قوردايلىقتار قۋانعان كۇن (جەتى مىڭداي وتباسى ەڭ قولايلى وتىن تۇرىنە قوسىلۋعا مۇمكىندىك الدى)

وسىلايشا, پرەزيدەنتتىڭ ەلدى مەكەندەر مەن اۋىلدىق جەر­لەردى كوگىلدىر وتىنمەن قام­تاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى ىسكە اسىپ, قورداي اۋدانىنا قاراستى اۋقاتتى, بۇلار باتىر, سورتوبە, ماسانشى, قارا­كەمەر, قاراسۋ, وتەگەن, قىزىل­ساي, كۇنباتىس-1 جانە كۇن­باتىس-2 اۋىلدارى گازبەن قام­تاماسىز ەتۋ جەلىلەرىنە قوسىلدى.

قىسقا مەرزىمدە جۇزەگە اسقان بۇل جوبا بيىل ماۋسىم ايىندا عانا قولعا الىنعان. كۇزدىڭ ورتاسىندا, ياعني 15 قازاندا سالتاناتتى جاعدايدا قاراسۋ مەن وتەگەن اۋىلدارىنا كوگىلدىر وتىن كىرگىزىلگەن ەدى. كوپ ۇزا­ماي, ەندى مىنە, تاۋەلسىزدىك مە­رە­­كەسى قارساڭىندا 57 مىڭداي تۇر­­عىنى بار سەگىز ەلدى مەكەندە گاز قۇبىرلارىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, جۇرتتىڭ قولى جىلۋ كوزىنە جەتىپ وتىر.

كومپانيا ماماندارى اتاپ وتكەندەي, قورداي اۋدانىندا 392 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرى تارتىلىپ, گاز تاراتۋ جەلىلەرى ارقىلى تابيعي گاز الەۋمەتتىك جانە كاسىپكەرلىكتىڭ 274 نىسانىنا جەتكىزىلەدى. ونىڭ ىشىندە, جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, 10 ەلدى مەكەننىڭ 7 مىڭ شاڭىراعى دا بار.

ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ 70 جىلدان استام ۋا­قىت بويى قوردايدى گازبەن قامتۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاپ­­پاي كەلگەنىنە توقتالدى. «بيىل­­عى جىلدى تاريحي دەپ اتاۋعا بولادى. ەل پرەزي­دەنتى­ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا 100 مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋداننىڭ 22 اۋىلىن گاز­دان­دىرۋعا 10 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى. ناتيجەسىندە قوردايلىقتار­دى كوگىلدىر وتىنمەن قامتۋ دەڭگەيى 47 پايىزدان 95-كە دەيىن كوبەيەدى. مۇنداي اۋقىمدى جۇمىستار بۇل ايماقتا بۇرىن-سوڭدى جۇرگىزىلگەن جوق», دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.

وسى قۋانىشتى كۇنمەن جەر­لەستەرىن اۋداندىق قو­عام­­دىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ تور­اعاسى ابدىبەك سەيىلحانوۆ قۇتتىقتادى.

– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, جىل باسىندا پرەزيدەنت كەلىپ كەتكەن ەدى. سول ساپار بارىسىندا ءبىز مەملەكەت باسشىسىنان اۋدانداعى بىرقاتار تۇيتكىلدى شەشۋگە جاردەم جاساۋىن ءوتىنىپ ەدىك. سول ماسەلەلەردىڭ ىشىندە گازداندىرۋ دا بار. ءوتىنىشىمىز ەسكەرۋسىز قالعان جوق. وسى سالتاناتتى ساتكە قاتىسى بار بارشا جانعا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. ءبىز ءۇشىن بۇل ايتۋلى مەرەكە جانە دۇنگەن باۋىرلارىمىزبەن باس قوسىپ, ءبىر-ءبىرىمىزدى قۇت­تىق­تاپ, پىكىر الماساتىن جاقسى سەبەپ بولدى. ءبارىمىزدىڭ ماقسا­تى­مىز – بىرلىك, – دەيدى ءا.سەيىلحانوۆ.

«قازترانسگاز ايماق» اق جامبىل وندىرىستىك فيليالىنىڭ ديرەكتورى ساكەن يسمايلوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدارعا گاز جەت­كىزەتىن قۇبىرلاردىڭ قۇرى­لىسى «قورداي» اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسىن (اگتس) جاڭعىرتۋ جانە ونىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋمەن قاتار جۇرگىزىلدى. اتالعان جۇمىستار قورداي اۋدانى­نىڭ تاعى 12 ەلدى مەكەنىن گاز­داندىرۋدى جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

 ناتيجەسىندە, قوردايداعى 41 اۋىلدىڭ 29-ى تولىقتاي گازداندىرىلۋى ءتيىس. دەمەك, بۇل اۋدان حالقىنىڭ كوپشىلىگى گاز يگىلىگىن كورەتىن كۇن الىس ەمەس دەگەن ءسوز.

سالتاناتتى جيىننان كەيىن وبلىس اكىمى وزگەلەرمەن بىرگە ۇيىنە گاز كىرگىزگەن جەرگىلىكتى تۇرعىن مۋسا ماشانلونىڭ شاڭىراعىنا باس سۇقتى.

– گاز قوسىلعاننان كەيىن بىزدە جاڭا ءومىر باستالدى. ۇيىمىزدە ءاردايىم جايلىلىق پەن جىلۋ بولادى. ەلىمىزدىڭ باسشىلىعى مەن گاز ماماندارىنا وتباسىمىزداعى قۋانىش ءۇشىن العىسىمىز شەكسىز, – دەدى سورتوبە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ءمادينا مولداجانوۆا.

كوگىلدىر وتىن وشاقتى مازداتىپ قانا قويماي, مونشا, مەك­تەپ, مەديتسينا مەكەمەلەرىن دە جى­لىتىپ, جانعا راقات سىيلاي­تى­نى جۇرتتى قۋانتىپ وتىر. ەڭ باس­تىسى, تەحنيكالىق قاۋىپ­سىز­دىكتى قاپەردەن شىعارماۋ كەرەك.

مۇنان دا بولەك, ۇلان-عايىر دالامىزدىڭ بارلىق ايماق­تارىنا گاز جەتكىزۋ – ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق احۋالىنا دا تيگى­زەتىن سەپتىگى وراسان. ونىڭ ۇستى­نە كوگىلدىر وتىنعا قاتىستى ات­قا­رى­لىپ جاتقان جوبالار مەم­لەكەتىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپ­سىزدىگىنىڭ ءبىر پاراسى بول­عان­دىقتان, ۇكىمەت تە بۇل ماسە­لەگە ءجىتى نازار اۋدارىپ وتىر­عانى بارشامىزعا بەلگىلى.

بۇل جەردەگى وبەكتيۆتى قيىن­­دىقتار مىنادا, مۇناي-گاز كەن ورىندارى نەگىزىنەن رەسپۋب­ليكامىزدىڭ باتىس وڭىر­لەرىندە ورنالاسقاندىقتان, مىڭداعان شاقىرىمدارعا سوزىلعان گاز قۇ­بىر­لارىن تارتىپ, ونى ساي­كەس ينفراقۇرىلىمدارمەن قام­تاماسىز ەتۋ وراسان كۇش, قوماق­تى قاراجات پەن ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى.

قۋانتارلىعى, «سارىارقا» گاز قۇبىرى ارقىلى وتاندىق گاز جەتكىزىلگەن ەلوردامىز نۇر-سۇل­تان قالاسىنىڭ العاشقى جۇز­دەگەن تۇرعىنى بيىلعى قىس­تى كوگىلدىر وتىنمەن قارسى الىپ وتىر. قازىرگى كەزدە كليماتى قاتال, اۋا رايى سۋىق ور­تا­لىق پەن سولتۇستىك ءۇشىن اسا ما­ڭىز­دى وسى جوبانىڭ ەكىنشى كەزە­ڭىن ىسكە اسىرۋ ءىسى جوسپارلانۋدا.

جامبىل وبلىسى,

قورداي اۋدانى