ساقتانساڭ, ساۋ بولاسىڭ

وبلىستا جىل باسىنان بەرى 646 مارتە وقىستان وت شى­عىپ, جالىن شارپىپ, سۋماڭ­­داعان ءورت ءتىلى تالاي دۇ­نيەنى جالماپ كەتتى. جال­عىز ماتەريالدىق يگىلىك قانا ەمەس, ادام شىعىنى دا بار. ايت­پاي كەل­گەن اپاتتان 3,5 مى­ڭنان استام ادام ماتە­ريال­دىق شىعىنعا دۋشار بول­دى. ەڭ وكىنىشتىسى, ەسەپتى كەزەڭ­­دە توتەنشە وقيعالاردان 105 ادام­نىڭ قايتىس بولۋى – ورنى تول­ماس قايعى-قاسى­رەت. توتەنشە جاع­داي­لار دەپار­تا­مەنتىنىڭ بولىم­شە­لەرى ازاماتتاردى اپاتتان قۇتقارۋ ءۇشىن 1330 مارتە ساپارعا شىققان.

ورىن العان وقيعالاردى اقىل تارازىسىنا سالىپ ەك­شە­سەڭىز, ەڭ الدىمەن قاۋىپ-قاتەرى مول قىراۋ­لى قىستا جو­لاۋ­شىلاردىڭ كۇنى بۇ­رىن جاسالعان ەسكەرتۋگە قا­را­ماس­تان, جولعا شىعا­تىن­دىعىندا. وت­كەن قىستا قار كەپتەلىسىندە اي­دالادا قالعان ادام وتە كوپ بول­دى. وز­دەرى دە بەينەت شەكتى, وزگە­نى دە اۋرە ەتتى. نەگىزىندە وسى وقي­­عا­لاردىڭ ورىن الۋىنا كىنالى ەسكەرتۋدى ەلەمەيتىن ادام­دار­دىڭ وزدەرى. اۋا رايى­نىڭ بۇزى­لىپ كەلە جات­قان­ىن كورە تۇ­رىپ تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, جولعا شىعا­دى. ال ءتىلسىز تابيعاتپەن تايتالا­سۋ ۇنەمى جەڭىسپەن اياقتالا بەر­مەي­دى. سوندىقتان ەسكەرتۋگە قۇلاق اسقان دا ابزال.

ەكىنشى ءبىر جاي – ءورتتىڭ الدىن الماۋ. جىل باسىنان بەرى ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپ­تارىن بۇزۋدىڭ 2490 فاك­تىسى انىقتالىپ وتىر. ەگەر ال­دىن الۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىل­مەسە, تاعى قانشاما قاي­عى-قاسىرەت ورىن الار ەدى. تەك­سەرىس ناتيجەسى بويىنشا 550-دەن استام ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ءسوز اراسىندا ازامات­تىق قور­عانىس باعىتى بويىنشا 129 ادامعا ايىپپۇل سالىنىپ, 429 ادامعا ەسكەرتۋ جاسالعان. سالىنعان ايىپپۇلدىڭ 4 ملن 709 مىڭ تەڭگەسى ءوندى­رىلىپ الىنعان.

قىزىل ءتىلى سۋماڭداعان ءورت وندىرىستىك جانە تۇرمىستىق باعىتتاعى نىسانداردى دا شارپىپ تۇر. جىل باسىنان بەرى 631 مارتە ءورت وقيعاسى­نىڭ ورىن الۋى ادامدار­دىڭ ءالى دە تالاپ پەن تارتىپكە مويىنسۇنا قويماعانىن كورسەتەدى. ورتتەن كەلگەن شى­عىن دا قوماقتى, 130 ملن تەڭگەنىڭ شاماسىن­دا. ەڭ باستىسى, 22 ادام توتەن­نەن كەلگەن وقيعانىڭ كەسىرى­نەن ومىرىمەن قوشتاستى, 9 ادام جاراقات الدى. مامان­داردىڭ ساراپتاۋىنا قارا­عان­دا, تۇرعىندار وتتى پاي­دالانعاندا قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاي بەرمەيدى. تۇر­مىستىق ەلەكتر اسپاپتارىن پايدالانۋدا دا ءورت قاۋىپ­سىزدىگى ەرەجەسى ءجيى بۇزىلادى. سوزىمىزگە دالەل رەتىندە جىل باسىنان بەرى تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا 448 مارتە ءورت وقيعاسى ورىن العاندىعىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك.

قىلىشىن سۇيرەتىپ قىس كەلە جاتىر. قىراۋلى قىستا قاتەرلى وقيعالار كوبەيۋى دە اب­دەن مۇمكىن. ويتكەنى جە­كە­مەنشىك سەكتوردا تۇرعىن ۇي­لەردى جىلىتۋ ءۇشىن پەش جاعىلادى. توتەنشە جاع­داي­لار دەپارتامەنتى بەي­قامدىق سالدارىنان تۇرعىن­داردى ءورتتى پايدالانۋ كە­زىن­دە 217 رەت ابايسىزدان ءورت شىعارىپ العان فاك­تى­لەرىن تىركەگەن. پەش پەن مۇر­جانى پايدالانۋدا ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەسى 73 مارتە بۇزىلىپتى. سونداي-اق ەلەكتر قوندىرعىلاردى مونتاجداۋ جانە تەحنيكا­لىق پايدالانۋ ەرەجەسى دە ساق­تالا بەرمەيدى. وسى جىل­دىڭ قاڭتار جانە اقپان اي­لارىندا 6 بىردەي ادام ومىر­دەن ءوتتى. ونىڭ ىشىندە بەس وقيعادا ماستىقتىڭ سالدارىنان توسەگىندە تەمەكى تارتىپ جاتىپ ءورت شىعارىپ الىپ, ورنى تولماس وقيعاعا دۋ­شار بولعان. تۇرمىستىق ەلەكتر اسپاپتارىن پايدالانۋ كە­زىندە ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەسى بۇزىلۋىنىڭ سالدارىنان ءۇش بىردەي ادام قايتىس بولعان.

– تۇرعىن ءۇي سەكتورىنداعى ءورت­تى ازاي­تۋ ماقساتىندا دەپارتا­مەنت جى­لۋ بەرۋ جانە جازعى ءورت قاۋپى بار تۇس­­تا ۇگىت-ناسيحات جۇمىس­تا­رىن كۇ­شەي­تەدى. كارانتين شارا­لا­رى كەزىن­دە قاۋىپسىزدىك ەرە­جە­لەرىن تارا­تۋعا ءۇي-ءۇيدى ارالاپ, تۇ­سى­نىك جۇ­مىستارىن جۇر­گىزۋ­گە مۇم­­كىن­دىك بولمادى. تەك بۇق­ارا­لىق اق­پارات قۇرالدارى مەن الەۋ­مەت­­تىك جەلىلەردە عانا الدىن الۋ جۇ­­­مىس­­تارىن جۇرگىزدىك, – دەيدى وب­­لىس­­­تىق توتەنشە جاعدايلار دە­پار­­­تا­­مەنتىنىڭ باستىعى, ازامات­تىق قور­­عانىس پولكوۆنيگى الەكسەي سوۆەتوۆ.

دەپارتامەنت ماماندارى 264 مىڭ ادامعا كەڭەس بەرگەن. ال­دا­عى ۋاقىتتا وسىنداي كەڭەس­تەر­گە قۇلاق اسىپ, ساقتىق شارا­لارىن ساقتاسا, قاۋىپ-قاتەرگە جول بەرمەس ەدى.

اقمولا وبلىسى