جۇلدىزىنا اينالعان وتانداسىمىز شەشۋشى تۇستاردا رەسەيلىك ەۆگەني پۋتيلوۆ پەن كۋبالىق مايكل پەرەستىڭ ەكى اياعىن ءبىر ەتىككە تىقتى. جارتىلاي فينالدا بەرىك بولگاريالىق ءسالىم سالىموۆتەن, ۇلان رەسەيلىك مۇرات حراچەۆ جانە رۋستام گرۋزيالىق گاگا بولكۆادزەگە جول بەردى.

بۋداپەشتە قازاق بوكسىنىڭ بولاشاق جۇلدىزدارى – باقتيار ارتاەۆ (67 كەلى) پەن بەيبىت شۇمەنوۆتىڭ دە (75 كەلى) ونەر كورسەتكەنىن ايتا كەتۋگە ءتيىسپىز. سول جارىستا ولاردىڭ ايى وڭىنان تۋمادى. باقتيار بەلارۋسسيالىق, بەيبىت امەريكالىق ورەندەردەن ۇتىلدى. بىراق وزدەرىنىڭ جانكەشتىلىگى مەن تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا اراعا جىلدار سالىپ, ەكەۋى دە بيىك-بيىك تۇعىرلاردان قول بۇلعادى. 2004 جىلى باقتيار وليمپيادادا باس جۇلدەنى ولجالاۋمەن قاتار ەڭ ۇزدىك بوكسشىعا تيەسىلى ۆەل باركەر كۋبوگىن يەلەندى. ەكى رەت الەم چەمپيوناتىندا قولا جۇلدەگەر اتاندى. ال بەيبىتتىڭ ەسىمى كاسىپقويلار اراسىندا الەم چەمپيونى اتانعان تۇڭعىش قازاق بوكسشىسى رەتىندە تاريحتا قالدى. 

2002 جىل. ەل قۇراماسىنىڭ تىزگىنىن قايتا ۇستاعان سۇلتان كوستوەۆ ءوز شاكىرتتەرىن بوستاندىق ارالىنداعى سانتياگو دە كۋبا قالاسىنا باستاپ اپاردى. ايتۋلى دودادا 63,5 كيلو سالماقتاعى قانات ءىلياسوۆتىڭ باق جۇلدىزى جانىپ, باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. اسا شيەلەنىستى وتكەن اقتىق سايىستا قانات جەرگىلىكتى بوكسشى ۆيلەر كينونەزدى قاپى قالدىردى. فينالدا تاعى قوس جەرلەسىمىزدىڭ جولى كۋبا قابىلداندارىمەن قيىستى. دميتري گوتفريد (75 كيلو) وسماي وكوستادان, ەربول باباەۆ (+91 كيلو) ياسماني پەرەستەن جەڭىلدى. ال الەكساندر نيلگا (91 كيلو) قولا مەدالدى ەنشىلەدى.

وكىنىشكە قاراي, جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ ەشقايسى ەرەسەكتەر دوداسىندا كۇللى قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر ارمانداعان اسۋلاردى باعىندىرا المادى. تارقاتىپ ايتساق, ەربول باباەۆ 2003 جىلى بانگكوكتاعى الەم چەمپيوناتىندا شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. سودان كەيىن قازاقتىڭ نار تۇلعالى جىگىتتىىڭ شارشى الاڭدى شايقاعان ءساتىن كورمەدىك. دميتري گوتفريد پەن الەكساندر نيلگانىڭ العاشقى اياقالىستارى ءتاۋىر ەدى. دەسەك تە ولار دا حالىقارالىق تۋرنيرلەردە جۇلدە الۋمەن شەكتەلدى. ايرىقشى ءۇمىت قانات ىلياسوۆقا ارتىلدى. تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىز جاستارى باس قوسقان جارىستا توپ جارعان قانداسىمىز ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلعاندا توسىلىپ قالدى.

سۇلتان اعا: قانشاما دارىندى جاستاردىڭ ۇلتتىق قۇراما ساپىنا قوستىق. ۋاقىت وزا سولاردىڭ دەنى اسا ءىرى بايراقتى باسەكەلەردە تەڭدەسسىز ونەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ, مەملەكەت ماقتانىشىنا اينالدى. ارينە, ول سپورتشىلارعا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. سونىمەن قوسا, ەرەسەكتەر رينگىندە وزدەرىن مويىنداتا الماي, قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويعاندارى قانشاما؟! بوزبالا شاقتارىندا كوماندا ساپىنا قابىلداعانىمدا ولاردىڭ بولاشاعى جارقىن بولاتىنىنا جەكە ءوز باسىم قىلاۋداي دا كۇمان كەلتىرمەدىم. ءبىر وكىنشىتىسى, جاستار اراسىندا جاسىنداي جارقىراعان جىگىتتەر ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلسا, قۇمعا سىڭىگەن سۋداي جوق بولادى دا كەتەدى. ونىڭ بارلىعى ءوز باپكەرلەرىمىزدىڭ بىلىمدەرىنىڭ تايازدىعى جانە بىلىكتىلىگىنىڭ تومەندىگى سالدارىنان. تەك اقشا تاۋىپ, ابىروي جيۋدى عانا ويلايتىن جاتتىقتىرۋشىلارعا ۇلتتىق نامىس پەن پاتريوتتىق سەزىم دەگەن قاستەرلى ۇعىمداردىڭ قۇنى كوك تيىن. ونداي پىسىقايلار ءالى دە ارامىزا ءورىپ ءجۇر. ءداپ قازىر ەشكىمنىڭ اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەگىم كەلمەيدى. وسى ماقالانى وقىعاندار, كىمدەر جايىندا ايتىپ وتىرعانىمدى وزدەرى دە تۇسىنەر.           

2004 جىل. جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگى وڭتۇستىك كورەيادا ۇيىمداستىرىلدى. بۇل جارىستا ءۇش قولانى قورجىنعا سالدىق. سول جۇلدەنىڭ يەگەرلەرى – ەلدوس سايدالين (51 كەلى), ەركەبۇلان جۇمانباەۆ (57 كەلى) جانە ۆلاديمير ۋليانوۆ (64 كەلى). بۇلاردىڭ ەشقايسىنا وليمپيادا جانە الەم چەمپيوناتتارىندا باق سىناۋ باقىتى بۇيىرمادى.

جوعارىداعى جاعداي وتاندىق بوكستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردى قاناعاتتاندىرماسا كەرەك, سۇلتان كوستوەۆ ءوز قىزمەتىنەن بوساپ, ەلىمىزدىڭ كادەتتەر كومانداسىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. 2006 جىلى تۇركيانىڭ ىستامبۇل قالاسىندا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە دانيار ەلەۋسىنوۆ (46 كيلو) پەن نۇربولات جارمانوۆتىڭ (60 كيلو) تەڭدەسسىز ونەرىنە قۇلشىنا قول سوقتىق. قوس قانداسىمىز باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. ەرلان سەيداليەۆ (75 كيلو) كۇمىسپەن كۇپتەلسە, مەرجان ءوزىن (48 كيلو), ايعالي ەراليەۆ (52 كيلو) جانە مۇقاش تۇلكەنوۆ (80 كيلو) قولا الدى. وسى سايىپقىراندار اراسىنان ەرەسەكتەر دۋىندا دانيار ەلەۋسىنوۆ قانا اتوي سالىپ, وليمپيادا جانە الەم چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى اتاندى. بۇل كۇندەرى ول اقش-تا كاسىپقوي رينگتە شايقاپ ءجۇر. نۇربولات جارمانوۆ تا جامان جۇدىرىقتاسقان جوق. ال وزگەلەرى ودان كەيىن مۇلدە كورىنبەي كەتتى. 

2011 جىلعى الەمدىك دودانى استانا قالاسى قابىلدادى. قازاق جەرىندە تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان جارىستا بەكجان كىبىتقاليەۆ (54 كيلو) چەمپيوندىق تۇعىرعا كوتەرىلسە, ديدار تولەگەن (+80 كيلو) فينالدا ۇتىلدى. ايان قاليبەكوۆ (60 كيلو), قايىركەلدى داۋىتبەك (63 كيلو) جانە اسقار ءدۇيسالى (45 كيلو) ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلعاننان كەيىن بۇل بوكسشىلاردىڭ بىردە-بىرەۋى كوڭىل كونشىتەرلىك ناتيجە كورسەتە المادى.

سۇلتان اعا: ارينە, ءوز ەلىمىزدە وتكەن جارىستا بۇدان دا جاقسى ناتيجە كورسەتۋگە ءتيىس ەدىك. بىراق بالاقتان تارتىپ, اياقتان شالعاندار كوپ بولدى. جاۋ الىستان كەلگەن جوق. بارلىعى دا وسى سالانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ءوز ازاماتتارىمىز. ءبارىن باسىنان بايانداساق, 2006 جىلى تۇركيادا وتكەن الەم بىرىنشىلىگەنەن كەيىن مەنى قىزمەتتەن الىپ تاستادى. سودان ءبىراز ۋاقىت ۇيدە جۇمىسسىز جاتتىم. قينالعان ساتتە قازاقتىڭ باتىر ۇلى داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ قول ۇشىن بەرىپ, ىنىلىك ىزەت كورسەتكەنىن ايتا كەتكەن ابزال. ال 2011 جىلى ءدال الەم بىرىنشىلىگى قارساڭىندا قازاقستاننىڭ كادەتتەر قۇراماسىنىڭ تىزگىنىن قايتا ۇستادىم. ەندى ءبارىن جاڭادان باستاۋعا تۋرا كەلدى. ءتۇرلى جارىستاردا كوزگە تۇسكەن بالعىن بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى اراسىنان ەڭ ۇزدىكتەرىن ىرىكتەپ الدىم. ولاردىڭ جاقسىلاپ تۇرىپ باپتادىق. جاس ورەندەر جاۋاپتى جارىسقا جاقسى بابىندا كەلدى. استانادا كەمىندە ءۇش چەمپيون شىعاراتىنداي مۇمكىندىك بولدى. بىراق مەنىڭ بۇل قىزمەتكە قايتا كەلۋىم كوپ ادامعا ۇناماسا كەرەك, ولار قيتۇرتقى ارەكەتتەرگە باردى. مەنىڭ ابىرويىمدى توگۋ ءۇشىن تورەشىلەرمەن كەلىسىپ, ءوز ورەندەرىمىزدى قۇرباندىققا شالۋدان تارتىنبادى. سونىڭ كەسىرىنەن بىرقاتار جالىنداپ تۇرعان جاستار كوزدەگەن ماقساتىنا جەتە المادى. وسىنداي وپاسىزدىققا قالاي نالىنبايسىڭ؟

مىنە, قازاقستاننىڭ جاستار مەن كادەتتەر قۇراماسىن قوسا العاندا, جەتى بىردەي الەم چەمپيوناتىنا باستاپ اپارعان سۇلتان كوستوەۆ وسىلاي اشىنا سويلەدى. ءيا, سپورت سالاسىندا ونداي كەلەڭسىز جايتتاردىڭ ءجيى كەزدەسەتىنىن ءبىز دە جاقسى بىلەمىز. بىراق كوپتەگەن تالانتتى بوكسشىنىڭ توماعاسىن سىپىرىپ, تالاي قۇقايدى كورگەن مايتالمان ماماننىڭ ءوز اۋزىنان وسىنداي جايسىز اڭگىمەنى ەستىگەندە مۇلدە باسقا كۇي كەشەدى ەكەنسىڭ. ءبىر وكىنىشتىسى, بىلىكتى باپكەر 2011 جىلدان بەرى جۇمىسسىز ءجۇردى. ونىڭ تىك مىنەزى مەن تۋراشىلىعى كوپ ادامعا ۇنامادى. تىپتەن, ارا-تۇرا ارداگەرلەر باسىن قوساتىن جيىندارعا شەنەۋنىكتەر كوستوەۆتى بىردە-ءبىر رەت شاقىرماعان ەكەن. 

جاسىراتىنى جوق, قازىرگى كەزدە الماتى قالاسىنىڭ بوكسى قۇلدىراۋ كەزەڭىن باسىنان كەشىرۋدە. ولاردىڭ ناتيجەلەرى ۋاقىت وزعان سايىن تومەندەپ كەلەدى. ماسەلەن, جۋىردا شىمكەنتتە وتكەن قازاقستان چەمپيوناتىندا الماتىلىقتار نەبارى ەكى قولا مەدالدى قاناعات ۇتىپ, جالپى كوماندالىق ەسەپتە 14 ورىندى قاناعات تۇتتى. ياعني, ارتىنان ساناعاندا ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى. شىنىندا دا, بۇل وزەگىمىزدى ورتەنەتىندەي جاعداي. ولاي دەۋگە بىرنەشە نەگىز بار. بىرىنشىدەن, الماتى – 2 ميلليونداي تۇرعىنى بار رەسپۋبليكامىزدىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسى. ەكىنشىدەن, ايتۋلى شاھاردا جەڭىسپەن ورىلگەن ءداستۇر بار. كەزىندە مەملەكەتىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان كوپتەگەن اتاقتى بوكسشىلار ءدال وسى الماتىدان شىققانى بارشا جۇرتقا ءمالىم. قازىر دە مىقتى جىگىتتەر جەتىپ ارتىلادى. الايدا وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن ۇيىمداستىرىپ, ءتۇرلى جارىستارعا قاتىسۋعا قاجەتتى قاراجاتتىڭ  بولىنبەۋى جانە باپكەرلەر مەن بوكسشىلار قاۋىمىنا ءتيىستى قامقورلىقتىڭ كورسەتىلمەۋى سالدارىنان دارىندى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ دەنى وزگە وڭىرلەردىڭ اتىنان سىنعا ءتۇسىپ ءجۇر. ال – بۇل توقىراۋ ەمەي نە؟

2020 جىلدىڭ قاراشا ايىندا الماتى قالالىق فەدەراتسيانىڭ تىزگىنىن ىسكەر باسشى, تانىمال سپورت فۋنكتسيونەرى ەرجان قوسمامبەتوۆ ۇستادى. جوعارىدا ايتىلعان جاعداي بۇل ازاماتتى قاتتى الاڭداتىپ وتىرعان كورىنەدى. الاتاۋ باۋرايىندا ورنالاسقان اسەم شاھاردىڭ بوكسىن وركەندەتۋ ماقساتىندا ول ءوزىنىڭ ورىنباسارى ەتىپ وسى ونەردىڭ جىلىك مايىن جاققان مايتالمان مامان سۇلتان كوستوەۆتى تاعايىندادى. ارينە, بۇل ازاماتتاردىڭ تالپىنىسى مەن تىرلىگى تابىستى بولا ما, الدە جوق پا, ونى ۋاقىتىندا كورەرمىز. بىراق ءبىر انىعى, كەرەمەت ءداستۇرى بار الماتى بوكسى ءدال قازىرگىدەي كوش سوڭىندا ءجۇرىپ, كۇرەسىندە قالىپ قويماۋعا ءتيىس.