كۋرورتتىق ايماق قىسقى ماۋسىمعا قامدانۋدا

الدىمەن ءوڭىردىڭ تابيعي مۇمكىن­دىگىنىڭ مول ەكەندىگىن ايتا كەتەلىك. يت تۇمسىعى باتپايتىن سىڭسىعان ورما­نى مەن ءمولدىر سۋلى شالقارلار. وعان كوزى قاراقتى, كوكىرەگى زەردەلى ادامنىڭ جان سارايىن ساۋلەلەندىرىپ, كوكىرەگىنە تىلسىم سىر ۇيالاتاتىن تابيعي ەسەرتكىشتەر قانشاما. مادەني-تاريحي كلاستەرگە 900-دەن استام وسىنداي ەسكەرتكىش ەنگىزىلگەن. ولاردىڭ كوپشىلىگى مەملەكەت قامقورلىعىنا الىنعان. وڭىر­­­گە كەلۋشىلەرگە 73 تۋريستىك باعىت ۇسى­نى­لادى. وسى باعىتتارمەن جۇرسەڭىز, ارۋاق قونىپ, نار شوككەن قاسيەتتى كوك­شە توپىراعىنداعى كونە تا­ريحتىڭ كوم­­بەسىن اقتارىپ, ساناڭىزدى سوڭ­عى ما­لىمەتتەرمەن جاڭعىرتۋعا مۇم­كىندىك الار ەدىڭىز.

كوركى كوز سۇيسىندىرەتىن قۇيقالى وڭىر­­­دە ءتۋريزمنىڭ كەڭىنەن قانات جايعان جەرى – ششۋچينسك-بۋراباي كۋرورتتىق اي­ماعى. وعان ارشالى, اقكول, شور­تاندى, تسەلينوگراد اۋداندارىنداعى ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ شيپاجايلارى مەن تىنىعۋعا مول مۇمكىندىگى بار ورىنداردى قوسىڭىز. ال كيەلى ءوڭىردىڭ كەلبەتىن كورگىڭىز كەلسە, قورعالجىن مەن ەرەيمەنتاۋ باۋى­رىنداعى ەسكى سوق­پاق­قا تۇسۋگە بولادى. تابيعاتى تامىل­جىعان زەرەندى مەن ادام اياعى كوپ باسا بەر­مەيتىن سان­دىقتاۋدىڭ سى­لانعان قويناۋى ءوز الدىنا ءبىر توبە.

بيىلعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, تى­نىعۋشىلاردىڭ جولىن جامان تۇماۋ كەسكەندىكتەن, وقتالعانىمەن ويعا العا­نىن ورىنداي الماعاندار كوپ. 1934,5 ملن تەڭگەنىڭ عانا قىزمەتى كورسەتىلگەن. بۇل 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 32 پايىزعا تومەن. كەلۋشىلەر سانى 88,8 مىڭ ادام توڭىرەگىندە. ونى تۇسىنۋگە دە بولادى, جامان تۇماۋدىڭ العاشقى لەگىندە شەت مەملەكەتتەردى بىلاي قويعاندا, ەل ىشىن­دەگى ادامدار جازعى دەمالىستا قاۋىپ­تەن قور­عالاپ, قارعا ادىم جەر اتتاپ شىعا المادى.

وتكەن سەگىز اي ىشىندەگى نەگىزگى كاپي­تالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ كور­سەتكىشى 2019 جىلدىڭ سايكەس مەر­زىمىمەن سالىستىرعاندا, ءتورت ەسە تومەن­دەگەن. ءسويتىپ 3,8 ملرد تەڭگەنى عانا قۇ­راپ وتىر. ينۆەستورلاردىڭ سالعان قاراجاتى ۋاقىتىندا يگەرىلمەۋى, مەجەلەنگەن جوبا­لاردىڭ ۋاقىتىلى ات­قارىلماي, سوزىلىپ كەتۋىنە دە وسى ىندەت سەبەپ بولىپ وتىر. تۇتاستاي العاندا 2020 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىل­دى­عىندا وڭىردەگى تۋريزم سالاسىندا كەرى كورسەتكىش باسىم.

ايتسە دە تۋريزم سالاسى مۇلدە تۇرا­لاپ قالدى دەۋدەن اۋلاقپىز. ماسە­لەن 2019 جىلى تۋريزم سالاسى­نىڭ ءبىر جوباسىنا 2 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, 204 توسەك ورىندىق «WyndhamGarden» قو­ناق­­ۇيى سالىنا باستادى. سول جىلعى 31 مامىر كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى قابىلداندى. ەلى­مىزدەگى تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا ار­نال­­عان مەملەكەتتىك باعدارلاما بو­يىن­شا قىرۋار جۇمىس قولعا الىندى. سا­لاعا سەرپىن بەرۋگە ءتيىستى جاڭا جوبالار كۋرورتتى ايماقتىڭ كەلبەتىن كە­شەگىدەن دە اجارلاندىرىپ, بۇگىنگىدەن دە باياندى ەتۋگە سەپتىگىن تي­گىزۋدە. وب­لىستىق اكىمدىكتىڭ وسى باعىت­تاعى باع­دار­لامالارىنا سايكەس جالپى قۇنى 46,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 27 ءىس-شا­رانى جۇزەگە اسىرۋعا شەشىم قا­بىل­داندى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 3,3 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, كۋرورتتى اي­ماقتىڭ ءوڭى ابدەن كىرىپ قالسا, وسى سالاداعى شاعىن بيزنەسكە دە 0,9 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, دەمەۋ كورسەتىلدى.

قازىرگى كۇنى جالپى قۇنى 6,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 6 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. تاراتىپ ايتاتۇعىن بولساق, بۋراباي كەنتىندەگى سۋاعارلاردى جوندەۋگە 386 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, تولىق يگەرىل­دى. ششۋچينسك قالاسىنىڭ ىشىندەگى سۋ قۇ­بىر­لارىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان 1 ملرد تەڭگەنىڭ جۇمىسى تولىق اياقتالدى. قاتار­كولدەگى كاناليزاتسيا كوللەكتورىن اۋىستىرۋعا 2,6 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. وسىنداي شارۋالار جالعىز قالادا عانا ەمەس, اۋداندا, ياكي كۋرورتتى ايماقتا سا­تىمەن ساباقتالىپ, جۇزەگە اسىرىلدى.

تاعى ءبىر ءماندى شارۋا – جول جايى. بۇل تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن ابدەن قاجەتتى ماسەلە. 15,4 ملرد تەڭگە قاراجات جۇمسالعان, جالپى ۇزىندىعى 80 شاقىرىمدى قۇرايتىن ششۋچە-زەرەندى باعىتىنداعى تاس جولدىڭ سالىنۋى ەكى كورىكتى ءوڭىردى ءبىر-بىرىمەن توتەدەن جالعاستىرىپ, كۋرورتتى وڭىرگە كەلىمدى-كەتىمدى جولاۋشىلار ءۇشىن قىسى-جازى قولايلى جاعداي تۋعىزىپ وتىر. بۋرابايمەن بىرگە زەرەندى باۋىرىنداعى كۋرورتتى ايماقتىڭ ءسانى مەن سالتاناتى, ەمدەلىپ, دەمالۋعا كەلگەن ادامدار ءۇشىن كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپا­سى جاقسارىپ كەلەدى. ءتىپتى, وسىدان ون جىل بۇرىنعى قاۋ­قار مەن قاۋمەتتى كوز ال­دىڭىزعا ەلەس­­تەتسەڭىز, ايىرماشىلىعىن بىر­دەن اڭ­عا­رار ەدىڭىز. تاراتىپ ايتاتۇعىن بول­ساق, بۇل وڭىردە جول بويىنداعى ەلدى مەكەن­دەردىڭ ماڭى كوگالداندىرىلىپ, سۋ, جىلۋ قۇبىرلارى جاڭعىرتىلىپ, ءتورت قۇبىلا تەگىس اباتتاندىرىلىپ, كور­گەن كوز سۇيسىنەرلىك بولىپ قالدى.

شارۋانىڭ وڭىنان وڭعارىلۋىنا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى ۇلكەن اسەر ەتكەندىگىن ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتا كەتۋگە بولادى. وسى باعدارلاما بويىنشا كۋرورتتى ايماقتىڭ ءوڭىن كىرگىزۋگە 1,3 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, تولىق يگەرىلدى. 2020 جىلى زەرەندى سەلوسىن كوگالداندىرۋعا, شاعىن ارحيتەكتۋرالىق مۇسىندەردى ورناتۋعا 50 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. وسى مول قارجىنىڭ ارقاسىندا سەلونىڭ ساۋلەتى بۇرىنعىدان دا ارتا ءتۇستى.

وبلىستىق ماڭىزداعى ەكى جولعا ور­تاشا جوندەۋ جۇرگىزىلۋى دە وڭىردەگى ءتۋ­ريزمنىڭ دامۋىنا يگى ىقپالىن تيگىزەدى دەپ كۇتىلۋدە. اسىرەسە قىسقى ءتۋريزمدى دا­مىتۋعا كوپ كومەك بولارى ءسوزسىز. اي­تا­لىق ەلەنوۆكا-چيستوپولە-ەسىل باعى­تىنداعى جولدىڭ 17 شاقىرىمى 618 ملن تەڭگەگە, زەرەندى-كراسنىي كاردون باعى­تىنداعى 36 شاقىرىم جول 1,7 ملرد تەڭ­گەگە جوندەلدى.

–جازعى ماۋسىمعا دايىندىق بارىسىندا زەرەندى كولىنىڭ جاعالاۋلارى مۇقيات تازالاندى,–دەيدى وبلىستىق تۋ­ريزم جانە دەمالىس يندۋسترياسى قاۋىم­داستىعىنىڭ توراعاسى شىناربەك باتىر­حانوۆ, – وبلىستىق اكىمدىكپەن جانە «كوك­شەتاۋ» ۇلتتىق تابيعي پاركىمەن كەلىسە وتىرىپ ەرەكشە كۇزەتىلەتىن تابيعي ايماق­تىڭ بوس جەر تەلىمدەرىن ينۆەستورلار­دى تارتۋعا پايدالانۋ جونىندە كەلىسىم جاسال­دى.

مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىلعى جازدا وڭىردەگى ءتۋريزمدى دامىتۋ باعىتىندا وتە ماڭىزدى ءىس-شارالار تۇزىل­گەن ەكەن. تەك اتتەگەن-ايى, جامان تۇ­ماۋ جول بەرمەگەن.

ەندىگى ءۇمىت – قىسقى ءتۋريزمدى دامىتا وتىرىپ, جازداعى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ. بيىل وڭىرگە تۋريستەردىڭ كەلۋ كورسەتكىشىن 107,5 پايىزعا دەيىن ءوسىرىپ, 427-430 مىڭ ادامعا جەتكىزۋ كوز­دەلگەن ەكەن. ەندى بۇل دەڭگەيگە قاشان جەتەتىنىمىز بەلگىسىز. ول ءۇشىن ارينە, كۋرورتتى ايماقتا ىندەتتىڭ ءىزى بايقالماۋى كەرەك. كوكشەنىڭ قىسى دا كورىكتى. سى­قىرلاعان سارى ايازدا جۇپار اۋا ءتىپتى ءمولدىر, دەم الساڭ كوكىرەگىڭدى كەرنەپ كەتە­تىنى بار. تۋ سوناۋ تاۋ باسىنان شاڭ­عىمەن سىرعاناۋدىڭ ءوزى ەستەن كەتپەس عا­­جايىپ قىزىق. سوندىقتان قازاقستان لاپلاندياسىنىڭ يگىلىگىن كورۋگە سەنىم زور. اشىلۋ سالتاناتىنا ازىرلىك ءجۇرىپ جاتىر. «WinterFestBurabay» فەستيۆالىن ۇيىمداستىرۋ دا مەجەلەنگەن. سونداي-اق, كوك ايدىندا بالىق اۋلاۋدىڭ ءلاززاتىن تۇسىنەتىندەر ءۇشىن ارنايى شارالار ۇيىمداستىرىلماق. بۇل ورايدا بيزنەستىڭ دە قامى ەسكەرىلۋدە. «قىسقى ەرتەگى» كون­كۋرس­تىق باعدارلاماسى وتكىزىلە قال­سا, بيزنەس وكىلدەرى دە ناپاقا تاۋىپ قا­لۋى ابدەن مۇمكىن.

ءتۋريزمنىڭ دامۋى ەل باسىنا تونگەن, جالعىز ءبىزدىڭ ەلدىڭ عانا ەمەس, تورتكۇل دۇنيەنىڭ تاعدىرىنا تەگەۋرىندى اسەر ەتىپ وتىرعان ىندەتكە بايلانىستى بولىپ وتىر­عان جايى بار. ايتسە دە, جاق­سىلىق­تان ءۇمىتتىمىز. ال جاقسى ءۇمىت جاما­عاتتى ال­دامايدى عوي.

اقمولا وبلىسى