كەلەسى كوكتەمدە شىمكەنتتىڭ قىزعالداعى تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى دۋشانبە قالاسىندا جايقالىپ وسەتىن بولادى. تاجىكستان جۇرتى قازاقستانداعى ءۇشىنشى مەگاپوليستىڭ تاريحىن تانىپ, بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىنەن كەڭ ماعلۇمات الادى. وسىنداي يگى ىستەرگە مۇمكىندىك بەرەتىن شىمكەنتتەن دۋشانبەگە كەرۋەنمەن جولدانعان «دوستىق سىيى» قوس قالانىڭ قارىم-قاتىناسىن نىعايتا تۇسۋمەن قاتار, مادەني بايلانىسقا تىڭ جول سالىپ وتىر.
ءۇشىنشى مەگاپوليستە «شىمكەنت – تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى 2020» جىلىنىڭ سالتاناتتى جابىلۋ ءراسىمى ءوتتى. بۇل ماقساتتا ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارا اباي ساياباعىنداعى پوەزيا جانە ادەبيەت بۇرىشى كورمەسىنەن باستاۋ الدى. كىتاپ كورمەسىنە وڭىرلىك اقىن-جازۋشىلاردىڭ تۋىندىلارى قويىلدى. مەرەكەلىك شارا «Piano Performance», ياعني ورىس دراما تەاترى الدىندا ءتۇرلى-ءتۇستى بوياۋلارعا بويالعان پيانينودا ورىندالعان مۋزىكامەن جالعاستى. مۇنداي كۇيساندىق قالانىڭ 5 جەرىنە قويىلعان. ەرەكشەلىگى كۇيساندىقتا ويناي الاتىن كەز كەلگەن قالا تۇرعىنى ءوزى قالاعان اۋەندى ويناپ, كەلۋشىلەردىڭ ىقىلاسىنا بولەنۋگە مۇمكىندىك جاسالدى. سالتاناتتى شارانىڭ نەگىزگى بولىگى تسيتادەلدە وتكەنىمەن, قالانىڭ كورنەكتى ورىندارىندا پوەزيا جانە ادەبيەت, تەاتر مەن كينو, مۋزىكا, بەينەلەۋ ونەرى جانە قولونەر شەبەرلەرىنىڭ كونتسەرتتەرى مەن كورمەلەرى كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلدى. ماسەلەن, اربات الاڭىندا جيىلعان قاۋىم بەس كاسىبي تەاتردىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدارى ۇسىنعان «قىز جىبەك», ء«بىرجان-سارا», «ايمان-شولپان», «سايرام بازارى» قويىلىمدارىنان ۇزىندىلەر مەن تسيرك ارتىستەرىنىڭ ونەرىن تاماشالادى. ال اباي ساياباعىندا «اجەلەر» حورى حالىق اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرىپ ورىندادى. بايدىبەك بي الاڭىندا قولونەر شەبەرلەرىنىڭ كورمەسىمەن جالعاسقان بارلىق مەرەكەلىك ءىس-شارا Ońtústik TV جانە YouTube-تا Bridge TV ارنالارىندا كورسەتىلدى. قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتار پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «شىمكەنت 2020 – تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى» جىلىنىڭ سالتاناتتى جابىلۋ راسىمىنە قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاۋىن تىڭدادى.
– بيىل شىرايلى شىمكەنت شاھارى تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى رەتىندە بارشاعا تانىلدى. بۇل – قالا تۇرعىندارى جانە بۇكىل قازاقستان حالقى ءۇشىن زور جەتىستىك. وسى يگى باستاما ءتول مادەنيەتىمىز بەن ونەرىمىزدى تانىتىپ, قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋعا مول مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق رۋحاني قۇندىلىقتارى ساباقتاس حالىقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا جول اشتى. شىمكەنت جۇرتشىلىعى مەن ونەرپازدارى وسىنداي مارتەبەلى مىندەتتى ابىرويمەن اتقارىپ شىقتى. كارانتين تالاپتارىنا سايكەس بەلگىلەنگەن جوسپارداعى ونلاين فورماتىنداعى شارالار جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى. وزدەرىڭىزگە شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن!
«مادەني استانا» مارتەبەسىن تاجىكستاننىڭ دۋشانبە قالاسىنا تابىستاعالى وتىرمىز. ەلدەرىمىز اراسىنداعى مادەنيەت كەرۋەنى تولاستاماسىن! دوستىعىمىز بەن سىيلاستىعىمىز ارتا بەرسىن! بارشاڭىزعا اماندىق, باق-بەرەكە جانە شىعارماشىلىق تابىس تىلەيمىن, دەلىنگەن پرەزيدەنت قۇتتىقتاۋىندا.
ءيا, 2021 جىلى تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى مارتەبەسىنە دۋشانبە قالاسى يە بولىپ وتىر. شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ تاجىكستاندىق دەلەگاتسيا وكىلدەرىنە ەستافەتانى تاپسىرا وتىرىپ, «دوستىق سىيى» اتتى توپتاما تارتۋ ەتتى. قازاق حالقىنىڭ دارقان دا قوناقجاي بولمىسىن بىلدىرەتىن «دوستىق سىيىنا» شىمكەنتتىڭ 2200 جىلدىق تاريحى جازىلعان 2200 كىتاپ, قالانىڭ سيمۆولىنا اينالعان قىزعالداقتىڭ 2200 ءتۇبى جانە قالا تۇرعىندارىنىڭ دۋشانبەلىكتەرگە ىستىق لەبىزى مەن سالەمى جازىلعان 2200 اشىق حات قوسىلعان.
– «شىمكەنت – تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى» جىلى بۇكىل الەمدى جايلاعان پاندەميامەن تۇسپا-تۇس كەلدى. سوعان قاراماستان, وسى جىل اياسىندا شىمكەنتتىكتەر وزدەرىنىڭ ەڭبەكقور, مەيىرىمدى, دوستىققا ادال ءارى جاڭاشىلدىققا بەيىم ەكەنىن كورسەتە ءبىلدى. كارانتين دوستىعىمىزعا سىزات تۇسىرە العان جوق. شىمكەنت – 2200 جىلدىق تاريحى بار كونە شاھار. قالامىزدىڭ تاريحى ەجەلگى داۋىرلەردەن باستالاتىنىن حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىم – يۋنەسكو دا رەسمي مالىمدەدى. تاريحي قالامىزدىڭ تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى اتانۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن ماقتانىش. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن شۋاقتى شىمكەنتكە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا مارتەبەسىنىڭ بەرىلۋى ابىرويىمىزدى اسىردى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ەل قۋاتىن ارتتىرۋداعى شىمكەنت قالاسىنىڭ ايرىقشا ماڭىزىنا كوڭىل بولۋدە. پرەزيدەنتتىڭ تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى جىلىنىڭ ءساتتى اياقتالۋىمەن ارنايى قۇتتىقتاۋىن وزدەرىڭىز دە ەستىدىڭىزدەر. شىمكەنت قالاسى تۇرعىندارىنىڭ اتىنان مەملەكەت باسشىسىنا شىن جۇرەكتەن العىس بىلدىرەمىز. ءبىزدىڭ قالامىز بۇگىندە بۇكىل ازيانىڭ ونەرى مەن مادەني مۇراسى توعىسقان ءىرى ورتالىققا اينالىپ وتىر.
ەجەلگى كەزەڭدەردەن شىمكەنت تۇرعىندارىنىڭ بويىندا ەرەكشە قاسيەت قالىپتاستى. بۇل – ىسكەرلىك, قوناقجايلىلىق جانە وزگەرىسكە دەگەن بەيىمدىلىك. شىمقالا توپىراعىنان تۇلەپ ۇشقان ءار ازاماتتىڭ بويىندا ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك, داستۇرگە دەگەن بەرىكتىك, دوستىققا دەگەن ادالدىق ورنىققان. مادەني استانا شەڭبەرىندە قالامىزدا 1700-دەن استام جاڭاشىل, ونلاين فورماتتاعى جوبالار جۇزەگە استى. قالامىزدىڭ مارتەبەسىن ارتتىرعان وسى ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە كومەكشى بولعان بارلىق شىمكەنتتىكتەرگە العىسىمدى بىلدىرەمىن! كارانتين ءبىزدىڭ عاسىرلارعا جالعاسقان حالىقارالىق بايلانىسىمىزدى اجىراتا العان جوق. وقشاۋلانۋ كەزىندە دە دوستىعىمىز بەن ىنتىماعىمىزدىڭ جانە بەكەم بىرلىگىمىزدىڭ ناتيجەسىندە سىندارلى ساتتەن سۇرىنبەي وتتىك. ءبىز بۇكىل تمد ەلدەرىنە ورتاق رۋحاني قۇندىلىقتار – مادەني-ادەبي, تاريحي مۇرالارىمىزدى ناسيحاتتاۋ مەن بايلانىسىمىزدى نىعايتۋ ءۇشىن توپتاسا بىلدىك.
دوستىق ەستافەتاسىن ۇلى جىبەك جولىمەن باۋىرلاس ەل تاجىكستاننىڭ استاناسى دۋشانبەگە جولدايمىز. قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ءداستۇرىنىڭ ىزىمەن ەستافەتا كەرۋەنىن 2200 جىلدىق تاريحى بار شىمكەنتتەن تارتۋ-تارالعىمەن شىعارىپ سالعالى وتىرمىز, دەدى قالا اكىمى.
ۇلكەن سەنىم مەن جاۋاپكەرشىلىك ارتىلعان ابىرويلى جىلدى وسىلاي قورىتىندىلاعان شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى ەستافەتاسىن دۋشانبە قالاسىنىڭ توراعاسى رۋستامي ەموماليگە تابىس ەتتى. سونداي-اق ونلاين-جيىندا تمد اتقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشى س.لەبەدەۆ, مەملەكەتارالىق گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق قورى باسقارما توراعاسى, ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى پولاد بيۋلبيۋلوگلى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ارنايى مەرەكەلىك قۇتتىقتاۋ تىلەگىن جەتكىزدى. مادەني استانا جىلىنىڭ جابىلۋى اياسىندا 6 تەاتر, 5 كىتاپحانا, تسيرك, زووباق, ادەت-عۇرىپ جانە سالت ءداستۇر ورتالىعى, مادەنيەت ءۇيى جانە باسقا دا مادەنيەت مەكەمەلەرىنىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدارىنىڭ كۇشىمەن 48 سپەكتاكل, 99 ونلاين ءىس-شارا, 7 جىلجىمالى تەاترلىق, 5 مۋزىكالىق پەرفومانستار, اقىندار, جازۋشىلار, ادەبي قايراتكەرلەر بەينەسىندەگى بويلى قۋىرشاقتار شەرۋى, جاس سۋرەتشىلەردىڭ كورمەسى مەن عيماراتتاردىڭ قاسبەتتەرىندە 7 مۋرالدىڭ تۇساۋكەسەرى ۇيىمداستىرىلدى.
ايتا كەتەيىك, ۇيىمداستىرىلعان شارالار كارانتين تالابىن ساقتاي وتىرىپ, بارلىق كەلۋشىلەرگە ساقتىق جونىندە ەسكەرتپەلەر ءجيى ەسكەرتىلىپ وتىردى.
شىمكەنت