ەل تانىعىسى كەلگەن ادامداردىڭ نازارىن اۋداراتىن دۇنيە – جالعىز تامىلجىعان تابيعات قانا ەمەس, ولكەنىڭ سىرت كوزگە سان عاسىردان بەرى بەيمالىم بولىپ جاتقان, قويناۋىنداعى تاريحي, رۋحاني بايلىعىن ۋاقىت شىمىلدىعى كولەگەيلەگەن كونە كومبەسى.
سۋلى, نۋلى قورعالجىننىڭ ءار بەلەسى, ءار توبەسى ەل تاريحىنىڭ شىمشىمداعان سىرىن بۇگىپ جاتقاندىعى اقيقات. نازار سالىپ ىزدەگەن ادام سان ءتۇرلى قازىناعا جولىعار ەدى. سويلەتە قالساڭىز كوز ۇشى جەتەر كەڭىستىكتە كونە زاماننان قالعان تاريحي جادىگەر تۇنىپ تۇر. وركەندەۋ ورتا مەكتەبىنىڭ دەنە تاربيەسى ءپانىنىڭ مۇعالىمى سامات مامىرايىموۆ تۋعان توپىراقتاعى تاعىلىمدى ىزدەردى ىزدەۋدەن جالىققان ەمەس. جالعىز ءوزى عانا ەمەس, شاكىرتتەرىن دە ەل تاريحىنا مەلتەكتەتىپ, جاس ورەندەرگە تۋعان جەردىڭ سان الۋان سىرىن قىزدار تىككەن كەستەدەي مولدىرەتىپ قۇيۋدا. شەرلەنىپ اققان نۇرا وزەنىنىڭ قوس قاپتالىنداعى ءلۇپ ەتكەن سامال جەلمەن كۇڭىرەنگەن, ۋاقىت تابىنان توزعان كونە مازارلار مەن سان الۋان جادىگەرلەردى تاۋىپ, ولكەنىڭ وتكەنىنە كوز جۇگىرتەدى, دەرەكتەرىن جينايدى, اڭىزىن قاعازعا ءتۇسىرىپ قاتتايدى.
– ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ تۇسىنان ابىلاي حاننىڭ قارا جولى باسىپ وتكەن, – دەيدى ولكەتانۋشى ۇستاز سامات مامىرايىموۆ, – قارا جولدىڭ بويى تۇنعان دەرەك. تەك سەزىنەتىن زەرەك كوڭىل, ىندەتە ىزدەيتىن ىنتىزار نيەت كەرەك. اۋىل ءتۋريزمىن وسىنداي قازىنامەن بايلانىستىرىپ دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بار. ەگەر بار جايدى جاقسى بىلەتىن بولسا, ءاربىر جاستىڭ جان جۇرەگىندە ءوزى تۋعان ولكەنىڭ وتكەنىن ماقتانىش ەتەتىن پەرزەنتتىك سەزىم قالىپتاسپاي ما؟ ەگەر ەل قۇلاقتانسا ىزدەپ كەلىپ كوز سۋارىپ, كوڭىل تەربەتەتىن ازاماتتاردىڭ بولاتىندىعى ءشۇبا تۋعىزبايدى. ماسەلەن, قانىكەي انا مازارىنىڭ تاريحى سوناۋ ءحVىى عاسىردان باستالادى ەكەن. جوڭعار شاپقىنشىلىعىنا قارسى اق نايزاسىن قولىنا الىپ كۇرەسكەن جاۋجۇرەك اتالارىمىزبەن ۇزەڭگى قاعىستىرىپ جورىققا بىرگە شىققان باتىر انا جايلى اڭىزعا اينالعان اڭگىمە كوپ.
سونداي اڭىزدىڭ بىرىندە باتىر انا قورعالجىن بويىنا قاپتاي كەلىپ ەلدى قاپىدا باسقاندا بويجەتكەندى قورلاپ, كۇڭ ەتكىسى كەلگەن جوڭعار باتىرىن الماس قانجارىمەن جارىپ ولتىرگەن دەسەدى. مىنە, قازاق ايەلىنىڭ بويىنداعى قايرات پەن ەرلىك. مۇنداي قاسيەت جالپى قازاق قىزدارىنىڭ بويىنان تابىلعاندىعىنا تاريح كۋا.
وتكەننىڭ ورنەكتى ىزدەرى سوقپاق بويىندا سايراپ جاتقان وركەندەۋ اۋىلى ءتۋريزمدى دامىتۋعا وتە قولايلى جەر. ولكەتانۋشى ۇستاز باستاماسىن باياندى ەتۋ جولىندا ارنايى باعدارلاما دا جاساپتى. جاس ۇرپاقتى وتان سۇيۋگە تاربيەلەيتىن تاريحي تاعىلىممەن قوسا, بۇل ولكەنىڭ تابيعاتى دا كورىكتى. ەندەشە اۋىل ءتۋريزمىنىڭ اۋقىمى كەڭەيە بەرەتىندىگىنە كۇمان جوق.
اقمولا وبلىسى,
قورعالجىن اۋدانى